Trên các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử hiện nay, chỉ với vài chục nghìn đến khoảng 200.000 đồng, người tiêu dùng đã có thể dễ dàng sở hữu một chiếc bình giữ nhiệt. Sự đa dạng về kiểu dáng, dung tích từ vài trăm millilit đến hai lít, cùng vô số màu sắc, họa tiết bắt mắt từ tối giản đến hoạt hình đã biến sản phẩm này thành vật dụng "quốc dân" thu hút đông đảo học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng.

Đi kèm với mẫu mã chạy theo xu hướng thời trang là vô số lời quảng cáo có cánh như "inox 304", "giữ nhiệt 12-24 giờ" hay "hàng xả kho giá tận xưởng". Tuy nhiên, đằng sau mức giá rẻ bất ngờ này là không ít rủi ro về chất lượng, độ bền và an toàn sức khỏe.

Trao đổi về vấn đề này với Sức khoẻ & Đời sống, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) phân tích rằng thị trường hiện nay tồn tại hai nhóm bình giữ nhiệt kém chất lượng. Nhóm thứ nhất không đạt tiêu chuẩn về kết cấu, dẫn đến khả năng giữ nhiệt kém và gây tốn kém tiền bạc cho người mua. Nhóm thứ hai nguy hiểm hơn rất nhiều, đó là những sản phẩm chế tạo từ nguyên liệu không bảo đảm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng về lâu dài.

Chuyên gia nhấn mạnh rằng một sản phẩm an toàn không chỉ nằm ở lớp vỏ kim loại mà phải được đánh giá tổng thể từ tất cả các chi tiết tiếp xúc trực tiếp với đồ uống như nắp nhựa, gioăng cao su, ống hút hay lớp lót bên trong. Nếu các linh kiện này làm từ nhựa tái chế hoặc cao su kém chất lượng, khi gặp nhiệt độ cao sẽ nhanh chóng bị lão hóa, biến dạng, phát sinh mùi hôi hắc và thôi nhiễm các hợp chất độc hại.

Đáng chú ý, chiếc gioăng cao su làm nhiệm vụ giữ kín hơi vốn thường bị người tiêu dùng bỏ qua lại chính là bộ phận rất dễ giải phóng các chất không tốt cho sức khỏe nếu vật liệu đầu vào không đạt chuẩn thực phẩm. Chính vì vậy, người mua không nên quá phụ thuộc vào nhãn dán "inox 304" hay "inox 316", bởi nhãn mác này không thể bảo chứng cho toàn bộ chất lượng của sản phẩm.

Bên cạnh vấn đề vật liệu, thói quen sử dụng sai cách cũng làm gia tăng nguy cơ ngộ độc. PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh lưu ý người dân không nên dùng bình giữ nhiệt để chứa các loại nước có tính axit như nước trái cây, nước chanh hay đồ uống có ga trong thời gian dài, đặc biệt là với các loại bình không rõ nguồn gốc. Môi trường axit kết hợp với nhiệt độ cao sẽ đẩy nhanh quá trình ăn mòn bề mặt kim loại không đạt chuẩn, đồng thời thúc đẩy việc thôi nhiễm chất độc từ nắp nhựa và gioăng cao su.

Loại vật dụng này thích hợp nhất vẫn là đựng nước lọc, trà hoặc đồ uống theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau mỗi lần dùng, bình cần được rửa sạch, phơi khô và phải thay mới ngay khi có dấu hiệu gỉ sét, bong tróc lớp phủ, nứt vỡ nắp nhựa hoặc khi gioăng cao su bị mất độ đàn hồi, bốc mùi lạ.

Để tạo ra một chiếc bình giữ nhiệt đạt chuẩn, nhà sản xuất phải đầu tư chi phí lớn cho nguyên liệu, công nghệ hút chân không và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Do đó, những sản phẩm bán với giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung thường là hệ quả của việc cắt giảm chi phí vật liệu và linh kiện.

Để tự bảo vệ mình, người tiêu dùng nên tìm mua sản phẩm tại các gian hàng chính hãng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đơn vị chịu trách nhiệm sản phẩm cụ thể. Khi chọn mua, cần kiểm tra kỹ độ hoàn thiện của sản phẩm như bề mặt inox nhẵn mịn, nắp vặn khít, gioăng cao su mềm dẻo và tuyệt đối từ bỏ những sản phẩm tỏa ra mùi nhựa hay cao su quá nồng nặc khi vừa mở nắp.