Tổng thống Mỹ Donal Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth cho biết, ông không muốn gia hạn hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân New START ký với Nga vừa hết hạn hôm 4/2 vừa qua.
Tổng thống Mỹ hiệp ước này đã được nước Mỹ thời điểm đó "đàm phán tồi tệ" và "đang bị vi phạm nghiêm trọng".
“Thay vì gia hạn 'Hiệp ước Khởi đầu Mới' (một thỏa thuận được Hoa Kỳ đàm phán tồi tệ, ngoài tất cả những điều khác, còn đang bị vi phạm nghiêm trọng), chúng ta nên để các chuyên gia hạt nhân của mình soạn thảo một hiệp ước mới, được cải tiến và hiện đại hóa, có thể tồn tại lâu dài trong tương lai”, Tổng thống Trump nhấn mạnh trong bài đăng.
Điện Kremlin cho biết, hồi đầu tháng 2 này rằng họ rất tiếc về việc hiệp ước vũ khí hạt nhân cuối cùng còn lại giữa Nga và Hoa Kỳ hết hạn, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông phản đối việc duy trì các giới hạn của hiệp ước và muốn một thỏa thuận tốt hơn.
Việc chấm dứt hiệp ước đã không còn giới hạn nào đối với kho vũ khí hạt nhân của hai quốc gia lớn nhất thế kỷ qua, lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân không kiểm soát.
Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn của hiệp ước thêm một năm nữa nếu Washington cũng làm như vậy, nhưng Trump đã phớt lờ lời đề nghị và lập luận rằng ông muốn Trung Quốc tham gia vào một hiệp ước mới - điều mà Bắc Kinh đã bác bỏ.
Hôm thứ Tư, Putin đã thảo luận về việc hiệp ước hết hạn với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, lưu ý việc Mỹ không phản hồi đề xuất gia hạn giới hạn của hiệp ước và nói rằng Nga “sẽ hành động một cách cân bằng và có trách nhiệm dựa trên phân tích kỹ lưỡng tình hình an ninh”, cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow xem việc hiệp ước hết hạn vào thứ Năm là “tiêu cực” và lấy làm tiếc. Ông nói rằng Nga sẽ duy trì “cách tiếp cận có trách nhiệm và toàn diện đối với sự ổn định khi nói đến vũ khí hạt nhân”, đồng thời nói thêm rằng “tất nhiên, Nga sẽ chủ yếu hành động dựa trên lợi ích quốc gia của mình”.
Ông Peskov nhấn mạnh rằng “nếu chúng tôi nhận được những phản hồi mang tính xây dựng, chúng tôi chắc chắn sẽ tiến hành đối thoại.”
Với việc hiệp ước kết thúc, Moscow “vẫn sẵn sàng thực hiện các biện pháp quân sự-kỹ thuật quyết định để đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng khác đối với an ninh quốc gia”, Bộ Ngoại giao Nga cho biết.
Ngay cả khi Hiệp ước New START hết hạn, Mỹ và Nga hôm thứ Năm đã nhất trí khôi phục đối thoại cấp cao giữa quân đội hai bên sau cuộc gặp giữa các quan chức cấp cao của cả hai phía tại Abu Dhabi.
Theo thông báo của Bộ chỉ huy quân sự Mỹ tại châu Âu. Mối liên hệ này đã bị đình chỉ vào năm 2021 khi quan hệ giữa Moscow và Washington ngày càng căng thẳng trước khi Nga đưa quân vào Ukraine vào tháng 2 năm 2022.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hiện chưa có thông báo mới liên quan đến Hiệp ước New START, song nhấn mạnh Tổng thống Mỹ từ lâu đã khẳng định rằng bất kỳ khuôn khổ kiểm soát vũ khí hiệu quả nào trong thế kỷ 21 cũng cần có sự tham gia của Trung Quốc do quy mô và tốc độ mở rộng nhanh chóng của kho vũ khí nước này.
