Bệnh viện Nhi Hà Nội vừa tiếp nhận một bé trai 6 tuổi nhập viện trong tình trạng nghe kém tai trái. Qua kiểm tra, các bác sĩ phát hiện phía sau màng nhĩ của trẻ là một bệnh lý nguy hiểm đã âm thầm tiến triển trong nhiều năm, do chưa được can thiệp kịp thời.
Trước đó 2 năm, trong một lần thăm khám, trẻ từng được bác sĩ chẩn đoán theo dõi cholesteatoma bẩm sinh tai giữa bên trái. Do bệnh chưa gây triệu chứng rõ ràng, gia đình chưa thực hiện phẫu thuật sớm mà tiếp tục theo dõi. Sự chủ quan này đã tạo điều kiện để khối cholesteatoma tiếp tục phát triển âm thầm, không biểu hiện rầm rộ trong thời gian dài.
Lần này, khi trẻ được khám tại Liên chuyên khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Nhi Hà Nội, kết quả nội soi tai phát hiện khối trắng ngà nằm phía sau màng nhĩ trái. Chụp cắt lớp vi tính tai xác định trẻ mắc cholesteatoma tai giữa bên trái – một bệnh lý có tính chất phá hủy xương, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng nề nếu điều trị muộn.
Các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật nội soi tai giữa. Trong quá trình phẫu thuật, ghi nhận khối cholesteatoma đã phát triển lớn, xâm lấn một phần hệ thống xương con – cấu trúc then chốt quyết định khả năng nghe. Ê-kíp phẫu thuật tiến hành lấy trọn khối bệnh tích và tạo hình tai giữa, với mục tiêu ngăn chặn biến chứng và bảo tồn tối đa thính lực cho trẻ.
Hình ảnh tổn thương tai giữa gây nghe kém ở bệnh nhi. Ảnh BV
Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định. Trẻ tiếp tục được theo dõi chặt chẽ về lâm sàng và thính lực – yếu tố quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả điều trị lâu dài và phòng nguy cơ tái phát.
Cholesteatoma tai giữa – bệnh lý nguy hiểm dễ bị bỏ sót do giai đoạn đầu ít hoặc không có triệu chứng; Khi tiến triển có thể gây nghe kém, đau tai, chảy dịch tai kéo dài; Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến liệt mặt, viêm màng não, tổn thương não, mất thính lực vĩnh viễn.
Từ trường hợp bệnh nhi trên, bác sĩ khuyến cáo, không chủ quan với các khối cholesteatoma đã được chẩn đoán, dù trẻ chưa có triệu chứng rõ ràng. Trẻ cần được nội soi tai mũi họng định kỳ để phát hiện sớm và theo dõi sát diễn tiến bệnh. Khi trẻ có dấu hiệu nghe kém, đau tai, chảy dịch tai, cần đi khám chuyên khoa ngay. Phẫu thuật sớm là yếu tố then chốt giúp ngăn biến chứng nguy hiểm và bảo tồn thính lực cho trẻ.
Cholesteatoma bẩm sinh tai giữa là một khối u nang lành tính hình thành ngay từ khi trẻ sinh ra, nằm sau màng nhĩ nguyên vẹn.
Cholesteatoma là sự phát triển bất thường biểu bì trong tai giữa và xương chũm. Khối có cấu tạo hai phần: Phần khuôn là biểu mô vảy sừng hóa; phần lõi bên trong mềm, trắng như bã đậu gồm có những tế bào biểu mô lẫn với các tế bào mỡ và chất cholesterin. Cholesteatoma có tính chất phát triển lan rộng và tiêu hủy xương xung quanh.
Cholesteatoma có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Ở người lớn, bệnh thường là hậu quả của viêm tai xương chũm mạn tính; trong khi ở trẻ em thường gặp do nguyên nhân bẩm sinh. Bệnh hiếm gặp (0,12/100.000 trẻ), thường được phát hiện ở trẻ 4-5 tuổi với biểu hiện thầm lặng như giảm thính lực, khi thăm khám không kỹ có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh lý viêm tai khác.
Trong hầu hết trường hợp, phẫu thuật sẽ giúp loại bỏ triệt để các khối cholesteatoma. Trước khi phẫu thuật, ống tai, tai giữa sẽ được hút rửa và chăm sóc cẩn thận. Nếu tai bị chảy dịch, bệnh nhân sẽ được kê các thuốc kháng sinh, kháng viêm để giảm chảy dịch.
Phẫu thuật được thực hiện có thể bao gồm khoan xương chũm, lấy bỏ bệnh tích, tái tạo màng nhĩ, lấy bỏ xương con, tái tạo xương con. Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần giữ tai khô, tránh bơi lội, đi máy bay, chơi thể thao hay làm việc nặng trong vài tuần đầu sau phẫu thuật.
