Lindsey Graham, Thượng nghị sĩ kỳ cựu của Đảng Cộng hòa, người đã thúc đẩy chiến tranh chống Iran suốt nhiều thập kỷ, vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng đối với chính phủ Iran, tuyên bố rằng việc chi tiền để “lật đổ chế độ này” là xứng đáng.

“Khi chế độ này sụp đổ, chúng ta sẽ có một Trung Đông mới, và chúng ta sẽ kiếm được rất nhiều tiền,” ông Graham, người lâu nay ủng hộ mạnh mẽ các can thiệp quân sự của Mỹ ở nước ngoài, phát biểu trên Fox News hôm Chủ nhật.

Ông Graham, một trong những người ủng hộ nhiệt thành nhất của chính quyền Trump đối với Israel và cuộc chiến chống Iran, dường như ám chỉ rằng việc Mỹ bắt cóc nhà lãnh đạo cánh tả Venezuela Nicolas Maduro và tấn công Iran nhằm mục đích kiểm soát nguồn dầu mỏ của hai quốc gia này.

“Venezuela và Iran sở hữu 31% trữ lượng dầu mỏ thế giới. Chúng ta sẽ có quan hệ đối tác với 31% trữ lượng đã biết. Đây là cơn ác mộng của Trung Quốc. Đây là một khoản đầu tư tốt,” ông Graham nói.

Mỹ muốn ‘chia cắt đất nước, chiếm dầu mỏ’

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, hôm thứ Hai cáo buộc Mỹ tìm cách kiểm soát nguồn tài nguyên dầu mỏ của Iran.

“Âm mưu của họ đã rõ ràng, ý đồ của họ cũng rất hiển nhiên – họ nhằm mục đích chia cắt đất nước chúng tôi để chiếm đoạt bất hợp pháp tài nguyên dầu mỏ,” ông nói. “Mục tiêu của họ là xâm phạm chủ quyền, đánh bại nhân dân chúng tôi và làm suy yếu nhân tính của chúng tôi.”

Theo thượng nghị sĩ này, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran sẽ tiếp tục leo thang trong hai tuần tới. Mỹ sẽ “hủy diệt hoàn toàn những người này”, ông Graham nói, đồng thời nhấn mạnh “sẽ không ai dám đe dọa [Mỹ] ở eo biển Hormuz nữa”.

“Chế độ này đang trong cơn hấp hối, nó sẽ phải quỳ gối, nó sẽ sụp đổ, và khi nó sụp đổ, chúng ta sẽ có hòa bình chưa từng có, chúng ta sẽ có thịnh vượng vượt ngoài sức tưởng tượng,” ông Graham nói với người dẫn chương trình Maria Bartiromo của Fox News.

Sau cuộc tấn công phối hợp Mỹ-Israel vào Iran ngày 28/2, ông Graham là một trong nhiều nghị sĩ Cộng hòa lên tiếng ủng hộ hành động này.

“Một chế độ Iran sở hữu tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân sẽ là mối đe dọa nghiêm trọng đối với mọi người Mỹ”, ông Donald Trump phát biểu ngày 2/3.

Chính quyền Trump biện minh cho các cuộc tấn công, cho rằng Iran là mối đe dọa cận kề, tuy nhiên các chuyên gia nhận định đây là cáo buộc không có cơ sở pháp lý và là sự lạm dụng luật pháp quốc tế.

Chiến tranh cũng đã đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu, đồng thời kéo theo các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ.

Sản xuất dầu khí bị gián đoạn, các tàu chở nhiên liệu mắc kẹt, không phận các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) bị đóng cửa do các cuộc tấn công của Iran.

Vài tuần trước khi chiến sự mới nhất ở Trung Đông bùng nổ, ông Graham đã nhiều lần đến Israel để gặp các thành viên Mossad, cơ quan tình báo của nước này.

“Họ sẽ nói với tôi những điều mà chính phủ chúng ta không nói,” ông Graham cho biết.

Theo The Wall Street Journal, ông Graham cũng đã gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong các chuyến đi này, “hướng dẫn ông ấy cách vận động tổng thống [Trump] hành động”.

Thủ tướng Israel sau đó đã trình bày với Trump các thông tin tình báo “thuyết phục” ông phát động cuộc chiến phối hợp chống Iran, theo lời thượng nghị sĩ Mỹ. Israel đã thúc đẩy Mỹ tiến hành chiến tranh chống Iran suốt nhiều thập kỷ, với cáo buộc Tehran có kế hoạch chế tạo bom hạt nhân. Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích dân sự và không có tham vọng chế tạo vũ khí.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) khẳng định hiện không có bằng chứng hay dấu hiệu nào cho thấy Iran đang triển khai một chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân có hệ thống và liên tục.

Các chính quyền Mỹ trước đây tránh xa các hành động quân sự. Tổng thống Barack Obama đã ký thỏa thuận hạt nhân năm 2015 nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt. Tuy nhiên, Netanyahu phản đối thỏa thuận này. Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Ủng hộ mọi cuộc chiến ở Trung Đông

Ông Graham, được xem là một trong những Thượng nghị sĩ Mỹ ủng hộ gần như tất cả các cuộc can thiệp quân sự ở Trung Đông trong hai thập kỷ qua, bao gồm cả cuộc chiến Iraq năm 2003 gây thảm họa cho quốc gia này. Hơn 270.000 dân thường Iraq đã thiệt mạng trực tiếp do chiến tranh.

Mỹ xâm lược Iraq năm 2003, khiến đất nước rơi vào hỗn loạn chính trị và tạo điều kiện cho các nhóm vũ trang như al-Qaeda và ISIL (ISIS) nổi lên. Quân đội Mỹ rút một phần vào năm 2009, dù vẫn duy trì lực lượng để huấn luyện an ninh Iraq.

Thượng nghị sĩ Graham cũng ủng hộ các cuộc can thiệp quân sự vào Syria và Libya, khiến hai quốc gia này bị tàn phá nặng nề. Libya hiện vẫn bị chia cắt, do hai phe đối lập kiểm soát, trong khi chính phủ chuyển tiếp Syria đã giành lại quyền kiểm soát phần lớn đất nước dưới thời Tổng thống Ahmed al-Sharaa, người trở thành lãnh đạo trên thực tế sau khi Bashar al-Assad bị lật đổ vào tháng 12/2024. Hơn 300.000 người thiệt mạng, khoảng một nửa dân số phải di dời, gây ra cuộc khủng hoảng người tị nạn lan tới châu Âu.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Graham kêu gọi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út tiến hành không kích Iran. “Đúng vậy. Tôi muốn họ tham chiến. Chúng ta bán vũ khí cho họ. Iran đang tấn công đất nước họ; họ có năng lực tốt.”

Đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar, Kuwait và Bahrain, nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Cuộc phỏng vấn của ông Graham cũng gợi ý rằng Nhà Trắng có thể sẽ chuyển sự chú ý sang Cuba.

“Bạn thấy chiếc mũ này chứ? ‘Tự do cho Cuba.’ Hãy chờ xem. Cuộc giải phóng Cuba đang đến gần. Chúng ta đang tiến bước trên toàn thế giới. Chúng ta đang quét sạch những kẻ xấu. Cuba là mục tiêu tiếp theo.”

Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – con trai của người nhập cư Cuba – không giấu giếm mong muốn thay đổi chính quyền tại Havana, nơi đã bị Mỹ cấm vận thương mại suốt nhiều thập kỷ sau khi Fidel Castro lãnh đạo cuộc cách mạng lật đổ nhà độc tài thân Mỹ năm 1959.

Washington đã nối lại quan hệ với Havana năm 2015 dưới thời Tổng thống Obama, nhưng Trump đã đảo ngược chính sách này trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.