Thứ 3, 17/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Đi săn trứng cá tỳ bà

Hòa Hiếu - Dọc đường - 05/02/2019 07:00
Đi săn trứng cá tỳ bà
(khoahocdoisong.vn) - Có thể khẳng định, đặc sản miền Tây không gì phổ biến bằng món cá. Nhưng nếu thèm một thứ mồi nhậu đặc biệt thì phải kể đến trứng cá tỳ bà.

Cá hình cây đàn

Cá tỳ bà hay còn có tên gọi khác đúng với “nghề” của nó là cá dọn bể. Người miền Tây gọi là cá lau kính. Cá tỳ bà cũng có nhiều loại, trong đó cá tỳ bà màu nâu đen được xem là loài hoang dã và có tốc độ phát triển nhanh nhất. Cá tỳ bà cũng chia thành nhiều chủng loại khác nhau, trong đó nhiều nhất là loài màu nâu đen sống hoang dã nơi sông hồ nước ngọt hoặc nước lợ.

Đầu to, miệng rộng, vây lưng cao, cứng và thẳng đứng, vây ngực rộng và xòe trông khá giống với cây đàn tỳ bà. Nhiều người còn gọi vui là “cá mặt quỷ”. Cá tỳ bà trước đây nguyên là một loài cá cảnh được nhập về từ Đài Loan, Singapore, Malaysia... Hoặc có tay chơi sang hơn thì nhập hẳn từ Nam Mỹ về.

Cá tỳ bà chuyên ăn rêu, tảo bám trên đá hoặc giáp xác và sinh vật nhỏ tầng đáy. Nó còn ăn luôn các chất bẩn do các loài cá khác thải ra. Chính vì vậy mà có một thời dân chơi cá cảnh coi cá tỳ bà như một “nhân viên” lau chùi bồn cá cảnh đắc lực. Có lẽ cũng từ đó, cá tỳ bà còn có thêm tên nữa là cá dọn bể.

Tuy nhiên, sau khi giới chơi cảnh kiểng nước ta nhập máy hút cặn bẩn, loài cá này cũng dần bị ghẻ lạnh. Giá bán cá tỳ bà rẻ như cho, lại thêm hình thù xấu xí nên người ta đem thả ra sông. Không ngờ chỉ sau một thời gian ngắn, cá tỳ bà sinh sôi nảy nở ngoài sức tưởng tượng.

Cá tỳ bà hay còn có tên gọi khác đúng với “nghề” của nó là cá dọn bể.

Nỗi ám ảnh của ngư dân

Cá tỳ bà có khả năng thích nghi với môi trường sống rất mạnh, lại là loài ăn tạp nên càng sinh trưởng nhanh. Chúng đẻ trứng quanh năm và khả năng trứng nở lên tới 70%. Đặc tính của cá tỳ bà cũng rất hung dữ. Mỗi khi phát hiện thức ăn, cá tỳ bà sẽ giương những chiếc vây nhọn khiến các loài cá khác không dám đến gần.

Mỗi khi nguồn thức ăn trong khu vực chúng sinh sống gần cạn kiệt, cá tỳ bà lại đu bám những loài cá khác để hút chất nhầy. Chúng đặc biệt thích “đu bám” các loài cá da trơn, hoặc vảy có nhiều chất nhầy và di chuyển chậm như cá tra, ba sa, chép, mè... Những con cá khác này lâu dần đều có phản xạ kém rồi kiệt sức mà chết.

Nhiều nơi khác nếu có cá tỳ bà xuất hiện, các loài cá khác sẽ bỏ đi. Chính vì thế, có một độ, những ngư dân dạo dọc sông Hậu, sông Tiền phải khóc dở mếu dở vì không tìm thấy nguồn cá.

Không chỉ sinh sống ngoài kênh rạch, cá tỳ bà còn xâm nhập vào các ao nuôi. Anh Sáu Đài, một chủ ao ở xã Bắc Sơn (Trảng Bom, Đồng Nai) than thở: “Giá cá nuôi thì ngày một chững lại, tiền mua thức ăn thì tốn kém mà đống cá lau kiếng nó lọt vô ao nữa thì cực lắm. Chúng ăn khoẻ gấp đôi cá thường”.

Đến mùa nước lũ, nhiều chủ ao phải be bờ, gia cố ao thật chắc chắn nhưng vẫn nơm nớp lo sợ cá tỳ bà lọt vào. Sự phát triển quá nhanh của cá tỳ bà khiến người ta liên tưởng đến nạn ốc bươu vàng nhiều năm trước. Chúng cũng được xem là loài xâm lấn nguy hiểm với môi trường.

Cá dọn bể khi trưởng thành có chiều dài từ 60 – 80cm và nặng trên 1kg. Nhưng phần vì thân to mà ít thịt, phần vẻ ngoài dữ tợn nên không ai dám ăn. Có những mẻ lưới vó cất lên 3 phần thì có 2 phần là cá tỳ bà. Nhiều người tiếc rẻ đem về băm nhỏ làm thức ăn cho vịt hoặc nấu cám cho heo.

 

Lặn sông mò trứng

Theo ngư dân các tỉnh miền Tây, cá tỳ bà có tập tính đào hang đẻ trứng vào mỗi kỳ sinh sản. Bằng cái đầu to và đôi vây cứng, chúng đào đất rất nhanh và sâu. Các hang được đào bên mép bờ kênh rạch dưới các rặng cây rậm rạp. Tuy nhiên cũng có những con đẻ trứng ngay dưới đáy sông hoặc lòng kênh.

Các dòng kênh lớn như Mặc Cần Dưng, Vịnh Tre, Cây Dương, Long Xuyên, sông Vàm Nao... được xem là nơi cá tỳ bà cư ngụ dày đặc. Vì vậy, theo kinh nghiệm xem con nước, trẻ em miền Tây thường bơi ghe dọc mé kênh và rồi lặn thùm xuống những chỗ đáy nước đổi màu.

Trứng tỳ bà có màu vàng ươm như lòng đỏ trứng gà. Các trứng nhỏ được kết dính với nhau bằng chất nhầy đặc biệt tạo thành chùm vài trăm quả. Vào kỳ sinh sản, mỗi con cá tỳ bà có thể đẻ đến hơn 6.000 quả trứng. Có những chùm trứng to như quả trứng ngỗng, lại có những chùm trứng nhỏ chỉ bằng quả sung.

Mỗi hang, cá tỳ bà thường chỉ “cất giấu” một chùm trứng. Nhưng cũng có những trường hợp người mò tìm thấy 2 - 3 chùm nữa. Bởi hang đấy được những con cá tỳ bà khác mượn chỗ.

Càng những nơi nước đục, lặng và có nhiều tán cây dại rợp bóng che phủ, cá tỳ bà càng tìm tới đào hang đẻ trứng. Đặc biệt, cá tỳ bà càng thích đẻ trứng ở những triền sông nơi có nhiều rễ cây đâm xuống. Bởi khi cá con nở, chúng có thể tự tìm lấy thức ăn là những loài sinh vật phù du sống quanh rễ cây.

Ở những khu vực này, nếu trúng đậm người ta có thể thu được cả thúng trứng cá chỉ trong 1 giờ đồng hồ tìm kiếm. Những chùm trứng vàng ươm như sáp ong được đem về chế biến thành món đặc sản vừa ngon lại bổ dưỡng.

 

Đặc sản nhớ đời

Theo bà con khu vực Đồng Tháp Mười, trước đây không ai dám ăn cá tỳ bà, nhưng thấy heo gà ăn đều lớn nhanh nên mấy tay bợm nhậu mới thui rơm ăn thử. Thật không ngờ, thịt cá tỳ bà lại chắc và thơm ngọt hơn cả thịt gà vườn. Đặc biệt ngon nhất là phần trứng vừa bùi lại thơm.

Các bà nội trợ nếu thích cải thiện bữa cơm cho gia đình, có thể đem cá hầm với nước dừa hoặc nấu canh chua; hoặc phi lê thịt cá rồi nướng thơm ăn kèm bánh tráng và rau sống. Còn trứng cá tỳ bà được các ông sành nhậu chế biến theo nhiều món khác nhau như: chiên giòn, nướng trui, om sả, áp chảo. Món nào cũng được nhận xét là béo ngậy, ngon bá cháy và... tốn rượu.

Trứng cá sau khi được rửa sạch có thể để nguyên chùm cho vào nồi luộc cùng với lá sả và cây sả đã đập giập. Đây là cách chế biến trứng tỳ bà nhanh gọn và đơn giản nhất. Trứng cá luộc chín chấm với muối tiêu chanh ăn có vị bùi, dai và lạ miệng không kém gì những món trứng cá đắt tiền khác.

Tỉ mỉ hơn, trứng cá tỳ bà lại được tách rời ra khỏi chùm sao cho không giập. Rửa sạch để ráo rồi cho thêm trứng gà đã đánh nhuyễn, trộn bột rồi chiên giòn. Món này có thể ăn kèm cơm nóng hoặc làm mồi nhậu đều rất hợp.

Ông Tư, một lão ngư ở Ninh Kiều (Cần Thơ) vẫn quen gọi cá tỳ bà là cá lau kiếng thì cho rằng: “Trứng cá lau kiếng nướng mỡ hành lên còn thơm hơn cả thịt của nó nữa, mà lại giàu đạm. Ăn no bụng chứ không thấy no miệng đâu. Nhậu trứng cá lau kiếng đêm ngủ quên sầu mấy chú ơi”.

Trứng cá tỳ bà bây giờ đã thành đặc sản miền Tây. Thậm chí thực đơn của những nhà hàng nổi tiếng ở Ninh Kiều (Cần Thơ), Long An, Đồng Tháp.... trứng và cá tỳ bà đều xuất hiện trong danh mục thực đơn và được khách hàng đón nhận.

“Cá lau kính hay còn gọi là cá tỳ bà... tên khoa học là Hypostomus punctatus; có nguồn gốc từ Nam Mỹ, được nhập vào nước ta qua đường kinh doanh cá cảnh. Sau khi phát tán ra môi trường tự nhiên chúng phát triển rất nhanh. Một con cá mỗi lần đẻ 5.000 - 6.000 trứng. Chúng có khả năng cạnh tranh thức ăn với các loài khác và gây mất cân bằng sinh thái”, PGS.TS Võ Sĩ Tuấn – Viện Hải dương học.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Lại thêm vụ để quên trẻ trên ôtô: Lỗ hổng quá lớn về đưa đón học sinh

Trong khi vụ cháu bé học sinh lớp 1 - Trường Gateway tử vong ở Hà Nội vẫn còn gây bức xúc, phẫn nộ về việc đưa đón học sinh của các trường, thì ngày 13.9, một cháu bé 3 tuổi ở Bắc Ninh lại cũng bị bỏ quên trên ôtô đưa đón suốt từ 8 giờ đến 15 giờ, may mắn, cháu bé được phát hiện và cứu chữa kịp thời.

Tài xế thừa nhận 'sơ suất' bỏ quên trẻ

Tài xế Nguyễn Công Tỵ nói rất sợ sau vụ học sinh Gateway chết trên ôtô, nhưng "không hiểu sao" vẫn sơ suất, để quên bé 3 tuổi trên xe của mình.

Người bắn pháo sáng trên sân Hàng Đẫy: 'Tôi rất ân hận'

Khoảng 20h10 (phút thứ 55 của trận đấu), Trực đốt pháo dù nhưng sợ pháo bắn lên trần nên đã hướng pháo dù bay thẳng sang phía khán đài A. Khi biết pháo bắn trúng người khác, Trực liền lẩn trốn.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.

Thói quen hàng ngày gây vô sinh ở người trẻ nhưng ít được để ý

Rất nhiều thói quen tưởng chừng đơn giản nhưng lại chính là ‘thủ phạm’, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản, thậm chí là vô sinh.

Mới nhất

Bệnh viện Việt trong cuộc đua công nghệ

Nhịp sống doanh nghiệp - NB - 16:25 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Việc giao quyền tự chủ cho các bệnh viện dường như đã khởi động một cuộc “chạy đua vũ trang” nâng cấp chất lượng y tế. Trong đó, “nóng” nhất là cuộc đua trang bị máy móc y khoa hiện đại, đưa công nghệ điều trị hàng đầu về Việt Nam mà được lợi nhất chính là người bệnh.

Nhạc trưởng Olivier Ochanine: “Đây là dấu mốc quan trọng xác nhận SSO trên bản đồ âm nhạc quốc tế”

Nhịp sống doanh nghiệp - Hoàng Hà (ghi) - 16:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mở bán vé các chương trình hòa nhạc lớn, mời những nghệ sĩ độc tấu hàng đầu thế giới biểu diễn hằng tháng… Mùa diễn 2019 - 2020 của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (SSO) đang hứa hẹn nhiều điều thú vị cho công chúng. Nhạc trưởng Olivier Ochanine, Giám đốc Âm nhạc của SSO đã có những chia sẻ về mùa diễn mới với nhiều hé lộ thú vị.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Thời sự - M.H (th) - 15:24 17/09/2019
Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Thời sự - Nguyễn Hoài - Nguyễn Hà - 15:20 17/09/2019
Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Phúc XO bị đề nghị truy tố

Thời sự - Hoài Thanh và Lê Trai - 15:13 17/09/2019
Phúc XO đã chỉ đạo quản lý, nhân viên tạo điều kiện cho khách mang ma túy vào quán hát. Khách sử dụng ma túy thì tính tiền phụ thu nhưng không có trong bảng gía niêm yết.

U tủy thượng thận và viêm cơ tim

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - U tủy thượng thận thường có biểu hiện ở tim mạch. Viêm cơ tim bao gồm hoại tử cơ tim tại chỗ với sự thâm nhiễm của các tế bào viêm, viêm quanh mạch máu và hoại tử các giải co cơ và cuối cùng dẫn đến sự xơ hóa.

Viêm đường hô hấp và viêm xoang mạn tính

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm đường hô hấp trên thường bị từ  6- 8 lần trong một năm nên rất khó chẩn đoán viêm xoang mạn tính trên một nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.

Biểu hiện suy mạch vành

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Biểu hiện của bệnh suy mạch vành là thường có những cơn đau thắt ngực xuất hiện khi gắng sức, điển hình là cảm giác đè nặng, thắt nghẹn hay bóp nghẹt ở vùng trước tim hoặc sau xương ức.

Mắc bệnh tổ đỉa vì tiếp xúc bùn đất

Bác sĩ của bạn - BS. Nguyễn Phan Trúc Nguyên - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tổ đỉa mắc phải do nhiều nguyên nhân, trong trường hợp này có thể cháu mắc do tiếp xúc với các yếu tố như bùn đất, nước bẩn khiến cơ thể bị nhiễm trùng, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nấm tổ đỉa phát triển.

Dinh dưỡng đối với từng loại ung thư

Khỏe - BS Kim Lan - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư thuộc một trong các bệnh tứ chứng nan y, tuy nhiên dinh dưỡng hàng ngày rất cần thiết. Thống kê cho thấy, có trên 30% số bệnh nhân tử vong do ung thư có liên quan đến chế độ ăn uống. Sau đây là cách ăn uống đối với từng dạng ung thư.

Màn hình 3D thực tế ảo cho ô tô

Công nghệ - Thái Bằng - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các kỹ sư thuộc tập đoàn Jaguar Land Rover (JLR), phối hợp với các nhà nghiên cứu Đại học Cambridge phát triển màn hình hiển thị 3D mới cực mạnh, có thể hiển thị thông tin và cảnh báo an toàn thời gian thực lên màn hình trước mặt lái xe khi đang di chuyển.

Đông y điều trị thoái hóa cột sống

Khỏe - LY Minh Phúc - 14:58 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thoái hóa đốt sống cổ hay còn gọi là thoái hóa cột sống cổ, thoái hóa cột sống lưng là bệnh lý thoái hóa hệ thống xương cột sống do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tập Thái cực quyền khỏi đi “còng lưng”

Chữa bệnh không dùng thuốc - Kiều Anh - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kiên trì tập luyện thái cực quyền, bà Lưu Thị Thu, 60 tuổi (số nhà 101, ngách 200/28 Nguyễn Sơn, Long Biên, Hà Nội) đã chữa khỏi bệnh đau vai gáy, thoát vị đĩa đệm và có một cuộc sống chất lượng, viên mãn.

Đồ ăn mát bổ thích hợp với người bệnh vẩy nến

Khỏe - LY Phan Thị Thạnh- - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh vảy nến là bệnh da thường gặp, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Đây là bệnh mạn tính, thường thì người bệnh phải sống chung với bệnh suốt đời. Nếu phát hiện sớm, tuân thủ điều trị, hạn chế các yếu tố nguy cơ, thực hiện chế độ sinh hoạt và ăn uống điều độ có thể giúp kiểm soát bệnh và ngăn ngừa được các biến chứng nặng nề.

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Thời sự - Thúy Hạnh - 14:50 17/09/2019
Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO