Nhịp sống bận rộn khiến nhiều người duy trì những thói quen không có lợi cho sức khỏe như thức khuya, thường xuyên sử dụng thực phẩm chiên rán, cay nóng hoặc chịu áp lực tâm lý kéo dài.
Theo quan điểm của y học cổ truyền, các yếu tố này có thể làm xuất hiện tình trạng "gan hỏa vượng", "gan khí uất kết", từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của tỳ vị - hệ cơ quan giữ vai trò quan trọng trong tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.
Khi gan và tỳ vị mất cân bằng, cơ thể có thể xuất hiện nhiều biểu hiện như miệng đắng, khô mắt, đầy bụng sau ăn, khó tiêu, da xỉn màu, mệt mỏi hoặc ngủ không ngon.
Đông y cho rằng, bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, một số loại trà thảo dược có thể hỗ trợ sơ can, dưỡng gan, đồng thời góp phần cải thiện chức năng tiêu hóa.
Trà ô mai dâu tằm: dưỡng gan, giảm đầy bụng
Nguyên liệu: 2 quả ô mai (mơ muối khô); 6g dâu tằm khô; 4g vỏ quýt khô (trần bì); 5g táo gai khô; 4 bông hoa hồng khô; 600ml nước.
Cách thực hiện: Ngâm trần bì trong nước ấm khoảng 10 phút rồi cạo bỏ phần cùi trắng để giảm vị đắng. Rửa sạch các nguyên liệu. Cho ô mai, dâu tằm, trần bì và táo gai vào ấm cùng 600ml nước, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, nấu khoảng 12 phút.
Sau đó cho hoa hồng vào, đậy nắp hãm thêm khoảng 3 phút để tinh dầu và hương thơm tiết ra. Lọc lấy nước và dùng khi còn ấm.
Đây là bài trà thường được sử dụng cho những người hay thức khuya, chịu nhiều áp lực công việc hoặc dễ cáu gắt.
Theo Đông y, dâu tằm có tác dụng dưỡng âm, bổ huyết, hỗ trợ nuôi dưỡng gan sau thời gian lao lực hoặc thiếu ngủ kéo dài. Ô mai giúp liễm hỏa, giảm cảm giác khô miệng do nóng trong.
Trong khi đó, hoa hồng khô có tác dụng sơ can, lý khí, hỗ trợ giải tỏa trạng thái căng thẳng, cảm xúc bị dồn nén. Táo gai và trần bì giúp tiêu thực, hành khí, hỗ trợ giảm đầy bụng, khó tiêu sau những bữa ăn nhiều dầu mỡ.
Điểm đáng chú ý của bài trà này là vừa hướng đến điều hòa khí huyết theo quan điểm Đông y, vừa hỗ trợ hệ tiêu hóa. Vì vậy, thức uống phù hợp với người thường xuyên đầy bụng sau ăn, ăn uống khó tiêu hoặc sắc mặt kém tươi tắn.
Nước đậu đen, hạt sen, táo đỏ...bồi bổ cơ thể
Nguyên liệu: 20g đậu đen; 12g hạt sen khô; 2 quả táo đỏ; 6g kỷ tử; 700ml nước.
Cách thực hiện: Ngâm đậu đen khoảng 1 giờ trước khi nấu. Rửa sạch hạt sen, có thể bỏ tâm sen nếu không muốn vị đắng. Táo đỏ bỏ hạt để giảm tính nóng.
Cho đậu đen, hạt sen và táo đỏ vào nồi cùng 700ml nước, đun nhỏ lửa khoảng 25 phút đến khi đậu mềm. Sau đó cho kỷ tử vào, nấu thêm khoảng 5 phút rồi tắt bếp. Dùng khi nước còn ấm.
Khác với nhóm trà thiên về thanh nhiệt, sơ can, nước đậu đen kết hợp hạt sen, táo đỏ và kỷ tử được xem là thức uống dưỡng gan theo hướng bồi bổ.
Theo lý luận Đông y, đậu đen có tác dụng bổ gan, bổ thận, hỗ trợ nuôi dưỡng khí huyết. Kỷ tử giúp dưỡng âm, bổ gan, hỗ trợ cải thiện tình trạng mệt mỏi, hoa mắt. Trong khi đó, táo đỏ và hạt sen có tác dụng kiện tỳ, bổ khí, hỗ trợ chức năng tiêu hóa và hấp thu.
Loại nước này phù hợp hơn với người có thể trạng yếu, thường xuyên mệt mỏi, ngủ không sâu giấc, sắc mặt nhợt nhạt hoặc hay cảm thấy thiếu năng lượng.
Theo Đông y, khi gan huyết được nuôi dưỡng đầy đủ, cơ thể sẽ ít gặp tình trạng gan hỏa bốc lên, đồng thời chức năng tỳ vị cũng hoạt động hiệu quả hơn.
Các chuyên gia lưu ý, những bài trà trên chủ yếu dựa trên lý luận của y học cổ truyền và chỉ mang tính hỗ trợ sức khỏe. Hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh chứng minh các loại trà này có khả năng "thải độc gan" hoặc điều trị các bệnh lý gan.
Để duy trì lá gan khỏe mạnh, cần hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc, duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường rau xanh và trái cây trong khẩu phần ăn, tập luyện thể lực thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như vàng da, vàng mắt, đau vùng hạ sườn phải hoặc nước tiểu sẫm màu, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, thay vì chỉ dựa vào các loại trà dưỡng sinh.
>>> Mời độc giả xem video Ca ngộ độc thực phẩm cả nước tăng vọt: