Bộ Y tế đã đưa ra đề xuất trên trong dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trong bối cảnh có sự chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam.

Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư hướng dẫn chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ trong công tác dân số. Dự thảo này đưa ra nhiều giải pháp mạnh mẽ nhằm kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, đồng thời nâng cao chất lượng dân số tại Việt Nam.

Nhiều quyền lợi cho gia đình sinh hai con gái và các tập thể tích cực

Để giảm thiểu tâm lý "trọng nam khinh nữ" đang gây lệch pha tỷ số giới tính khi sinh, Bộ Y tế đề xuất các địa phương căn cứ vào thực tiễn để quyết định các hình thức hỗ trợ cụ thể cho gia đình sinh hai con gái.

Về khuyến khích giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, dự thảo đề xuất, đối với tập thể, xã đạt 100% thôn đã có nội dung về không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trong hương ước, quy ước được đề xuất Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khen thưởng một lần kèm theo hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật.

Cơ sở cung cấp dịch vụ (cơ sở y tế; cơ sở sản xuất, cung cấp văn hóa phẩm) liên quan đến lựa chọn giới tính khi sinh tham gia đầy đủ các hoạt động ngăn chặn cung cấp các dịch vụ liên quan đến mất cân bằng giới tính khi sinh bao gồm tuyên truyền, tham dự các hội nghị, hội thảo tập huấn kiến thức về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, không vi phạm quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi được đề xuất Ủy ban nhân dân cấp tỉnh/xã khen thưởng một lần kèm theo hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật.

Đối với cá nhân, căn cứ mục tiêu chính sách dân số và thực tiễn, để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, địa phương lựa chọn, quyết định một số nội dung cụ thể để khuyến khích, hỗ trợ cho gia đình sinh 02 (hai) con một bề gái nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt;

Cùng đó, các đối tượng trẻ em gái trong gia đình thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, thôn, xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo; xã thuộc vùng biên giới đất liền như: tôn vinh, biểu dương việc nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt;

Đồng thời miễn, giảm học phí, hỗ trợ mua BHYT học sinh; hỗ trợ sữa học đường; hỗ trợ phụ nữ tham gia phát triển kinh tế và các nội dung, hình thức phù hợp khác.

Thúc đẩy sàng lọc trước sinh, khám sức khỏe tiền hôn nhân

Một trọng tâm khác của dự thảo lần này là nâng cao chất lượng y tế học đường và sức khỏe sinh sản ngay từ giai đoạn đầu đời. Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ chi phí, thậm chí hỗ trợ thêm bằng tiền mặt để thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh thuộc diện nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội hoặc sống tại vùng khó khăn. Nhằm tạo động lực cho hệ thống y tế cơ sở, dự thảo quy định mức thưởng một lần bằng tiền hoặc hiện vật từ UBND cấp tỉnh cho các xã đạt tỷ lệ tối thiểu 70% phụ nữ mang thai được sàng lọc đủ 4 bệnh cơ bản trước sinh, 90% trẻ sơ sinh được sàng lọc đủ 5 bệnh cơ bản, và 90% nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn.

Toàn bộ kinh phí triển khai các chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ nêu trên sẽ được chủ động bố trí từ nguồn ngân sách của từng địa phương kết hợp với các nguồn hợp pháp khác. Sau khi Thông tư chính thức được ban hành, Sở Y tế các tỉnh, thành phố sẽ chủ trì, phối hợp tham mưu để UBND trình HĐND cùng cấp ban hành chính sách cụ thể, bảo đảm vừa đúng định hướng vừa phù hợp sát sườn với điều kiện kinh tế - xã hội của riêng từng địa phương.