Tại Kỳ thi Toán học quốc tế (IMO) vừa qua, em Nguyễn Đình Tùng, học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội) đã xuất sắc giành Huy chương Vàng với số điểm cao nhất toàn đoàn là 36/42 điểm.

Với việc giải trọn vẹn 5 bài và có được 1 điểm ở bài 6 (bài về số học, tổ hợp và khó nhất với đội Việt Nam), Đình Tùng xếp hạng 14 trong 666 thí sinh tham dự, đạt điểm cao nhất đội tuyển Việt Nam.

Tùng đã góp phần đưa Việt Nam xếp thứ 5 trong số 119 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự. Trước đó, tại Kỳ thi IMO 2025, Tùng từng giành Huy chương Bạc khi là học sinh lớp 11.

Quyết định cú rẽ rời “trường làng” gian nan thực hiện ước mơ

Trò chuyện với Tri thức và Cuộc sống, chị Đỗ Thị Hồng Nhung, mẹ của Tùng chia sẻ, gia đình chị không có ai theo đuổi ngành Toán chuyên sâu (chồng chị và con trai đầu học Kinh tế, chị là giáo viên tiếng Anh), thế nhưng Tùng lại bộc lộ một niềm say mê đặc biệt với Toán học.

Từ lúc 2 tuổi, khi lựa chọn đồ chơi, Tùng đã chọn những con số và hình khối thay vì những món đồ siêu nhân như bạn bè đồng trang lứa. Khi mới học lớp 1, lớp 2 tại trường làng, Tùng đã tự lấy sách Toán lớp 5, lớp 6 của anh trai ra giải. Nhận thấy khả năng của con, bố Tùng đã mua thêm các bộ sách Toán song ngữ của Singapore cho con mày mò.

Bước ngoặt đến khi một người quen giới thiệu về "cậu bé trường làng" có khả năng giải toán lớp lớn cho thầy Ngô Minh, khi đó là giáo viên Trường Archimedes tại Hà Nội. Sau buổi phỏng vấn trực tiếp, các thầy cô của Trường đã quyết định tặng học bổng toàn phần để Tùng trở thành học sinh của Trường, có điều kiện phát triển tài năng.

Quyết định cho con ra Hà Nội học từ năm lớp 3 cũng là lúc bắt đầu hành trình gian truân của hai cha con. Với quãng đường cả đi lẫn về lên tới 60km (nhà ở Quốc Oai, ngoại thành Hà Nội), ròng rã suốt từ lớp 3 đến lớp 9, người cha đã không quản ngại nắng mưa, đèo Tùng trên chiếc xe máy để con được tiếp cận môi trường học tập tốt nhất.

"Có những hôm con học khuya đến 10h đêm mới về tới nhà, sáng hôm sau lại đi sớm. Nhìn hai bố con vất vả, gia đình cũng xót lắm nhưng vì con có tố chất và đam mê nên tất cả đều quyết tâm", chị Nhung chia sẻ.

Những nỗ lực của Tùng và cả gia đình đã được đền đáp. Năm lớp 9, Tùng giành giải Nhất môn Toán ở kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố và được tuyển thẳng vào lớp Chuyên Toán của Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên và Trường THPT Chuyên Sư phạm. Trong kỳ thi vào lớp 10 Toán của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, Tùng cũng đã xuất sắc trở thành Thủ khoa.

Năm lớp 11, Tùng đã giành giải Nhất ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, Huy chương Bạc ở kỳ thi Olympic Toán quốc tế. Trước kỳ thi Olympic Toán quốc tế năm nay, Tùng đã giành Huy chương Đồng ở kỳ thi Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương 2026.

Chia sẻ về bí quyết học tập của Tùng, chị Nhung cho hay, có lẽ là niềm đam mê và tinh thần tự học. Từ nhỏ, gia đình chưa bao giờ phải nhắc Tùng việc học. Ngược lại, chị luôn phải nhắc con “nghỉ một chút đi, đi chơi gì đó đi”. Tùng cũng luôn giữ tâm thế thoải mái nhất, “thua không nản, thắng không kiêu”, không tạo áp lực cho mình.

Tuy nhiên, để có được Tùng như ngày hôm nay, điều quan trọng nhất, theo chị Nhung, là việc gặp được những người thầy giỏi, tận tâm và môi trường học tập tốt. “Tôi rất biết ơn các thầy cô, nếu không có họ, chắc hẳn Tùng cũng không có thể có được những thành tích như ngày hôm nay”, chị Nhung xúc động.

Cậu học trò không dễ bỏ cuộc khi chưa tìm ra đáp số

Trò chuyện với Tri thức và Cuộc sống, ThS Trần Quang Hùng, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội), người tham gia dạy đội tuyển, theo sát chặng đường học tập của Tùng chia sẻ, thầy không quá bất ngờ trước khả năng Tùng giành Huy chương Vàng, bởi từ năm trước em đã thể hiện được năng lực ở trình độ rất cao.

“Tuy nhiên, việc Tùng đạt 36 điểm, là người có điểm số cao nhất đoàn Việt Nam, vẫn đem lại cho tôi niềm vui và sự ấn tượng đặc biệt. Năm 2025, Tùng giành Huy chương Bạc với 31 điểm; năm nay em đã nâng thành tích lên 36 điểm và giành Huy chương Vàng”, thầy Hùng chia sẻ.

Theo thầy Hùng, sự bứt phá của Tùng đến từ nhiều yếu tố. Trước hết là kinh nghiệm của lần tham dự IMO năm 2025. Một học sinh có thể có năng lực chuyên môn tốt nhưng lần đầu bước vào kỳ thi lớn nhất thế giới dành cho học sinh phổ thông vẫn khó tránh khỏi áp lực. Sau lần thi đó, Tùng hiểu rõ hơn không khí của kỳ thi, cách phân phối thời gian, cách trình bày bài và đặc biệt là cách giữ sự ổn định tâm lý trong hai ngày thi.

Yếu tố thứ hai là sự trưởng thành qua thêm một năm học tập. Ở trình độ IMO, khoảng cách giữa Huy chương Bạc và Huy chương Vàng đôi khi không nằm ở việc biết thêm thật nhiều kiến thức, mà nằm ở độ chín của tư duy: nhận ra ý tưởng nhanh hơn, biết từ bỏ một hướng đi không hiệu quả, kiểm soát tốt các chi tiết và trình bày lời giải một cách chặt chẽ. Tùng đã tiến bộ rõ rệt ở những phương diện này.

“Điều tôi ấn tượng ở Tùng là sự thông minh đi cùng với tính kiên trì và điềm tĩnh. Em không chỉ có khả năng tiếp thu nhanh mà còn có thể ngồi lâu với một bài toán, suy nghĩ đến cùng và không dễ bỏ cuộc khi chưa tìm thấy lời giải. Đây là phẩm chất rất quan trọng, bởi Toán học ở trình độ cao không phải lúc nào cũng đem lại kết quả ngay lập tức”, thầy Hùng chia sẻ.

Thầy Hùng cho biết, Tùng là một học sinh khiêm tốn, có thái độ học tập nghiêm túc và tình yêu Toán học khá tự nhiên. Em đến với Toán không chỉ vì thành tích hay các kỳ thi. Từ nhỏ, Tùng đã bày tỏ mong muốn sau này trở thành một người thầy, truyền tình yêu Toán học cho các thế hệ học sinh.

Có lẽ, chính niềm yêu thích bền vững ấy giúp em có thể theo đuổi một hành trình học tập dài và chịu được áp lực của việc luyện thi ở trình độ cao.

“Tất nhiên, thành tích của Tùng còn có sự đóng góp rất lớn của gia đình và nhiều thế hệ thầy cô đã phát hiện, dìu dắt em từ những năm học trước. Với một tài năng trẻ, sự đồng hành bền bỉ như vậy có ý nghĩa không kém năng lực cá nhân”, thầy Hùng nhận định.

Với kết quả xuất sắc này, Tùng được tuyển thẳng vào đại học. Theo chia sẻ từ gia đình, Tùng đã nhận được lời mời từ một số trường đại học nước ngoài. Nhưng Tùng đã chọn đăng ký theo học lớp Cử nhân Tài năng Toán của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) để theo đuổi niềm đam mê Toán học của mình.

Thầy Trần Quang Hùng chia sẻ, với thành tích của đội tuyển năm nay, thầy hy vọng không chỉ đem lại niềm tự hào, mà còn giúp xã hội quan tâm sâu sắc hơn đến việc đầu tư cho con người, cho giáo dục và cho khoa học cơ bản. "Đó mới là giá trị bền vững nhất mà những tấm huy chương có thể mang lại", thầy Hùng khẳng định.