Trước thông tin xe bán tải (pickup) có thể bị hạn chế vào nội đô do bị xếp vào nhóm xe tải, thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện làn sóng tìm cách “hoán cải” xe pickup thành ô tô con nhằm né quy định. Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, đây là hành vi bị nghiêm cấm và không có cơ sở thực hiện.

"CƠN SỐT" HOÁN CẢI TỪ LO NGẠI HẠN CHẾ LƯU THÔNG

Ghi nhận của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, nhiều chủ xe bán tải đang bày tỏ lo lắng trước khả năng TP Hà Nội siết chặt khung giờ hoạt động của xe tải trong khu vực nội đô. Nguyên nhân xuất phát từ quy định tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT, theo đó xe pickup có tỷ lệ khối lượng người chở trên khối lượng hàng hóa cho phép nhỏ hơn hoặc bằng 80% sẽ được xếp vào loại ô tô tải pickup, thay vì ô tô con.

Với cách phân loại này, phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến trên thị trường hiện nay đều bị xếp vào nhóm xe tải. Điều này đồng nghĩa với việc có thể phải tuân thủ các quy định hạn chế lưu thông tương tự xe tải tại các đô thị lớn.

Chính vì vậy, trên các diễn đàn, nhiều người tìm cách “lách luật” bằng việc hoán cải phương tiện sang ô tô con để được lưu thông thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, đại diện một cơ sở đăng kiểm tại Hà Nội khẳng định, việc hoán cải xe tải pickup thành ô tô con là không khả thi và vi phạm pháp luật.

Theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, hành vi cải tạo xe ô tô loại khác thành xe chở người (trừ trường hợp đặc biệt phục vụ quốc phòng, an ninh) là hành vi bị nghiêm cấm. Nếu cố tình thực hiện, chủ phương tiện không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị tịch thu xe.

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết, việc điều chỉnh các thông số kỹ thuật như tải trọng đối với xe pickup không hề đơn giản, ngay cả với nhà sản xuất, chứ chưa nói đến việc chủ xe tự ý can thiệp.

Để một mẫu xe được đưa ra thị trường, phải trải qua quy trình thử nghiệm, đánh giá chất lượng nghiêm ngặt, đồng thời được cấp giấy chứng nhận về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Các thông số kỹ thuật, bao gồm phân loại phương tiện (ô tô con hay ô tô tải pickup), đã được xác định ngay từ đầu và ghi rõ trong hồ sơ chứng nhận.

Phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup không phải

quy định mới

Trước thông tin xe bán tải bị xếp vào nhóm ô tô tải pickup và cấm lưu thông vào nội đô Hà Nội giờ cao điểm, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, ông Nguyễn Tô An, khẳng định việc phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup đã ổn định từ lâu, không phải quy định mới.

Theo ông An, phân loại xe căn cứ vào kết cấu, tỷ lệ giữa tổng khối lượng người được phép chở và tổng khối lượng hàng hóa, cũng như diện tích hữu ích của thùng xe, theo Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT. Các tiêu chí này đã được xây dựng từ năm 2003 tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003 Ô tô – Phân loại theo mục đích sử dụng, tức đã tồn tại và ổn định trong 16 năm.

Thông tư 53/2024 hiện là căn cứ áp dụng các chính sách liên quan đến nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kiểm định và cải tạo xe ô tô pickup, phù hợp với TCVN 7271:2003. Khi cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (GCN) cho xe, cơ quan đăng kiểm ghi rõ tên loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup. Người mua xe nắm rõ thông tin này qua GCN và mức thuế áp dụng, trong đó ô tô con pickup chịu thuế cao hơn, dẫn đến giá bán cao hơn ô tô tải pickup.

Ông An cho biết, GCN kiểm định xe tải pickup ghi rõ niên hạn sử dụng 25 năm kể từ năm sản xuất, trong khi ô tô con pickup không áp dụng giới hạn này.

Đại diện Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, các tranh luận gần đây về xe ô tô tải pickup không xuất phát từ quy định phân loại trong Thông tư 53/2024, vì tiêu chí phân loại giữa ô tô tải và ô tô con pickup không thay đổi so với các quy định trước. Thực tế, dư luận quan tâm chủ yếu đến quy định hạn chế lưu thông trong nội đô, là thẩm quyền của cơ quan quản lý đường bộ và địa phương, không thuộc phạm vi đăng kiểm.

Nếu có điều chỉnh phân loại xe pickup, việc sửa đổi cần nghiên cứu, đánh giá đầy đủ tác động kinh tế – xã hội, đồng thời đảm bảo phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước và thông lệ quốc tế.

Liên quan ý kiến cho rằng các hãng có thể giảm tải trọng xe xuống dưới 950 kg để được xếp là ô tô con, ông An khẳng định điều này khó thực hiện. Mỗi mẫu xe phải trải qua thử nghiệm, đánh giá chất lượng của nhà sản xuất, thủ tục chứng nhận khi sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu. Hơn nữa, hai loại xe chịu chính sách thuế khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán và chi phí lăn bánh. Do đó, nhà sản xuất không thể “hạ tải” trên giấy tờ để chuyển đổi loại xe.

Các tiêu chí phân loại cũng là cơ sở để nhà sản xuất, nhập khẩu lựa chọn loại xe cung cấp ra thị trường. Tuy nhiên, ngoài yếu tố kỹ thuật, các chính sách quản lý khác như niên hạn sử dụng, thuế, quy định lưu thông cũng ảnh hưởng đến quyết định mua của người dân. Vì vậy, nhu cầu và lựa chọn của người sử dụng vẫn là yếu tố quan trọng nhất để xây dựng kế hoạch cung cấp xe phù hợp.