Nghịch lý trên vắng dưới đông

Khảo sát tại khu vực phố Chùa Bộc vào ban ngày, không khó để ghi nhận cảnh tượng trớ trêu ngay tại điểm đặt cầu vượt bộ hành trước cổng Học viện Ngân hàng. Phía trên cao, cây cầu kết cấu thép kiên cố, thông thoáng chỉ lác đác vài người di chuyển. Trái ngược lại, ngay dưới lòng đường, từng tốp sinh viên, người mua sắm vẫn thản nhiên dàn hàng, luồn lách giữa dòng phương tiện đang lưu thông.

Vị trí này nằm ngay điểm giao cắt giữa phố Chùa Bộc và lối vào Học viện Ngân hàng - nơi không có dải phân cách cứng cưỡng bức mà được bố trí cụm đèn tín hiệu giao thông. Tận dụng nhịp dừng chờ đèn đỏ của các phương tiện và việc mặt đường không bị rào chắn, nhiều người lựa chọn băng thẳng qua đường thay vì đi lên cầu vượt.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các tuyến phố có mật độ phương tiện qua lại lớn như Nguyễn Chí Thanh, Tây Sơn, Giảng Võ, Nguyễn Trãi... Dù hạ tầng sang đường trên cao được bố trí ngay tầm mắt, thói quen đi bộ dưới lòng đường vẫn chưa chuyển biến.

Đặc biệt, tại đoạn đường Nguyễn Trãi - trục giao thông gần các cơ sở đào tạo của Đại học Quốc gia Hà Nội và nhiều công trình trọng điểm đang thi công như khu nhà ở Cao Xà Lá, tuyến đường Vành đai 2.5 - lượng người qua lại mỗi ngày rất đông. Thế nhưng, thay vì bước lên cầu vượt bộ hành để sang đường an toàn, không ít sinh viên và công nhân xây dựng vẫn chọn cách đi tắt, băng cắt qua dòng xe cộ ngổn ngang để tiết kiệm vài bước chân.

Bất chấp hiểm nguy vì tâm lý "ngại leo trèo"

Lý do phổ biến nhất khiến nhiều người từ chối đi cầu vượt là sự tiện lợi nhất thời. Không ít người thừa nhận ngại leo dốc, ngại bước lên hàng chục bậc thang trong khi việc băng qua dải phân cách chỉ mất chưa đầy một phút. Tâm lý tùy tiện này khiến các công trình giao thông được đầu tư lớn rơi vào cảnh lãng phí công năng, còn luồng di chuyển cơ giới bị xung đột liên tục, gia tăng nguy cơ ùn ứ và va chạm.

Bên cạnh yếu tố ý thức, thiết kế bậc thang lộ thiên thiếu mái che cản mưa nắng cũng là rào cản khiến người đi bộ, nhất là người cao tuổi hay người mang vác hành lý nặng, ngần ngại tiếp cận.

Để cầu vượt bộ hành hoạt động đúng công năng

Việc các công trình cầu vượt đi bộ không được khai thác đúng công năng không chỉ ảnh hưởng đến mục tiêu bảo đảm an toàn cho người đi bộ mà còn làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư cho các công trình này.

Hệ thống hạ tầng giao thông chỉ thực sự phát huy giá trị khi người tham gia giao thông tuân thủ đúng quy định tổ chức luồng tuyến. Để thiết lập trật tự, lực lượng chức năng cần song hành công tác tuyên truyền với việc tăng cường kiểm tra, kiên quyết xử lý các hành vi cố tình vi phạm tại những trục đường có áp lực giao thông lớn.

Việc từng bước hình thành thói quen sử dụng cầu vượt bộ hành và chấp hành nghiêm chỉ dẫn sang đường không chỉ là giải pháp bảo vệ an toàn trực tiếp cho người đi bộ, giảm thiểu xung đột dòng xe, mà còn là mắt xích quyết định để tối ưu hóa nguồn lực hàng trăm tỷ đồng đã được thành phố rót vào hạ tầng đô thị.