Chủ nhật, 25/08/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Xảy ra hậu quả, còn tệ hơn vụ Formosa!

Trò chuyện - 19/10/2017 20:54
Xảy ra hậu quả, còn tệ hơn vụ Formosa!
Gần cả triệu khối bùn cát đã thải xuống vũng sâu 36m, tác động gây hại theo cơ chế cơ học, lý sinh, làm sao khống chế hoặc thu hồi lại được? Nếu để xảy ra hậu quả, còn tệ hại hơn vụ Formosa nhiều!”, PGS.TSKH Nguyễn Tác An, nguyên Chủ tịch, UBQG Chương trình Hải dương học Liên Chính phủ của Việt Nam trao đổi về việc nhận chìm bùn thải Vĩnh Tân.

“Có phép” nhưng liệu có “đúng phép”?

Việc cấp phép cho Công ty điện lực Vĩnh Tân 1 được nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn thải ra biển Vĩnh Tân, Bình Thuận đã làm “nóng” dư luận. Theo đại diện của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đây là việc làm được pháp luật cho phép. Quan điểm của ông thế nào?

Theo tôi, dư luận xã hội “nóng” lên với “giấy cho phép” trong suốt cả tháng qua, không phải là do “đủ” hay  “thiếu” cơ sở pháp lý. Về hình thức thì cơ sở pháp lý không có vấn đề gì. Trên thế giới, việc “nhận chìm” chất thải ra biển là hoạt động được phép. Đối với Việt Nam, trước đây thì cấm. Nhưng  gần đây thì cho phép. Đặc biệt, Nghị định số 40/2016/NĐ-CP có quy định về nhận chìm, bao gồm nhiều quy định chi tiết…

Về mặt pháp lý trên phương diện hình thức, thì không có gì phải “lăn tăn”. Vậy vì sao theo ông, dư luận lại có sự phản ứng mạnh mẽ như vậy?

Điều mà xã hội băn khoăn, mong được các cơ quan có thẩm quyền giải thích rõ là việc “giấy phép” có thực hiện thẩm định, kiểm tra đầy đủ và nghiêm túc việc vận dụng những quy định và điều kiện cần thiết của các luật vào thực tế hay không? “Có phép” nhưng liệu có thực hiện  “đúng phép” hay không? Phần lớn các ý kiến của các nhà khoa học, của cộng đồng đều cho rằng trong giấy phép chưa thể hiện được tính nghiêm túc và thận trọng khi vận dụng các điều kiện cần thiết của luật để cấp phép.

Cụ thể của việc chưa thể hiện tính nghiêm túc và thận trọng khi vận dụng ấy là như thế nào, thưa ông?

Các nhà khoa học đã chỉ ra rất nhiều những nội dung của giấy phép đã đi ngược lại và hiểu sai bản chất, nội hàm của các yêu cầu, quy định về các điều kiện bắt buộc trong các luật đã ban hành. Ví dụ như thế nào là “nhận chìm”, thế nào là “xả thải”, vị trí nhận chìm, thời gian nhận chìm, phương pháp nhận chìm, dùng lưới chắn có thể ngăn cản được quá trình lan truyền, gây đục nước của bùn, cát đổ xuống trong một khu vực biển khá rộng  (30 ha) ,với một khối lượng lớn đến hơn 900 nghìn m3 bùn, cát, lại trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 9 là những thời điểm động lực cực mạnh ở vùng nước trồi Bình Thuận thì có được không ?

Ý kiến của người dân, của cộng đồng là hết sức quan trọng. Nếu đa số người dân không đồng thuận, thì không thể triển khai được. Nên có các cuộc tham vấn công khai ý kiến của cộng đồng rộng rãi, từ các cấp lãnh đạo, các đoàn thể và những người dân bình thường, là những người trực tiếp đang có quyền lợi và nghĩa vụ ở vùng ven biển Vĩnh Tân. 

Đừng “chọc cười” giới khoa học nữa!

Nói riêng về bùn nhận chìm, theo quan điểm của đại diện Bộ TN&MT, đây không phải là chất thải mà chất nạo vét từ đáy biển, thuộc một phần của biển và việc nhận chìm nó là một quá trình tự nhiên, luật pháp quốc tế quy định rõ vấn đề này. Ý kiến của ông thế nào?

Việc bàn về từ ngữ, tôi mong rằng đừng “chọc cười” giới khoa học thêm nữa. Vì chủ yếu, không ai bàn cãi về các bùn cát nạo vét này “lành tính” hay “có độc”. Vấn đề gây tác động độc hại cho môi trường nằm ở chỗ là do cơ quan có trách nhiệm cấp phép cho công ty nạo vét, đào xới lên và mang ra đổ ở vùng giàu đa dạng sinh học ven bờ như Bình Thuận, lượng bùn cát đó sẽ không “nằm yên” dưới hố sâu 36m như giấy phép nói. Mà nó sẽ phát tán, tăng hàm lượng lơ lửng, làm đục nước ven bờ. Và khi có tác động của động lực, bùn cát đó lại bị nguấy lên, gây ô nhiễm lần hai, rồi lần ba… và nhiều lần sau đó nữa, có thể kéo dài cả chục, hai chục năm những tác động mang bản chất lý sinh, như vậy.

Như ông nói thì vùng ven bờ Ninh Thuận có ý nghĩa lớn về mặt hải dương học. Chứ không phải đáy biển “chỉ toàn là cát” như Bộ TN&MT đánh giá?

Bình Thuận là vùng biển có hệ sinh thái nước trồi, độc nhất vô nhị của nước Việt Nam ta, có thể coi đây là “di sản thiên nhiên” không kém gì vịnh Hạ Long…. Hơn nữa, cách vị trí nhận chìm 8km là vùng bảo tồn biển Hòn Cau. Quan trọng nhất, là độ sâu chỗ nhận chìm chỉ khoảng 36 m nên đây là vùng ven bờ. Vùng ven bờ là vùng biển giàu có, nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Luật biển quốc tế (1982) quy định vùng ven biển thuộc chủ quyền của quốc gia. Các quốc gia phải có trách nhiệm và có chính sách, chiến lược hợp lý quản trị, bảo vệ phát triển kinh tế, xã hội môi trường bền vững. Ta nên lưu ý đế khía cạnh này trong hoạt động quản trị biển vì đây là vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam.

Nếu theo thông lệ quốc tế, thì việc này phải được tiến hành như thế nào?

Theo thông lệ quốc tế thì giấy phép cần phải làm rõ thêm công ty sẽ nạo vét như thế nào? Có tác động gì đến kinh tế nghề cá, đến dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng… cho vùng xung quanh không và ai đã cho phép công ty nạo, vét ở vùng ven bờ đó theo cách đó…? Đặc biệt tôi mong muốn đựợc biết là công ty Điện Vĩnh Tân đã có giấy phép nạo vét vùng ven bờ chưa? Đã đánh giá tác động của quá trình nạo vét chưa?

Không nên lấy môi trường ra để “thử”

Ông nhận xét như thế nào về việc đại diện Bộ TN&MT cho biết, sẽ lắp đặt 13 điểm quan trắc giám sát, khi có bất thường thì dừng lại ngay?

Theo tôi ý kiến phát biểu như vậy là hơi ẩu, thiếu cân nhắc vì nó  vi phạm nguyên tắc “cẩn trọng”  trong chiến lược biển. Ngay trong buổi giải trình của Bộ TN&MT trước Hội đồng nhân dân Bình Thuận vừa qua, các đại biểu cũng không đồng tình vì cho rằng ý kiến đó không tôn trọng và cân nhắc đến nguyên tắc “phòng ngừa” trong quản lý môi trường. Còn về khoa học, nếu để xảy ra sự cố môi trường thì mọi chuyện coi như đã rồi.

Tức là theo ông nếu để xảy ra sự cố sẽ khó khắc phục?

Cho đến nay, khoa học chưa tìm ra cách gì để  khắc phục. Hơn nữa, cát bùn đã xả xuống hố sâu 36m thì làm sao lấy lên được, làm sao ngăn chặn được sự lan truyền, phát tán làm đục nước? Tôi nghĩ không nên lấy “môi trường” ra để làm thử, để xử lý những điều còn “chưa chắc chắn”. Giấy  phép còn ghi rõ là công ty sẽ bồi thường thiệt hại?  Nhưng bồi thường là bồi thường thế nào? Theo tôi nên tôn trọng dân chúng và xã hội.

Hậu quả của Formosa để lại còn chưa khắc phục xong khiến nhiều người lo lắng một “kịch bản” lại lặp lại nếu không cẩn trọng. Bản thân ông có lo ngại điều này không?

Theo tôi, hậu quả nếu để xảy ra sẽ tệ hại hơn vụ Formosa rất nhiều, vì điều kiện tự nhiên, vì bản chất và cơ chế tác động và khả năng không chế của con người.Vụ Formosa, chỉ cần không cho nhà máy tiếp tục hoạt động, nguồn ô nhiễm lập tức bị khống chế và chấm dứt. Ô nhiễm sẽ được tự nhiên xử lý theo cơ chế tự làm sạch, dù cần phải có một khoảng thời gian rất dài. Còn đây là gần cả triệu khối bùn cát đã thải xuống vũng sâu 36m, tác động gây hại theo cơ chế cơ học, lý sinh, làm sao khống chế hoặc thu hồi lại được? Nó sẽ là nguồn gây tác động tiêu cực thứ cấp trong hàng chục năm theo cơ chế gây hại “tích lũy”.

Bản thân ông, là một người dân, đồng thời cũng là một nhà khoa học, ông có kiến nghị gì?

Tôi muốn Nhà nước tạm dừng việc cấp phép để có thời gian thẩm định, thẩm tra thêm các vấn đề còn chưa rõ ràng một cách đúng quy trình và bài bản theo các tài liệu khoa học đã hướng dẫn ở trong và ngoài nước. Tôi cũng như người dân đang “dài cổ” chờ ý kiến phản hồi của cơ quan có trách nhiệm.Vì ai cũng đồng tình và hoan nghênh tư duy lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược “phát triển kinh tế không đánh đổi môi trường”.

Trân trọng cảm ơn ông!

Mai Loan (thực hiện)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Lừa đảo bán tiền giả trên mạng xã hội, nhiều người 'sập bẫy' vì hám lợi

Các đối tượng lừa đảo sử dụng mạng xã hội rao bán tiền giả, nhưng khi khách mua chuyển tiền vào tài khoản, các đối tượng sẽ cắt liên lạc, không chuyển tiền giả như đã hứa hẹn, hoặc nếu có chỉ toàn... tiền âm phủ.

Không kỷ luật cán bộ dùng xe công đi đám cưới con trưởng đoàn đại biểu Quốc hội

Dù trước đó lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân sử dụng xe công đi đám cưới con bà trưởng đoàn đại biểu Quốc hội, nhưng sau cùng đều kiểm điểm rút kinh nghiệm.

Diễn biến mới từ gia đình cháu bé tử vong trên xe ở trường Gateway

Gia đình cháu bé tử vong ở trường Gateway đã mời Luật sư Vũ Gia Trưởng và Phạm Hương Giang (VPLS Phạm Hồng Hải - Đoàn LSTP Hà Nội) bảo vệ quyền lợi. Luật sư đã được Cơ quan điều tra cấp Thông báo đăng ký người bảo vệ quyền lợi cho bị hại.

Nhổ nước bọt vào mặt an ninh hàng không Nội Bài vì bị ngăn chèo kéo khách

Bị ngăn chặn việc chèo kéo khách đi ôtô từ sân bay Nội Bài về Bắc Giang, một phụ nữ đã lăng mạ, nhổ nước bọt vào mặt nhân viên an ninh hàng không Nội Bài, rồi tiếp tục gọi chồng đến đe dọa nhân viên an ninh hàng không.

Xôn xao quanh chuyện '30.000 hoa đăng thả xuống vịnh Lan Hạ gây ô nhiễm'

Trước ý kiến cho rằng thả hoa đăng xuống biển gây ô nhiễm môi trường và làm mất giá trị Phật giáo, thượng tọa Thích Tục Khang - trưởng ban tổ chức đại lễ Vu Lan tại Cát Bà - cho rằng những ý kiến đó chưa phản ánh hết sự việc diễn ra.

Bệnh nhân đầu tiên ở Mỹ tử vong do hút thuốc lá điện tử

Bệnh nhân ở bang Illinois mắc bệnh phổi, được ghi nhận là trường hợp tử vong đầu tiên tại Mỹ có liên quan đến thuốc lá điện tử. - VnExpress Sức Khỏe

Bé gái 2 tuổi hoại tử chân do bị rắn độc cắn

Khi đang ngồi chơi trong nhà, bé gái bất ngờ bị rắn độc cắn vào bàn chân, nhưng do gia đình phát hiện muộn nên vết thương biến chứng và gây hoại tử.

Mới nhất

Không kỷ luật cán bộ dùng xe công đi đám cưới con trưởng đoàn đại biểu Quốc hội

Thời sự - Khắc Tâm - 18:25 25/08/2019
Dù trước đó lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân sử dụng xe công đi đám cưới con bà trưởng đoàn đại biểu Quốc hội, nhưng sau cùng đều kiểm điểm rút kinh nghiệm.

Nhổ nước bọt vào mặt an ninh hàng không Nội Bài vì bị ngăn chèo kéo khách

Thời sự - Tuấn Phùng - 18:16 25/08/2019
Bị ngăn chặn việc chèo kéo khách đi ôtô từ sân bay Nội Bài về Bắc Giang, một phụ nữ đã lăng mạ, nhổ nước bọt vào mặt nhân viên an ninh hàng không Nội Bài, rồi tiếp tục gọi chồng đến đe dọa nhân viên an ninh hàng không.

Xôn xao quanh chuyện '30.000 hoa đăng thả xuống vịnh Lan Hạ gây ô nhiễm'

Phản biện - Tiến Thắng - 18:13 25/08/2019
Trước ý kiến cho rằng thả hoa đăng xuống biển gây ô nhiễm môi trường và làm mất giá trị Phật giáo, thượng tọa Thích Tục Khang - trưởng ban tổ chức đại lễ Vu Lan tại Cát Bà - cho rằng những ý kiến đó chưa phản ánh hết sự việc diễn ra.

Bệnh nhân đầu tiên ở Mỹ tử vong do hút thuốc lá điện tử

Khỏe - Phương Dung (Theo Fox News) - 18:05 25/08/2019
Bệnh nhân ở bang Illinois mắc bệnh phổi, được ghi nhận là trường hợp tử vong đầu tiên tại Mỹ có liên quan đến thuốc lá điện tử. - VnExpress Sức Khỏe

Hà Nội cấm giáo viên đưa học sinh ra học thêm ở trung tâm do mình dạy

Giáo dục - Thanh Hùng - 15:49 25/08/2019
Đó là chỉ đạo của Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020 với các cấp học trên địa bàn.

Bé gái 2 tuổi hoại tử chân do bị rắn độc cắn

Khỏe - PV - 15:43 25/08/2019
Khi đang ngồi chơi trong nhà, bé gái bất ngờ bị rắn độc cắn vào bàn chân, nhưng do gia đình phát hiện muộn nên vết thương biến chứng và gây hoại tử.

Diễn biến mới từ gia đình cháu bé tử vong trên xe ở trường Gateway

Thời sự - N.P (tổng hợp) - 15:30 25/08/2019
Gia đình cháu bé tử vong ở trường Gateway đã mời Luật sư Vũ Gia Trưởng và Phạm Hương Giang (VPLS Phạm Hồng Hải - Đoàn LSTP Hà Nội) bảo vệ quyền lợi. Luật sư đã được Cơ quan điều tra cấp Thông báo đăng ký người bảo vệ quyền lợi cho bị hại.

Chọn đá lát ở sân vườn

Tư vấn - Hà Bình - 15:19 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thông thường người ta không lát đá tự nhiên ở lối đi bởi khả năng gây ra trơn trượt là rất cao.

Trồng hành tây trong cốc thủy tinh diệt khuẩn

Khoa học - Hà Bình - 15:17 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tác giả Trần Văn Thanh, (Châu Thành, Tiền Giang) có ý tưởng trồng củ hành trong ly, cốc thủy tinh để diệt khuẩn.

Dinh dưỡng cho người bị mụn nhọt

Khỏe - DS Nguyễn Văn Hào - 15:15 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh mụn nhọt có rất nhiều nguyên nhân. Phần nhiều do ăn uống không phù hợp. Theo Đông y, bệnh này có liên quan đến tạng can, tạng phế vì gan chủ về huyết dịch thải độc, phế chủ bì phu. Xin giới thiệu món ăn dân gian phòng trị bệnh ngoài da.

Tẩy keo 502 dính trên da

Mẹo vặt - Hà Bình - 15:13 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Dung dịch keo 502 lỏng khi dính trên da của bạn sẽ sớm hình thành lớp mỏng màu trắng, gắn chặt vào bề mặt da.

Giống lúa tím sữa hữu cơ

Hỏi đáp - Hà bình - 15:12 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thực tế, giống lúa tím sữa hữu cơ gần giống như lúa nếp cẩm mà người dân miền Bắc vẫn trồng.

Nhật đầu tư nhà máy chế biến vỏ tôm tại Cần Thơ

Kinh tế - Nhật Nam - 15:09 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đầu và vỏ tôm trong nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu vốn được xem là bỏ đi, nhưng một doanh nghiệp đến từ Nhật Bản đang lên kế hoạch đầu tư nhà máy chế biến loại phế phẩm này.

Trầu không trị bệnh đường tiêu hóa

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 15:08 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kết quả nghiên cứu cho thấy, cứ 100g lá trầu không chứa 0,8 – 1,8% tinh dầu. Các thành phần chính trong loại lá này có đặc tính kháng sinh mạnh, gây ức chế nhiều chủng vi khuẩn như tụ cầu khuẩn, trực khuẩn Coli, phế khuẩn cầu, liên cầu khuẩn, lỵ… Do đó, lá trầu không mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa.

Nhược dương phế khí hư

Khỏe - LY Minh Phúc - 15:07 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo y học cổ truyền, nhược dương hay rối loạn cương dương là một loại rối loạn chức năng tình dục ở nam giới, có biểu hiện dương vật không đủ hay không giữ được độ cứng, làm mất khả năng đi vào âm đạo khi giao hợp.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO