Tạp chí du lịch danh tiếng Lonely Planet vừa chính thức công bố danh sách 15 điểm đến biệt lập đáng trải nghiệm nhất thế giới năm 2026. Trong danh sách được tuyển chọn từ cuốn sách Offbeat này, đảo Côn Sơn - hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Côn Đảo và là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt.
Sự ghi nhận này nối dài chuỗi thành tích của Côn Đảo khi liên tục được các thương hiệu truyền thông quốc tế lớn như Time Out, Travel and Leisure, Business Insider hay CNN vinh danh nhờ vẻ đẹp nguyên sơ, tĩnh lặng cùng hệ sinh thái biển đặc sắc.
Sức hút tự nhiên kết hợp với hiệu ứng truyền thông đã chuyển hóa thành những con số tăng trưởng cụ thể. Theo báo cáo từ UBND đặc khu Côn Đảo, trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương đã đón hơn 410.000 lượt khách, đạt 67% kế hoạch năm và tăng 3,5% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị trường khách quốc tế ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá 62%, đạt gần 24.000 lượt. Tổng doanh thu du lịch ước đạt hơn 2.000 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước.
Giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 9 hiện được đánh giá là thời điểm vàng của du lịch Côn Đảo. Tiết trời nắng ráo, nhiệt độ duy trì ở mức 25-30 độ C và biển êm tạo điều kiện lý tưởng cho các hoạt động lặn biển ngắm san hô hay quan sát dải Ngân hà vào những đêm trời quang. Đây cũng là mùa cao điểm rùa biển lên bờ làm tổ và đẻ trứng tại các hòn đảo nhỏ thuộc Vườn quốc gia. Những yếu tố tự nhiên độc đáo này đang tạo đà để địa phương kỳ vọng vào sự bùng nổ doanh thu trong quý 3/2026.
Tuy nhiên, bối cảnh phát triển mới sau khi Côn Đảo chính thức trở thành đặc khu thuộc TP.HCM cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt quản lý. Tại buổi làm việc mới đây với Đảng ủy và UBND đặc khu Côn Đảo, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã đưa ra chỉ đạo xuyên suốt: “Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng”. Theo định hướng chiến lược, Côn Đảo sẽ tập trung phát triển theo mô hình “đảo xanh - thông minh - đáng sống”, đặt yếu tố hài hòa giữa bảo tồn sinh thái, di sản và phát triển kinh tế lên hàng đầu, kiên quyết từ chối các mô hình khai thác thương mại ngắn hạn gây tổn hại đến môi trường.
Để cụ thể hóa định hướng trên, chính quyền đặc khu đang ưu tiên triển khai mô hình du lịch sinh thái gắn liền với kiểm soát sức ép môi trường. Làn sóng chuyển đổi xanh đã bắt đầu đi vào đời sống kinh doanh du lịch. Nhiều cơ sở lưu trú chủ động chuyển sang sử dụng bình nước refill, phân loại rác tại nguồn, hạn chế túi nylon và ưu tiên vật liệu tái chế. Số liệu từ WWF Việt Nam cho thấy, hiện đã có 145 cơ sở kinh doanh du lịch trên đảo ký cam kết không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần.
Giới chuyên môn đánh giá đây là hướng đi bắt buộc đối với một hệ sinh thái nhạy cảm và có sức chịu tải tự nhiên giới hạn như Côn Đảo. Với khoảng 1.400 ha rạn san hô, 2.400 ha thảm cỏ biển và là nơi sinh sản quan trọng của rùa biển xanh, thiên nhiên chính là tài sản cốt lõi của hòn đảo này. Đại diện Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, ông Nguyễn Khắc Pho, nhấn mạnh rằng chỉ cần môi trường rừng và biển bị tổn thương, du lịch địa phương sẽ lập tức mất đi lợi thế cạnh tranh hoàn toàn.
Thực tế khảo sát tại hiện trường cho thấy những tín hiệu phục hồi tích cực từ thiên nhiên nhờ các biện pháp bảo vệ kịp thời. Trong đợt khảo sát rạn san hô cuối tháng 6/2026 do UBND TP.HCM, WWF Việt Nam và các nhà khoa học phối hợp thực hiện, TS. Võ Sĩ Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học, xác nhận nhiều tập đoàn san hô bị tẩy trắng do đợt biến đổi nhiệt độ biển năm 2024 nay đã bắt đầu khôi phục màu sắc, xuất hiện thêm nhiều tập đoàn san hô non bám nền đá. Sự phục hồi của hệ sinh thái đáy biển đã kéo theo sự trở lại của nhiều loài cá biển như cá thia xanh, cá bướm, cá mó.
Nhằm duy trì kết quả này, Vườn Quốc gia Côn Đảo hiện triển khai chương trình giám sát định kỳ tại 21 điểm cố định, gồm 14 điểm rạn san hô, 4 điểm cỏ biển và 3 điểm rừng ngập mặn. Các thông số về chất lượng nước, độ phủ san hô và sinh vật đáy đều được ghi chép và phân tích chi tiết. Theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam, việc giữ gìn và phục hồi các rạn san hô khỏe mạnh không đơn thuần là hoạt động bảo tồn sinh học, mà chính là chiến lược bảo vệ nền tảng phát triển cho ngành du lịch sinh thái chất lượng cao.
Song song với bảo vệ rạn san hô, công tác bảo tồn động vật hoang dã cũng ghi nhận những cột mốc quan trọng. Trung tâm ấp trứng rùa "Let's Get Cracking" - mô hình hợp tác giữa khu nghỉ dưỡng Six Senses Côn Đảo và Vườn Quốc gia vừa cán mốc thả hơn 35.000 rùa biển xanh về đại dương. Với tỷ lệ ấp nở thành công trung bình đạt 83% trong 3 năm qua, đây được đánh giá là một trong những trung tâm bảo tồn rùa biển đạt hiệu quả cao trên thế giới.
Việc vận hành trung tâm tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn sinh học. Nhân viên sử dụng camera giám sát ban đêm để phát hiện rùa mẹ lên bờ đẻ trứng, sau đó di chuyển trứng về khu vực kỹ thuật để điều chỉnh nhiệt độ ấp, qua đó cân bằng tỷ lệ giới tính của rùa con. Môi trường bãi biển tại đây được giữ nguyên sơ, hoàn toàn không tổ chức các hoạt động thể thao dưới nước dùng động cơ và hạn chế tối đa ánh sáng nhân tạo vào ban đêm.
Không dừng lại ở công tác chuyên môn, các giá trị bảo tồn đang từng bước được thương mại hóa một cách có kiểm soát thông qua các sản phẩm du lịch trải nghiệm. Trong mùa rùa đẻ trứng từ tháng 5 đến tháng 12, du khách có thể tham quan trung tâm ấp trứng, tìm hiểu quy trình sinh sản và trực tiếp tham gia thả rùa con về biển. Bên cạnh đó, Vườn Quốc gia Côn Đảo cũng vận hành các tour bảo tồn rùa biển chuyên sâu từ 5 đến 10 ngày với mức chi phí từ 11,7 đến 20 triệu đồng/khách, hướng tới đối tượng du khách có trách nhiệm và mong muốn đóng góp trực tiếp cho công tác bảo tồn thiên nhiên.
