--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Tế bào gốc điều trị bệnh tim

PGS.TS PHẠM MẠNH HÙNG  (TỔNG THƯ KÝ HỘI TIM MẠCH VIỆT NAM) - 14:00 18/07/2019

(khoahocdoisong.vn) - Các tiến bộ trong sinh học phân tử đặc biệt là tế bào gốc đã thúc đẩy một hướng tiếp cận mới trong điều trị với hy vọng có thể làm tăng sinh các tế bào cơ tim, mạch máu nuôi tim để thay thế cho các tế bào cơ tim đã bị mất chức năng.

Một khám phá đầy triển vọng

Trước đây, người ta cho rằng các tế bào cơ tim là những tế bào trưởng thành, không còn khả năng phân chia hay biệt hóa, khi đã bị hoại tử thì chỉ còn lại mô xơ sẹo không còn chức năng. Tuy nhiên, giờ đây người ta đã nhận ra rằng có những tế bào cơ tim gốc tồn tại ngay tại cơ tim, trong một vài hoàn cảnh nhất định có thể tiếp tục phân chia, biệt hóa và trở thành các tế bào cơ tim trưởng thành.

 Việc cấy các tế bào vào trong cơ tim (tân tạo tế bào cơ tim) có thể sử dụng các nguồn tế bào rất đa dạng như tế bào gốc từ tủy xương, nguyên bào cơ vân đang được nghiên cứu để điều trị các bệnh tim mạch. Nếu các tế bào đó có thể được cấy với số lượng lớn và chức năng của chúng có sự phối hợp với các tế bào cơ tim, thì có thể sửa chữa cơ tim bị nhồi máu.

Nhược điểm lớn nhất của dòng tế bào này là chúng ta không thể biệt hóa thành tế bào cơ tim thực sự và biệt lập về điện - cơ học với mô chủ nên có thể gây ra rối loạn nhịp tim trầm trọng. Tế bào cơ tim gốc có ở quả tim trong thời kỳ phôi thai, sau đẻ và ngay cả ở tuổi trưởng thành vẫn giữ nguyên khả năng biệt hóa thành cơ tim hoặc mạch máu, có thể phân lập rồi nhân lên trong phòng thí nghiệm từ các mẩu sinh thiết cơ tim để đạt đủ số lượng tế bào non đem cấy và tạo được những vùng mô ghép xen kẽ với mô chủ.

Những bệnh tim có khả năng cấy tế bào gốc

Khó khăn vào thời điểm này là thiếu các tế bào cơ tim để cấy ghép. Hơn nữa, cấu tạo gen cần thiết để biến đổi các tế bào cấy ghép thành tế bào cơ tim vẫn chưa được biết. Hiện nay, cấy ghép tế bào gốc đang được nghiên cứu trong một số bệnh lý tim mạch như:

Nhồi máu cơ tim: Mặc dù các tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị nhồi máu cơ tim đã làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do nhồi máu cơ tim gây ra, tuy nhiên với các bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim diện rộng, các bệnh nhân đến viện muộn đã làm tăng tỷ lệ bị suy tim sau nhồi máu. Dựa vào những kết quả nghiên cứu ban đầu, người ta thấy rằng việc truyền tế bào gốc vào động mạch vành cho bệnh nhân nhồi máu cơ tim có tính khả thi và an toàn. Đây là một hướng có nhiều triển vọng nhất.

Bệnh động mạch vành giai đoạn cuối: Dù có rất nhiều tiến bộ trong tái tạo động mạch vành như can thiệp động mạch vành qua da hay phẫu thuật bắc cầu nối chủ - vành thì vẫn có nhiều bệnh nhân bị thiếu máu cơ tim nhưng không thể tái tạo động mạch vành theo cách thông thường được, do tổn thương của động mạch vành quá lan tỏa. Tế bào gốc từ tủy xương đã được nghiên cứu trong một vài thử nghiệm lâm sàng ở bệnh nhân mắc bệnh động mạch vành không còn khả năng can thiệp cơ học. Kết quả ban đầu cho thấy có cải thiện đáng kể triệu chứng đau thắt ngực, khả năng gắng sức, mức độ tưới máu và chức năng tâm thu thất trái sau cấy tế bào gốc.

Suy tim mạn do bệnh động mạch vành: Về phương diện lý thuyết thì khi thay thế phần sẹo nhồi máu bằng mô cơ sống sẽ cải thiện chức năng tim và ngăn cản tiến trình tái cấu trúc thất trái. Hiện nay các nhà khoa học đang tiến hành một số thử nghiệm để đánh giá độ an toàn và tính khả thi của phương pháp cấy nguyên bào cơ vân vào cơ tim của bệnh nhân bị bệnh cơ tim giãn do thiếu máu. Tuy nhiên các kết quả ban đầu cho thấy, cấy nguyên bào cơ vân đã làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp thất trầm trọng ở nhóm bệnh nhân này.

Con đường dài phía trước

Điều trị bằng tế bào gốc rất có triển vọng đối với bệnh nhân tim mạch, song nhiều vấn đề còn chưa rõ. Vòng đời của các tế bào sau cấy sẽ thế nào? Tế bào cơ tim tân tạo có thể đập đồng bộ trong vùng nhồi máu với mô chủ được không hay sẽ tạo ra những ổ loạn nhịp mới? Các tế bào tân sinh thực sự thích hợp với mô chủ hay chỉ tồn tại tạm thời đủ để đem lại một số hiệu quả trước mắt?

Với tốc độ phát triển của sinh học phân tử, những thông tin về gen cần thiết để chuyển nguyên bào sợi hay nguyên bào cơ thành nguyên bào cơ tim sẽ sớm được định rõ đặc điểm. Trong khi đó cũng cần bảo đảm có sự kết nối điện - cơ của các tế bào được cấy vào với các tế bào ở vùng cơ tim ở gần còn sống. Rõ ràng còn có nhiều rủi ro và nhiều điều chưa được biết. Việc cấy ghép tế bào trên thực nghiệm làm tăng cường chức năng thất và điều trị suy tim ứ huyết có thể trở thành sự thực trên lâm sàng trong thời gian tới.


(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Ông Vũ Huy Hoàng -  Từ người đầu tiên bị 'xóa tư cách nguyên bộ trưởng' đến khi bị khởi tố
Thời sự- Văn Kiên - 07:32 11/07/2020
Ông Vũ Huy Hoàng là cựu bộ trưởng đầu tiên bị kỷ luật bằng hình thức cách chức Bí thư Ban Cán sự đảng khi đã nghỉ hưu và bị xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Lãnh đạo HĐND tỉnh Gia Lai bị tố 'can thiệp' án trăm tỷ sẽ bị xử lý thế nào ?
    Thời sự- Tiền Lê - 07:35 11/07/2020
    Tỉnh uỷ Gia Lai đã triệu tập Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh này để bỏ phiếu liên quan đến việc xử lý ông Đặng Phan Chung (Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch thường trực HĐND tỉnh Gia Lai) liên quan đến dấu hiệu "can thiệp" án trăm tỷ đồng.
  • Sốt ruột với  dự án chống ngập 10.000 tỷ
    Thời sự- Huy Thịnh - 07:33 11/07/2020
    Ngày 10/7, phiên thảo luận tại hội trường kỳ họp thứ 20 HĐND TPHCM trở thành phiên chất vấn, trả lời chất vấn với hàng loạt vấn đề “nóng”, gây bức xúc được các đại biểu (ĐB) đặt ra như tình trạng ngập nước, buộc các sở ban ngành chức năng và lãnh đạo UBND TPHCM phải giải trình.
  • Thi thể bé sơ sinh trong balo của cô gái
    Đời sống- Nhật Vy - 07:27 11/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Phát hiện mùi tử khí trong balo cô gái 19 tuổi đi ra từ phòng trọ ở quận 7, người dân chặn lại kiểm tra, tìm thấy thi thể trẻ sơ sinh đang phân huỷ.
  • Quan lộ thăng trầm của ông Vũ Huy Hoàng
    Thời sự- Tạ Lư - Anh Minh - 07:23 11/07/2020
    Vì những vi phạm, lỏng lẻo trong bổ nhiệm, quản lý nhân sự, ông Vũ Huy Hoàng bị xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Công Thương và bị khởi tố.
  • Thêm một bệnh nhân mắc Covid-19
    Thời sự- Bích Huệ - 07:19 11/07/2020
    Bệnh nhân 370 là chuyên gia, được cách ly tập trung tại tỉnh Quảng Ngãi ngay sau khi nhập cảnh vào Việt Nam.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO