Trách nhiệm thuộc địa phương?

Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch vừa có văn bản số 5712 báo cáo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về việc quản lý Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Phủ Dầy, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định liên quan đến Đơn thư ngày 18/11/2023 của ông Trần Văn Cường và bà con thôn Vân Cát, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản trong đó có việc treo biển tên di tích với tên gọi khác (Phủ Chính) thay cho tên di tích (Phủ Tiên Hương) đã được thống nhất sử dụng trong hồ sơ khoa học.

Ngày 12/12/2023 Phòng Văn hoá Huyện Vụ Bản đã lập biên bản ghi nhận Phủ Tiên Hương có treo 01 băng Zôn có ghi tên gọi khác không đúng với Quyết định số 488 (Ảnh chụp ngày 5/12/2023)

Theo nội dung báo cáo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành công văn hướng dẫn cơ quan chức năng của tỉnh Nam Định về việc treo biển di tích là đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa, đúng thẩm quyền ban hành văn bản theo quy định của pháp luật.

Ông Trần Đình Thành, Phó cục trưởng Cục di sản văn hoá cho biết thêm, việc treo biển tên di tích thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của UBND tỉnh Nam Định, Bộ Văn hoá Thể Thao và Du lịch chỉ giải quyết việc hoàn thiện hồ sơ khoa học của di tích và đổi tên di tích theo đề nghị của UBND tỉnh Nam Định khi đảm bảo đủ hồ sơ theo quy định của Luật di sản văn hoá và Thông tư số 09/2011 ngày 14/7/2011 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về nội dung hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh.

Theo quy định về phân cấp quản lý bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hoá trên địa bàn tỉnh Nam Định ban hành kèm theo Quyết định số 19/2017 ngày 07/07/2017 của UBND tỉnh Nam Định thì Sở Văn hoá thể thao và Du lịch là cơ quan chuyên môn tham mưu cho UBND tỉnh quản lý nhà nước các di tích trên địa bàn tỉnh. UBND Huyện thực hiện việc quản lý nhà nước trên địa bàn và quản lý trực tiếp di tích quốc gia đặc biệt, quần thể di tích.

Tuy nhiên không hiểu tại sao, sự việc Phủ Tiên Hương treo biển tên di tích với tên gọi khác (Phủ Chính) kéo dài gần 02 năm, đến nay vẫn chưa được làm rõ và xử lý dứt điểm, gây khó khăn cho công tác quản lý, lùm xùm trong dư luận.

Văn bản 812 là văn bản hành chính không chứa quy phạm pháp luật

Trước đó, ngày 26 /01/2022 bà Trần Thị Huệ Thủ nhang Phủ Tiên Hương đã viện dẫn văn bản số 812 do Cục trưởng Lê Thị Thu Hiền ký ngày 11/10/2021để treo biển tên di tích với tên gọi khác là Phủ Chính (tên thống nhất sử dụng là Phủ Tiên Hương).

Tại văn bản số 1194 ngày 15/12/2023, Cục kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật Bộ tư pháp cũng nhận định văn bản 812 là văn bản hành chính không chứa quy phạm pháp luật, có nghĩa là không có hiệu lực thực thi.

Ông Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục di sản văn hoá cho biết, văn bản số 812 chỉ là hướng dẫn về chuyên môn và đã đề nghị Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định chỉ đạo cơ quan chức năng phối hợp với chính quyền địa phương hướng dẫn giám sát việc treo biển tại vị trí phù hợp đảm bảo trang trọng và đúng quy định.

Tuy nhiên, UBND huyện Vụ Bản cho rằng: Cục Di sản văn hoá chỉ căn cứ vào đơn của thủ nhang, chưa xem xét tình hình và ý kiến của địa phương ra văn bản chưa thống nhất với Quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch sẽ gây tình hình bất ổn, phức tạp về an ninh, trật tự xã hội tại địa phương, phá vỡ công tác quản lý di tích đã đi vào nề nếp của huyện Vụ Bản.

Theo luật sư Hoàng Doanh Trung, đoàn luật sư Thành phố Hà Nội, hiện nay chưa có bất kỳ một quy định nào hướng dẫn, cho phép treo biển di tích với tên gọi khác thay thế cho tên di tích đã được thống nhất sử dụng trong hồ sơ khoa học và đã được cụ thể hoá trong bằng công nhận di tích Lịch sử - Văn hoá, bằng xếp hạng di tích quốc gia và các quyết định của cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Từ hiện tượng loạn tên di tích tại Phủ Dầy đã hé lộ nhiều mâu thuẫn, bất đồng trong công tác quản lý di tích và đang có dấu hiệu đùn đẩy trách nhiệm, đỗ lỗi giữa các cơ quan có liên quan.

Phóng viên cũng đã gửi nội dung và liên hệ nhiều lần với Sở Văn hoá Thể Thao và Du lịch tỉnh Nam Định, nhưng đến nay vẫn chưa nhận được câu trả lời.

Vậy trách nhiệm của chính quyền và cơ quan chuyên ngành của tỉnh Nam Định liên quan đến “lùm xùm” tên di tích như thế nào, chúng tôi sẽ thông tin trong kỳ tiếp theo.