Không ít phụ huynh đưa con đến bệnh viện trong tâm trạng lo lắng khi phát hiện một khối u nhỏ nổi dưới da vùng khoeo chân hoặc cổ tay. Nhiều người sợ đây là hạch bất thường hoặc khối u ác tính cần phải phẫu thuật sớm.

Tuy nhiên, các bác sĩ chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình Nhi, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, phần lớn những trường hợp này là kén hoạt mạc (nang bao hoạt dịch) – một bệnh lý lành tính khá phổ biến ở trẻ em.

Kén hoạt mạc thực chất là một túi chứa dịch khớp. Khi áp lực trong khớp tăng lên hoặc bao khớp có sự lỏng lẻo sinh lý, dịch khớp có thể thoát ra ngoài và hình thành một túi dịch nhỏ dưới da. Do đặc điểm hiếu động, thường xuyên chạy nhảy, trẻ em là nhóm đối tượng dễ xuất hiện tình trạng này.

Kén hoạt mạc thường gặp nhất ở vùng khoeo chân, còn gọi là kén Baker, hoặc tại mặt mu cổ tay. Khi sờ vào, khối kén thường mềm hoặc căng, có cảm giác dính nhẹ dưới da và khiến nhiều phụ huynh nhầm lẫn với các bệnh lý nguy hiểm khác.

Các chuyên gia cho biết, theo ghi nhận lâm sàng, khoảng 50% - 70% trường hợp ở trẻ nhỏ có thể tự teo nhỏ và biến mất theo thời gian mà không cần bất kỳ can thiệp điều trị nào.

Đây là tổn thương lành tính, không phải ung thư, không chuyển thành ác tính và cũng không gây phá hủy cấu trúc xương khớp của trẻ.

Việc phẫu thuật sớm trong nhiều trường hợp không mang lại lợi ích rõ rệt. Ngược lại, khi bao khớp của trẻ vẫn đang phát triển, tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật có thể khá cao. Ngoài ra, trẻ còn phải đối mặt với những nguy cơ liên quan đến gây mê, phẫu thuật và khả năng tổn thương các cấu trúc thần kinh lân cận.

Chính vì vậy, nguyên tắc điều trị hiện nay đối với đa số trường hợp kén hoạt mạc ở trẻ là theo dõi bảo tồn thay vì can thiệp bằng dao kéo.

Các bác sĩ chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình Nhi, Bệnh viện Nhi đồng 2 cảnh báo, dù là bệnh lý lành tính, phụ huynh không nên chủ quan hoặc tự xử trí tại nhà.

Tuyệt đối không tự ý chọc hút dịch, nặn kén hoặc đắp lá lên vùng tổn thương vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, thậm chí gây biến chứng tại khớp.

Mục tiêu quan trọng nhất trong điều trị kén hoạt mạc ở trẻ em là chẩn đoán chính xác và theo dõi đúng chỉ định. Trong phần lớn trường hợp, việc theo dõi định kỳ giúp tránh được những can thiệp không cần thiết lên cơ thể đang phát triển của trẻ.

Trẻ cần được thăm khám chuyên khoa khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

- Kén phát triển nhanh hoặc kích thước ngày càng lớn.

- Khối kén gây mất thẩm mỹ rõ rệt.

- Trẻ xuất hiện đau, tức hoặc khó chịu tại vị trí kén.

- Kén chèn ép làm hạn chế vận động của tay hoặc chân.

- Phụ huynh cần được xác định chẩn đoán chính xác để loại trừ các bệnh lý khác.

- Việc thăm khám chuyên khoa giúp đánh giá chính xác bản chất khối kén cũng như xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng trường hợp.

>>> Mời độc giả xem thêm video Không khí lạnh tràn về: mưa lớn trên 300mm, giông lớn mưa đá ở miền Bắc: