Dính liền sớm khớp sọ trán – đỉnh một bên là tình trạng đường khớp sọ đóng sớm bất thường ngay từ những tháng đầu đời. Khi khớp sọ mất khả năng phát triển bình thường, hộp sọ và vùng mặt phát triển mất cân đối.

Biểu hiện thường gặp là đầu bẹt phía trước, trán bên tổn thương lõm vào trong, trong khi bên đối diện nhô ra phía trước. Hốc mắt, sống mũi và toàn bộ khuôn mặt cũng bị kéo lệch, tạo nên sự bất đối xứng rõ rệt.

TS.BS. Đặng Hoàng Thơm, Trưởng khoa Sọ mặt và Tạo hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, hậu quả của bệnh không chỉ dừng ở yếu tố thẩm mỹ. Việc khớp sọ đóng sớm còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hộp sọ, nền sọ, vòm sọ và toàn bộ hệ thống xương hàm mặt.

Trẻ có nguy cơ gặp nhiều biến dạng thứ phát như lệch mũi, biến dạng hốc mắt, mất cân xứng xương gò má, lệch khớp cắn, nghiêng đầu, loạn thị, lác hoặc nhược thị. Một số trường hợp còn có nguy cơ tăng áp lực nội sọ, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài nếu không được điều trị kịp thời.

Trước đây, phương pháp điều trị kinh điển là phẫu thuật tịnh tiến trán – ổ mắt. Trong một cuộc đại phẫu, toàn bộ khối xương trán – ổ mắt được lấy ra ngoài, chỉnh sửa rồi cố định lại. Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi can thiệp rộng, thời gian phẫu thuật kéo dài, nguy cơ mất máu lớn và có thể tái phát do khuyết xương.

Nhằm giảm mức độ xâm lấn và tối ưu hiệu quả điều trị, các bác sĩ Khoa Sọ mặt và Tạo hình đã triển khai kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt. Đến nay, phương pháp đã được áp dụng thành công cho 11 bệnh nhi mắc dính liền sớm khớp sọ trán – đỉnh một bên.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ tạo hình vùng trán – ổ mắt và đặt hệ thống kéo giãn chuyên dụng tại các vị trí đã được tính toán trước. Sau mổ, trẻ bước vào giai đoạn kéo giãn xương. Thiết bị được kích hoạt hai lần mỗi ngày, mỗi lần 0,5 mm, tương đương 1 mm/ngày.

Khi đạt khoảng cách mong muốn, trung bình khoảng 30 mm, việc kéo giãn sẽ dừng lại. Trẻ tiếp tục được theo dõi để xương mới phát triển ổn định trước khi tháo bỏ thiết bị sau khoảng 3 tháng.

Kỹ thuật dựa trên nguyên lý tạo xương dưới tác động của lực kéo. Khi khoảng cách giữa hai bề mặt xương được tăng dần có kiểm soát, cơ thể sẽ tự hình thành mô xương mới để lấp đầy khoảng trống. Nhờ đó, quá trình điều chỉnh biến dạng và tái tạo xương diễn ra đồng thời.

TS.BS. Đặng Hoàng Thơm nhấn mạnh, ưu điểm nổi bật của kỹ thuật là có thể thực hiện từ khi trẻ khoảng 6 tháng tuổi. Việc kéo giãn đến đâu, xương mới hình thành đến đó giúp hạn chế khuyết xương và giảm nhu cầu ghép xương bổ sung, từ đó giảm nguy cơ tái phát biến dạng.

Bên cạnh đó, các mô mềm cũng có thời gian thích nghi dần với sự thay đổi của khung xương, góp phần nâng cao hiệu quả phục hồi về hình thái và chức năng.

Chị T.H, mẹ của một bệnh nhi đang điều trị bằng phương pháp này cho biết, sau mỗi lần điều chỉnh thiết bị kéo giãn, phần trán lõm của con được cải thiện rõ rệt. Trước đây mắt và mũi của trẻ bị lệch, nhưng sau điều trị khuôn mặt đã cân đối và hài hòa hơn.

>>> Mời độc giả xem thêm video Hà Nội khám sức khỏe miễn phí cho 9,2 triệu dân: