Thứ 7, 25/05/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại

Nguyễn Thành Trung - Khám phá - 06/12/2018 08:41
Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại
(khoahocdoisong.vn) - Cuộc đời đầy những giai thoại của thần đồng Kim Vực Hà Tông Huân cho thấy khẩu khí hơn người bộc lộ ngay từ khi còn nhỏ.

Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng

Đây là kế sách trị nước, bình thiên hạ, mong cho dân chúng ấm no, nước nhà giàu mạnh, thể hiện được tầm vóc trí tuệ và nhân cách cao cả của ông. Dân là gốc của nước, nhà vua phải tu dưỡng bản thân noi theo các bậc tiên hiền, yêu dân như con, dốc lòng chăm lo chính sự, thưởng phạt nghiêm minh. Được vậy ắt mở thời thịnh thế, non sông vững bền, muôn dân an cư lạc nghiệp.

Tháng Giêng năm Cảnh Hưng thứ 27 (1766), ông qua đời ở tuổi 70. Sau khi ông mất, nhân dân lập đền thờ ông và dựng hai câu đối: Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng - Nhất đẳng văn chương kết chủ tri (Sự nghiệp tam khôi thần báo trước - Văn chương bậc nhất được vua khen).

Cuộc đời Hà Tông Huân đầy những giai thoại, sách Đại Nam nhất thống chí và Thoái thực ký văn kể về ông như sau: Một hôm, cha sai đi mua lịch. Ông đem tiền mua bánh ăn rồi về.

Cha hỏi: “Lịch đâu?”. Ông thưa, con đã thuộc trong đầu rồi, không cần phải mua nữa. Cha lấy làm lạ, ngầm sai người đi mua quyển lịch, kiểm tra trí nhớ của con, thấy không sai sót một chữ nào! Nhưng dù sao thì vẫn bị đánh đòn cho nhớ.

Lại có lần bị cha phạt trói vào gốc cau trong vườn cả buổi không cho chạy nhảy chơi đùa cùng chúng bạn. Cậu khổ sở xin tha không được... cha chỉ cây cau, ra điều kiện, nếu vịnh được cây cau hay mới cởi trói. Huân ứng khẩu đọc ngay: Lưng đeo đai bạc bao trăm nén - Đầu đội tàn xanh biết mấy tầng.

Câu đối tả cây cau, giữa thân xòe ra một mo ôm lấy buồng hàng trăm trái, trên là những tàu lá xòe tròn như cái lọng. Nghĩa bóng còn hay hơn, khẩu khí chứng tỏ cậu nuôi chí lớn, mộng thi đỗ Trạng nguyên, Bảng nhãn mới được vua ban cho "đai bạc", lọng xanh. Cha thấy có chí khí, giỏi văn chương, lòng mừng thầm nên mới tha cho.

Câu đối thể hiện chí lớn

Lần khác, trời mưa, Huân ta cùng Trịnh Đồng Giai, Đỗ Huy Kỳ tìm sang làng Bón xin thụ giáo quan Nghè, cả bọn vừa đi vừa ngã, trầy trượt mãi mới tới gốc đa đầu làng. Thấy có người ngồi trú mưa, bèn vái chào mà hỏi thăm nhà quan Nghè. Thấy vậy người nọ đáp:

- Tôi ra vế đối chơi, nếu các cậu đối được, tôi dẫn tận nhà, khỏi chỉ đường lôi thôi, đoạn đọc luôn: "Đi đường đất thịt trơn như mỡ". Quả thật, trời mưa, đường trơn là cảnh tượng ngay trước mắt ... Giai, Kỳ còn suy nghĩ thì Huân đã đối: "Ngồi tựa gốc đa mát thấu xương" (người Thanh - Nghệ gọi cây đa là cây da).

Câu đối chọi chữ chọi ý tài tình: da với xương chọi lại thịt với mỡ. Lại dùng thành ngữ "Mát thấu xương" đối với "Trơn như mỡ" tưởng không còn vế đối nào hay hơn. Người kia đứng dậy, khen: "Giỏi ! Giỏi ! ..." cười ha hả nhận dẫn đường cho ba cậu học trò. Đến nơi Huân, Giai, Kỳ mới vỡ lẽ: Quan Nghè Bón chính là ông lão chứ chẳng ai khác!

Được học ông nghè, có lần thầy trò ra sông tắm, thầy vắt áo lên cây, cao hứng ngâm: Bách niên cổ thụ, vi y giá (cây cổ thụ trăm năm dùng làm giá treo áo).

Huân nhảy ùm xuống sông, ngoi lên đọc luôn: Vạn lý trường giang, tác dục bồn (con sông dài muôn dặm làm cái chậu tắm). Khẩu khí của người làm lớn đã bộc lộ ngay từ nhỏ vậy! Đó là những chuyện trước năm 12 tuổi. Còn 12 tuổi Huân đã thi đỗ Tường sinh ở huyện, 16 tuổi đỗ cử nhân rồi! Thầy lấy làm hài lòng lẫn khâm phục, vì câu đáp của cậu luôn ẩn chứa chí lớn hơn hẳn vế đối ra.

(còn nữa)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Nên tăng tuổi nghỉ hưu theo từng lĩnh vực

Tổng Liên đoàn lao động nhất trí chủ trương tăng tuổi nghỉ hưu nhưng cho rằng cần phân tích tăng theo từng lĩnh vực, ngành nghề và lộ trình tăng như thế nào để hợp lý.

Vì sao nhiều đại biểu Quốc hội không muốn bỏ mức kỷ luật giáng chức?

Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng nếu bỏ mức kỷ luật giáng chức, người vi phạm đến mức bị giáng chức có thể phải chịu kỷ luật cách chức, nên đề nghị giữ quy định như hiện hành.

Gian lận thi cử tại Sơn La: Phó giám đốc khai được giám đốc sở ‘nhờ vả’

Bị can Trần Xuân Yến, phó giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La, khai trong số 13 thí sinh ông này nhận sửa nâng điểm giúp, có 8 trường hợp do chính giám đốc sở "nhờ vả".

Cán bộ bị tố nhận 12 tỉ 'chạy' dự án, Tổng cục Biển và hải đảo yêu cầu giải trình

Lãnh đạo Tổng cục Biển và hải đảo xác nhận đã yêu cầu hai cán bộ của Trung tâm Thông tin, dữ liệu biển và hải đảo làm báo cáo giải trình khi có thông tin doanh nghiệp tố họ nhận tiền 'chạy' dự án.

Hà Nội “bêu tên” 96 doanh nghiệp nợ thuế, tiền sử dụng đất

(khoahocdoisong.vn) - Danh sách các doanh nghiệp nợ thuế, phí và tiền thuê đất tháng 5/2019 mới được Cục Thuế TP Hà Nội công bố, bao gồm cả các doanh nghiệp được nêu tên lần đầu và những doanh nghiệp nợ từ năm 2015 - 2018.

Sắp trình Thủ tướng đề án sáp nhập, giải thể đại học công lập

Đề án tổ chức lại trường sư phạm sẽ trình Thủ tướng vào quý II; Đề án sáp nhập, giải thể đại học công lập sẽ trình trong quý III/2019.

Nhiều 'ông lớn' Nhà nước sử dụng lãng phí hàng nghìn hécta đất công

Theo Kiểm toán Nhà nước, diện tích đất công được giao cho các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp Nhà nước rất lớn song chưa được quản lý chặt chẽ khiến hàng nghìn hécta đất sử dụng không hiệu quả, không đúng mục đích gây lãng phí.

Mới nhất

Máy sản xuất đá viên bằng thủy năng

Khoa học - Hà Bình - 08:21 25/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - PGS.TS Võ Chí Chính, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng đã chế tạo thành công hệ thống lạnh sản xuất đá viên và bảo quản thực phẩm sử dụng sức nước mang lại hiệu quả xã hội thiết thực.

Trà lá sen, cam thảo và hoa cúc

Khoa học - Hà Bình - 08:20 25/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cách chế biến như sau: Thu hái lấy lá sen, hoa cúc vàng , cây và rễ cam thảo đất rửa sạch. Làm héo lá sen hoa cúc và cây cam thảo đất để quá trình lên men ở các công đoạn tiếp theo dễ dàng hơn.

Vì sao nhiều đại biểu Quốc hội không muốn bỏ mức kỷ luật giáng chức?

Thời sự - Hoài Thu - 07:50 25/05/2019
Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng nếu bỏ mức kỷ luật giáng chức, người vi phạm đến mức bị giáng chức có thể phải chịu kỷ luật cách chức, nên đề nghị giữ quy định như hiện hành.

Cán bộ bị tố nhận 12 tỉ 'chạy' dự án, Tổng cục Biển và hải đảo yêu cầu giải trình

Thời sự - Xuân Long - 07:48 25/05/2019
Lãnh đạo Tổng cục Biển và hải đảo xác nhận đã yêu cầu hai cán bộ của Trung tâm Thông tin, dữ liệu biển và hải đảo làm báo cáo giải trình khi có thông tin doanh nghiệp tố họ nhận tiền 'chạy' dự án.

Gian lận thi cử tại Sơn La: Phó giám đốc khai được giám đốc sở ‘nhờ vả’

Giáo dục - N.V.HẢI - 07:46 25/05/2019
Bị can Trần Xuân Yến, phó giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La, khai trong số 13 thí sinh ông này nhận sửa nâng điểm giúp, có 8 trường hợp do chính giám đốc sở "nhờ vả".

Nên tăng tuổi nghỉ hưu theo từng lĩnh vực

Thời sự - Diệu Linh - 07:43 25/05/2019
Tổng Liên đoàn lao động nhất trí chủ trương tăng tuổi nghỉ hưu nhưng cho rằng cần phân tích tăng theo từng lĩnh vực, ngành nghề và lộ trình tăng như thế nào để hợp lý.

Bỏ nộp BCTC, kế toán trưởng: Nhỏ được, nhỡ hờn?

Kinh tế - Tuyết Vân - 07:26 25/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Một quy định vừa có hiệu lực đã tạo tranh luận về việc có nên xóa bỏ chế độ nộp báo cáo tài chính (BCTC) và kế toán trưởng bắt buộc đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).

Hà Nội “bêu tên” 96 doanh nghiệp nợ thuế, tiền sử dụng đất

Bất động sản - Thái Bình - 06:00 25/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Danh sách các doanh nghiệp nợ thuế, phí và tiền thuê đất tháng 5/2019 mới được Cục Thuế TP Hà Nội công bố, bao gồm cả các doanh nghiệp được nêu tên lần đầu và những doanh nghiệp nợ từ năm 2015 - 2018.

SHB triển khai chương trình khuyến mại “Bảo hiểm đồng hành – An tâm tiết kiệm”

Nhịp sống doanh nghiệp - QD - 21:49 24/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Từ nay đến hết năm 2019, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) hợp tác cùng Bảo hiểm Dai-ichi Life triển khai chương trình khuyến mại “Bảo hiểm đồng hành – An tâm tiết kiệm”, dành tặng 0,6% lãi suất cho các khách hàng mở mới tài khoản tiền gửi tiết kiệm trả lãi trước và phát hành mới hợp đồng bảo hiểm.

Honda Việt Nam công bố kết quả kinh doanh năm tài chính 2019 và kế hoạch năm 2020

Nhịp sống doanh nghiệp - H.Hằng - 21:28 24/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong bối cảnh có nhiều biến động đối với thị trường ô tô - xe máy, Honda Việt Nam (HVN) đã gặt hái được những thành công trên cả lĩnh vực kinh doanh ô tô và xe máy trong năm tài chính 2019. Còn trong năm tài chính 2020, HVN sẽ giới thiệu ra thị trường Việt Nam khoảng sẽ giới thiệu ra thị trường Việt Nam khoảng 18 mẫu xe máy và phiên bản mới, đồng thời giới thiệu thêm nhiều mẫu xe ô tô mới cũng như phiên bản mới.

Cổ phiếu công ty Trung Quốc bị bán tháo trên toàn cầu

Chứng khoán - Hà Thu (theo Bloomberg) - 20:23 24/05/2019
Cuộc chiến thương mại ngày càng trầm trọng khiến giá cổ phiếu công ty Trung Quốc niêm yết tại Mỹ và Hong Kong lao dốc.

Viêm họng và viêm cầu thận

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 17:00 24/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm cầu thận mạn là một tổn thương thận không hồi phục. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm cầu thận có thể gây mất chức năng thận, một số trường hợp dẫn đến suy thận giai đoạn cuối.

Đắk Nông gọi đầu tư khu đô thị mới hơn 1.400 tỷ đồng

Bất động sản - Thái Bình - 16:30 24/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND tỉnh Đắk Nông vừa phê duyệt danh mục dự án đầu tư có sử dụng đất công bố lựa chọn nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh năm 2019 (đợt 1).

Sắp trình Thủ tướng đề án sáp nhập, giải thể đại học công lập

Giáo dục - Hoàng Thùy - 15:12 24/05/2019
Đề án tổ chức lại trường sư phạm sẽ trình Thủ tướng vào quý II; Đề án sáp nhập, giải thể đại học công lập sẽ trình trong quý III/2019.

Ông Quách Duy bị phạt vì vu khống PCT UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến trên Facebook

Thời sự - Ngọc Lê - 15:09 24/05/2019
Chuyên viên Văn phòng UBND TP.HCM Quách Duy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng nội dung 'vu khống, xúc phạm danh dự, uy tín' của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO