Thứ 2, 10/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại

Nguyễn Thành Trung - Tìm hiểu lịch sử - 06/12/2018 08:41
Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại
(khoahocdoisong.vn) - Cuộc đời đầy những giai thoại của thần đồng Kim Vực Hà Tông Huân cho thấy khẩu khí hơn người bộc lộ ngay từ khi còn nhỏ.

Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng

Đây là kế sách trị nước, bình thiên hạ, mong cho dân chúng ấm no, nước nhà giàu mạnh, thể hiện được tầm vóc trí tuệ và nhân cách cao cả của ông. Dân là gốc của nước, nhà vua phải tu dưỡng bản thân noi theo các bậc tiên hiền, yêu dân như con, dốc lòng chăm lo chính sự, thưởng phạt nghiêm minh. Được vậy ắt mở thời thịnh thế, non sông vững bền, muôn dân an cư lạc nghiệp.

Tháng Giêng năm Cảnh Hưng thứ 27 (1766), ông qua đời ở tuổi 70. Sau khi ông mất, nhân dân lập đền thờ ông và dựng hai câu đối: Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng - Nhất đẳng văn chương kết chủ tri (Sự nghiệp tam khôi thần báo trước - Văn chương bậc nhất được vua khen).

Cuộc đời Hà Tông Huân đầy những giai thoại, sách Đại Nam nhất thống chí và Thoái thực ký văn kể về ông như sau: Một hôm, cha sai đi mua lịch. Ông đem tiền mua bánh ăn rồi về.

Cha hỏi: “Lịch đâu?”. Ông thưa, con đã thuộc trong đầu rồi, không cần phải mua nữa. Cha lấy làm lạ, ngầm sai người đi mua quyển lịch, kiểm tra trí nhớ của con, thấy không sai sót một chữ nào! Nhưng dù sao thì vẫn bị đánh đòn cho nhớ.

Lại có lần bị cha phạt trói vào gốc cau trong vườn cả buổi không cho chạy nhảy chơi đùa cùng chúng bạn. Cậu khổ sở xin tha không được... cha chỉ cây cau, ra điều kiện, nếu vịnh được cây cau hay mới cởi trói. Huân ứng khẩu đọc ngay: Lưng đeo đai bạc bao trăm nén - Đầu đội tàn xanh biết mấy tầng.

Câu đối tả cây cau, giữa thân xòe ra một mo ôm lấy buồng hàng trăm trái, trên là những tàu lá xòe tròn như cái lọng. Nghĩa bóng còn hay hơn, khẩu khí chứng tỏ cậu nuôi chí lớn, mộng thi đỗ Trạng nguyên, Bảng nhãn mới được vua ban cho "đai bạc", lọng xanh. Cha thấy có chí khí, giỏi văn chương, lòng mừng thầm nên mới tha cho.

Câu đối thể hiện chí lớn

Lần khác, trời mưa, Huân ta cùng Trịnh Đồng Giai, Đỗ Huy Kỳ tìm sang làng Bón xin thụ giáo quan Nghè, cả bọn vừa đi vừa ngã, trầy trượt mãi mới tới gốc đa đầu làng. Thấy có người ngồi trú mưa, bèn vái chào mà hỏi thăm nhà quan Nghè. Thấy vậy người nọ đáp:

- Tôi ra vế đối chơi, nếu các cậu đối được, tôi dẫn tận nhà, khỏi chỉ đường lôi thôi, đoạn đọc luôn: "Đi đường đất thịt trơn như mỡ". Quả thật, trời mưa, đường trơn là cảnh tượng ngay trước mắt ... Giai, Kỳ còn suy nghĩ thì Huân đã đối: "Ngồi tựa gốc đa mát thấu xương" (người Thanh - Nghệ gọi cây đa là cây da).

Câu đối chọi chữ chọi ý tài tình: da với xương chọi lại thịt với mỡ. Lại dùng thành ngữ "Mát thấu xương" đối với "Trơn như mỡ" tưởng không còn vế đối nào hay hơn. Người kia đứng dậy, khen: "Giỏi ! Giỏi ! ..." cười ha hả nhận dẫn đường cho ba cậu học trò. Đến nơi Huân, Giai, Kỳ mới vỡ lẽ: Quan Nghè Bón chính là ông lão chứ chẳng ai khác!

Được học ông nghè, có lần thầy trò ra sông tắm, thầy vắt áo lên cây, cao hứng ngâm: Bách niên cổ thụ, vi y giá (cây cổ thụ trăm năm dùng làm giá treo áo).

Huân nhảy ùm xuống sông, ngoi lên đọc luôn: Vạn lý trường giang, tác dục bồn (con sông dài muôn dặm làm cái chậu tắm). Khẩu khí của người làm lớn đã bộc lộ ngay từ nhỏ vậy! Đó là những chuyện trước năm 12 tuổi. Còn 12 tuổi Huân đã thi đỗ Tường sinh ở huyện, 16 tuổi đỗ cử nhân rồi! Thầy lấy làm hài lòng lẫn khâm phục, vì câu đáp của cậu luôn ẩn chứa chí lớn hơn hẳn vế đối ra.

(còn nữa)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Các loại rau cho người cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

Dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật

(khoahocdoisong.vn) - Dùng thảo mộc để chăm sóc cây trồng đã được cha ông ta thực hiện từ xa xưa, thời chưa có thuốc bảo vệ hóa học. Dùng thảo mộc là tốt. Tuy nhiên, dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật.

Thắp sáng Hạnh phúc trong Lễ hội Giáng sinh diệu kỳ tại Vincom

(khoahocdoisong.vn) - Vincom không chỉ là một điểm đến đầytrải nghiệm mà còn là nơi để thể hiện yêu thương trong mùa lễ hội cuối năm.

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính

(khoahocdoisong.vn) - Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính, công thần thời Lê- Trịnh. Ông làm quan đến chức Tể tướng, đứng đầu danh thần đời Lê Trung hưng.

2 -3 đợt rét đậm, rét hại trong tháng 12

(khoahocdoisong.vn) - Theo dự báo, sẽ có khoảng 3-5 đợt không khí lạnh và có khả năng xảy ra khoảng 2-3 đợt rét đậm, rét hại ở các tỉnh miền Bắc, tập trung trong thời kỳ từ ngày 8 đến ngày 10/12/2018 và trong khoảng 11 ngày cuối tháng.

Mới nhất

Những điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống cho người bị ung thư tuyến giáp

Nhịp sống doanh nghiệp - Mi Anh - 16:27 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và đa số là cải thiện được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Để việc điều trị ung thư tuyến giáp mang đến hiệu quả cao, ngoài việc sử dụng thuốc, chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Người mắc bệnh u nang buồng trứng nên ăn gì?

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi - 16:26 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không chỉ cần điều trị và theo dõi chặt chẽ, người mắc u nang buồng trứng còn phải chú ý tới chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để cải thiện tình trạng bệnh tốt hơn. Dưới đây là những thực phẩm chị em mắc u nang buồng trứng nên thêm vào thực đơn của mình.

6 thực phẩm người mắc thủy đậu không nên “động đũa”

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi  - 16:24 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thủy đậu là bệnh có tốc độ lây nhiễm chóng mặt và khó kiểm soát. Đây là bệnh do virus gây nên, chúng dễ khiến người mắc rơi vào trạng thái mệt mỏi, sốt,… và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm. Vậy người bị thủy đậu nên kiêng ăn gì để nhanh khỏi mà không để lại sẹo lõm xấu xí? Bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời!

Synology® ra mắt DiskStation DS1819+

Nhịp sống doanh nghiệp - 16:22 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 10/12/2018 Synology Inc. ra mắt DiskStation DS1819+, giải pháp lưu trữ dữ liệu qua mạng NAS để bàn với 8 khay ổ cứng mang đến hiệu suất vượt trội với khả năng mở rộng tuyệt vời, sẵn sàng phát triển khi doanh nghiệp phát triển.

Vợ luôn dọa sẽ ngoại tình

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 16:15 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cô ấy có một cô bạn gái ngoại tình, tôi đã không thích chuyện này. Vậy mà vợ luôn dọa, sẽ ngoại tình giống như cô bạn nếu như tôi không tốt, không thay đổi. Tôi rất bực mình, sao vợ có thể như vậy? Có phải cô ấy cũng có ý tưởng muốn ngoại tình không?

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:57 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:30 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Cẩn trọng khi dùng magie

Y học và đời sống - 14:06 10/12/2018
Các sản phẩm có chứa magiê thường được sử dụng phổ biến nhằm bổ sung magiê cho cơ thể và phòng chống một số bệnh đường ruột như táo bón.

Mắc bệnh này, bạn có nguy cơ đột tử trước tuổi 40

Sức khỏe A-Z - 13:19 10/12/2018
Với những người trẻ bị đau đầu thường xuyên, có dấu hiệu hoa mắt chóng mặt, cần đi kiểm tra vì có thể bị dị dạng mạch máu não - căn bệnh gây đột quỵ rất nhanh ở người trẻ.

Bị gút có nên ăn chay?

Sức khỏe A-Z - 13:14 10/12/2018
Tôi nghe nói bệnh gút do uống rượu, ăn hải sản mà mấy thứ đó tôi không ăn, không uống. Nhưng tôi vẫn bị bệnh gút. Xin hỏi phụ nữ có mắc gút không? Nếu tôi ăn chay liệu có hết bệnh không?

Mắt sụp mí

Bác sĩ của bạn - PV - 10:59 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Viêm tuyến lệ là tình trạng viêm của tuyến sản xuất nước mắt. Viêm tuyến lệ cấp tính thường gặp do nhiễm virus, vi khuẩn. Viêm tuyến lệ mãn tính do rối loạn viêm không do nhiễm trùng.

Các loại rau cho người cao huyết áp

Sức khỏe A-Z - PV - 10:38 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

​​​​​​​Bài học về tính khiêm tốn

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 10:36 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bài học về tính khiêm tốn là rất cần thiết bởi vì giờ đây nhiều người ngoa ngôn quá. Làm được một chút việc tốt đã yên tâm mình là người tốt.

7 cách tránh khô da trong mùa lạnh

Mẹo làm đẹp - 10:12 10/12/2018
Một số lời khuyên sau đây giúp bạn giữ cho làn da được mịn màng, tươi trẻ trong mùa đông.

Tam thất - Thuốc tư bổ cường tráng

Đông y - TS. Nguyễn Đức Quang - 10:08 10/12/2018
Tam thất vị ngọt hơi đắng, tính ôn; vào các kinh can và thận, tam thất có tác dụng chủ yếu là tán ứ, chỉ huyết, tiêu thũng, định thống, tư bổ cường tráng.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO