Thứ 3, 11/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại

Nguyễn Thành Trung - Tìm hiểu lịch sử - 06/12/2018 08:41
Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 2: Cuộc đời đầy những giai thoại
(khoahocdoisong.vn) - Cuộc đời đầy những giai thoại của thần đồng Kim Vực Hà Tông Huân cho thấy khẩu khí hơn người bộc lộ ngay từ khi còn nhỏ.

Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng

Đây là kế sách trị nước, bình thiên hạ, mong cho dân chúng ấm no, nước nhà giàu mạnh, thể hiện được tầm vóc trí tuệ và nhân cách cao cả của ông. Dân là gốc của nước, nhà vua phải tu dưỡng bản thân noi theo các bậc tiên hiền, yêu dân như con, dốc lòng chăm lo chính sự, thưởng phạt nghiêm minh. Được vậy ắt mở thời thịnh thế, non sông vững bền, muôn dân an cư lạc nghiệp.

Tháng Giêng năm Cảnh Hưng thứ 27 (1766), ông qua đời ở tuổi 70. Sau khi ông mất, nhân dân lập đền thờ ông và dựng hai câu đối: Sự nghiệp tam khôi trưng thần mộng - Nhất đẳng văn chương kết chủ tri (Sự nghiệp tam khôi thần báo trước - Văn chương bậc nhất được vua khen).

Cuộc đời Hà Tông Huân đầy những giai thoại, sách Đại Nam nhất thống chí và Thoái thực ký văn kể về ông như sau: Một hôm, cha sai đi mua lịch. Ông đem tiền mua bánh ăn rồi về.

Cha hỏi: “Lịch đâu?”. Ông thưa, con đã thuộc trong đầu rồi, không cần phải mua nữa. Cha lấy làm lạ, ngầm sai người đi mua quyển lịch, kiểm tra trí nhớ của con, thấy không sai sót một chữ nào! Nhưng dù sao thì vẫn bị đánh đòn cho nhớ.

Lại có lần bị cha phạt trói vào gốc cau trong vườn cả buổi không cho chạy nhảy chơi đùa cùng chúng bạn. Cậu khổ sở xin tha không được... cha chỉ cây cau, ra điều kiện, nếu vịnh được cây cau hay mới cởi trói. Huân ứng khẩu đọc ngay: Lưng đeo đai bạc bao trăm nén - Đầu đội tàn xanh biết mấy tầng.

Câu đối tả cây cau, giữa thân xòe ra một mo ôm lấy buồng hàng trăm trái, trên là những tàu lá xòe tròn như cái lọng. Nghĩa bóng còn hay hơn, khẩu khí chứng tỏ cậu nuôi chí lớn, mộng thi đỗ Trạng nguyên, Bảng nhãn mới được vua ban cho "đai bạc", lọng xanh. Cha thấy có chí khí, giỏi văn chương, lòng mừng thầm nên mới tha cho.

Câu đối thể hiện chí lớn

Lần khác, trời mưa, Huân ta cùng Trịnh Đồng Giai, Đỗ Huy Kỳ tìm sang làng Bón xin thụ giáo quan Nghè, cả bọn vừa đi vừa ngã, trầy trượt mãi mới tới gốc đa đầu làng. Thấy có người ngồi trú mưa, bèn vái chào mà hỏi thăm nhà quan Nghè. Thấy vậy người nọ đáp:

- Tôi ra vế đối chơi, nếu các cậu đối được, tôi dẫn tận nhà, khỏi chỉ đường lôi thôi, đoạn đọc luôn: "Đi đường đất thịt trơn như mỡ". Quả thật, trời mưa, đường trơn là cảnh tượng ngay trước mắt ... Giai, Kỳ còn suy nghĩ thì Huân đã đối: "Ngồi tựa gốc đa mát thấu xương" (người Thanh - Nghệ gọi cây đa là cây da).

Câu đối chọi chữ chọi ý tài tình: da với xương chọi lại thịt với mỡ. Lại dùng thành ngữ "Mát thấu xương" đối với "Trơn như mỡ" tưởng không còn vế đối nào hay hơn. Người kia đứng dậy, khen: "Giỏi ! Giỏi ! ..." cười ha hả nhận dẫn đường cho ba cậu học trò. Đến nơi Huân, Giai, Kỳ mới vỡ lẽ: Quan Nghè Bón chính là ông lão chứ chẳng ai khác!

Được học ông nghè, có lần thầy trò ra sông tắm, thầy vắt áo lên cây, cao hứng ngâm: Bách niên cổ thụ, vi y giá (cây cổ thụ trăm năm dùng làm giá treo áo).

Huân nhảy ùm xuống sông, ngoi lên đọc luôn: Vạn lý trường giang, tác dục bồn (con sông dài muôn dặm làm cái chậu tắm). Khẩu khí của người làm lớn đã bộc lộ ngay từ nhỏ vậy! Đó là những chuyện trước năm 12 tuổi. Còn 12 tuổi Huân đã thi đỗ Tường sinh ở huyện, 16 tuổi đỗ cử nhân rồi! Thầy lấy làm hài lòng lẫn khâm phục, vì câu đáp của cậu luôn ẩn chứa chí lớn hơn hẳn vế đối ra.

(còn nữa)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Đề phòng hạn hán trong năm 2019

(khoahocdoisong.vn) - Một điểm đáng lưu ý trong thời gian tới đấy là tình trạng thiếu hụt nước ở miền Trung. Các cơ quan chức năng cần sớm có biện pháp để đối phó với tình trạng thiếu nước và hạn hán trong năm 2019.

Xoa mật gấu bầm nặng hơn

(khoahocdoisong.vn) - Bong gân là một tổn thương dây chằng, tổn thương này có thể nhẹ như dãn dây chằng, có thể nặng tới mức đứt dây chằng.

Các loại rau cho người cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

Tiềm năng tài nguyên của bể than sông Hồng

(khoahocdoisong.vn) - Bể than sông Hồng có tiềm năng tài nguyên than rất cao (cao nhất Việt Nam). Nếu tính đến độ sâu -3.500m thì tổng tài nguyên than đạt 210 tỷ tấn, gấp 20 lần bể than Quảng Ninh được chia thành 8 vùng tài nguyên than.

Máy tách vỏ quả dẻ

(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay công đoạn tách hạt ra khỏi quả dẻ vẫn được thực hiện thủ công. Cách này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời rất mất thời gian, năng suất thấp hạt bị hỏng, vỡ. Từ thực tế này, Nông Thị Trang và Nguyễn Thị Cẩm Tú, học sinh trường THPT chuyên Chu Văn An, TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã thiết kế máy tách vỏ quả dẻ.

Tính độc của sâu róm

(khoahocdoisong.vn) - Không phải loài sâu róm nào lông của chúng cũng có độc. Các loài lông có độc thường gây ra đau rát, sưng phồng cho vùng da bị dính lông sâu róm. Các loài không có độc thường chỉ gây cảm giác ngứa, khó chịu do lông sâu róm nhỏ, khi bám vào da dễ gây cảm giác khó chịu.

Rượu bia ùm ùm mà không bệnh

(khoahocdoisong.vn) - Thói quen nhậu nhẹt, ăn uống không kiêng khem tác động lên mỗi người bệnh một khác. Sự gia tăng bất thường của nồng độ axit uric trong máu được xác định là nguyên nhân chính tạo nên các cơn gút.

Mới nhất

Tiềm năng tài nguyên của bể than sông Hồng

Hỏi đáp - Thu Hà - 08:16 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bể than sông Hồng có tiềm năng tài nguyên than rất cao (cao nhất Việt Nam). Nếu tính đến độ sâu -3.500m thì tổng tài nguyên than đạt 210 tỷ tấn, gấp 20 lần bể than Quảng Ninh được chia thành 8 vùng tài nguyên than.

Xua đuổi rắn bằng cây xanh

Tư vấn - Thu Hà - 08:13 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều tài liệu cho thấy, một số loại thực vật, cây xanh có thể “xua đuổi” được rắn. Người dân miền Trung thường trồng cây nén thuộc họ hành tỏi, còn được biết đến với các tên  hành tăm, hành trắng xung quanh nhà để “trừ” rắn, ngăn chúng bò vào nhà.

Máy tách vỏ quả dẻ

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 08:12 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay công đoạn tách hạt ra khỏi quả dẻ vẫn được thực hiện thủ công. Cách này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời rất mất thời gian, năng suất thấp hạt bị hỏng, vỡ. Từ thực tế này, Nông Thị Trang và Nguyễn Thị Cẩm Tú, học sinh trường THPT chuyên Chu Văn An, TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã thiết kế máy tách vỏ quả dẻ.

Tính độc của sâu róm

Hỏi đáp - Thu Hà - 08:03 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không phải loài sâu róm nào lông của chúng cũng có độc. Các loài lông có độc thường gây ra đau rát, sưng phồng cho vùng da bị dính lông sâu róm. Các loài không có độc thường chỉ gây cảm giác ngứa, khó chịu do lông sâu róm nhỏ, khi bám vào da dễ gây cảm giác khó chịu.

Đề phòng hạn hán trong năm 2019

Tin khoa học - Sơn Hà - 08:02 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Một điểm đáng lưu ý trong thời gian tới đấy là tình trạng thiếu hụt nước ở miền Trung. Các cơ quan chức năng cần sớm có biện pháp để đối phó với tình trạng thiếu nước và hạn hán trong năm 2019.

Khó ăn và miệng hôi

Sức khỏe A-Z - MA - 19:40 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Càng niềng răng thì càng phải giữ vệ sinh răng miệng. Tuần đầu tiên sau niềng răng nên ăn những loại thực phẩm mềm như cháo, súp, sữa để tránh gây tổn thương, lệch hay đứt niềng răng.

Vợ không chịu theo chồng về quê

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 19:39 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Vợ không chịu theo chồng về quê với lý do công việc cô ấy đang ổn định, cô ấy lại từ nhỏ sinh ra ở thành phố, quen sống tiện nghi, cô ấy không thể chịu đựng được cảnh sống mà theo cô ấy nói là "úi xùi, bẩn thỉu".

Rượu bia ùm ùm mà không bệnh

Bác sĩ của bạn - PT - 19:33 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thói quen nhậu nhẹt, ăn uống không kiêng khem tác động lên mỗi người bệnh một khác. Sự gia tăng bất thường của nồng độ axit uric trong máu được xác định là nguyên nhân chính tạo nên các cơn gút.

Xoa mật gấu bầm nặng hơn

Bác sĩ của bạn - PT - 19:31 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bong gân là một tổn thương dây chằng, tổn thương này có thể nhẹ như dãn dây chằng, có thể nặng tới mức đứt dây chằng.

Hoa hồi giảm đau xương khớp

Cây thuốc quanh ta - BS. Hoàng Xuân - 19:30 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hoa hồi là quả của cây đại hồi hoặc tiểu hồi được nhân dân sử dụng làm gia vị. Hoa hồi có mùi thơm, vị ngọt, tính cay, nóng, trị nhiều chứng bệnh.

Những điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống cho người bị ung thư tuyến giáp

Nhịp sống doanh nghiệp - Mi Anh - 16:27 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và đa số là cải thiện được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Để việc điều trị ung thư tuyến giáp mang đến hiệu quả cao, ngoài việc sử dụng thuốc, chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Người mắc bệnh u nang buồng trứng nên ăn gì?

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi - 16:26 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không chỉ cần điều trị và theo dõi chặt chẽ, người mắc u nang buồng trứng còn phải chú ý tới chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để cải thiện tình trạng bệnh tốt hơn. Dưới đây là những thực phẩm chị em mắc u nang buồng trứng nên thêm vào thực đơn của mình.

6 thực phẩm người mắc thủy đậu không nên “động đũa”

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi  - 16:24 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thủy đậu là bệnh có tốc độ lây nhiễm chóng mặt và khó kiểm soát. Đây là bệnh do virus gây nên, chúng dễ khiến người mắc rơi vào trạng thái mệt mỏi, sốt,… và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm. Vậy người bị thủy đậu nên kiêng ăn gì để nhanh khỏi mà không để lại sẹo lõm xấu xí? Bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời!

Synology® ra mắt DiskStation DS1819+

Nhịp sống doanh nghiệp - 16:22 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 10/12/2018 Synology Inc. ra mắt DiskStation DS1819+, giải pháp lưu trữ dữ liệu qua mạng NAS để bàn với 8 khay ổ cứng mang đến hiệu suất vượt trội với khả năng mở rộng tuyệt vời, sẵn sàng phát triển khi doanh nghiệp phát triển.

Vợ luôn dọa sẽ ngoại tình

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 16:15 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cô ấy có một cô bạn gái ngoại tình, tôi đã không thích chuyện này. Vậy mà vợ luôn dọa, sẽ ngoại tình giống như cô bạn nếu như tôi không tốt, không thay đổi. Tôi rất bực mình, sao vợ có thể như vậy? Có phải cô ấy cũng có ý tưởng muốn ngoại tình không?
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO