--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Bệnh sán lá gan lớn có lây từ người sang người?

14:24 14/12/2018

Ở Việt Nam, số các trường hợp mắc bệnh sán lá gan lớn đã tăng lên đáng kể trong 10 năm qua. Người bị nhiễm bệnh do ăn sống các loại rau mọc dưới nước hoặc uống nước có ấu trùng sán chưa nấu chín. Hiểu thông tin về bệnh sẽ giúp chúng ta phòng bệnh hiệu quả.

Chu trình nhiễm sán lá gan lớn.

Bệnh sán lá gan lớn là bệnh lây truyền từ động vật sang người do ký sinh trùng là sán lá gan lớn Fasciola gây nên. Sán lá gan lớn có 2 loại: Fasciola hepatica và Fasciola gigantica.

Một số yếu tố được coi là làm gia tăng bệnh sán lá gan lớn như có sự phơi nhiễm gần giữa người và vật nuôi, nguồn nước ô nhiễm từ các lò mổ gia súc nhiễm bệnh, nhập khẩu nguồn gia súc từ các quốc gia có bệnh lưu hành không kiểm soát. Ngoài ra, tình hình biến đổi khí hậu làm thay đổi mô hình phát triển loài ốc truyền bệnh cũng làm gia tăng nhiễm sán lá gan lớn.

Sán lá gan lớn lây truyền cho người thế nào?

Sán lá gan lớn không thể lây truyền trực tiếp từ người sang người. Vật chủ chính của sán lá gan là động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu. Vật chủ trung gian truyền bệnh là loài ốc họ Lymnae.

Trứng từ phân của người nhiễm sán lá gan hoặc từ động vật xuống nước, nở ra ấu trùng và ký sinh trong ốc, phát triển thành ấu trùng đuôi rời khỏi ốc và bám vào các loài rau mọc dưới nước tạo các nang trùng hoặc bơi tự do trong nước. Người hoặc trâu bò ăn phải thực vật thủy sinh hoặc uống nước lã có ấu trùng bị nhiễm sán lá gan sẽ bị nhiễm loại ký sinh trùng này.

Ấu trùng sán lá gan lớn vào dạ dày, xuống tá tràng, tự tách vỏ xuyên qua thanh tá tràng và vào khoang phúc mạc đến gan, xâm nhập nhu mô gan gây tổn thương gan. Sán lá gan lớn có thể xâm nhập trong đường mật, sán lá gan trưởng thành có thể ký sinh và gây bệnh sau nhiều năm. Vì vậy có thể không phổ biến, nhưng người ăn các loại gan bò, trâu, cừu không nấu chín cũng có thể bị nhiễm sán lá gan lớn.

Dấu hiệu, triệu chứng của bệnh sán lá gan lớn ở người

Các dấu hiệu, triệu chứng của bệnh sán lá gan lớn thường không đặc hiệu, tùy thuộc vào giai đoạn phát triển và vị trí ký sinh cũng như số lượng ấu trùng xâm nhập cơ thể người.

Một số người nhiễm sán lá gan không có biểu hiện triệu chứng trên lâm sàng. Một số người có thể có dấu hiệu triệu chứng sớm hơn sau khi nhiễm trùng, khi ấu trùng sán lá gan lớn xâm nhập khoang bụng và vào gan. Các biểu hiện có thể xảy ra trong giai đoạn cấp tính bắt đầu sau 4-7 ngày sau khi nhiễm ký sinh trùng và kéo dài trong vài tuần.

Một số người có thể có dấu hiệu triệu chứng trong giai đoạn nhiễm trùng mạn tính khi ấu trùng ở trong đường mật. Nếu có các triệu chứng sẽ xuất hiện sau vài tháng đến vài năm kể từ khi bị sán lá gan lớn do hậu quả của viêm đường mật.

Trong cả giai đoạn nhiễm trùng cấp tính và mạn tính, dấu hiệu triệu chứng thường gặp là sốt, mệt mỏi, đầy bụng, khó tiêu, đau bụng, vàng da, vàng mắt. Các biểu hiện nặng, biến chứng như tắc mật, viêm tụy cấp, xuất huyết tiêu hóa, vỡ gan, tràn dịch đa màng...

Ngoài ra, một người bị bệnh sán lá gan lớn có thể gặp các dấu hiệu khác nhưng hiếm hơn như đau nhiều khớp, ho, khó thở, ban dị ứng... hoặc các triệu chứng biểu hiện sự tổn thương tổ chức nơi sán lá gan lớn ký sinh lạc chỗ như dưới da, lách, đại tràng...

Chẩn đoán bệnh?

Người có các dấu hiệu, triệu chứng đã nêu ở trên được khám, chẩn đoán bằng xét nghiệm máu, siêu âm gan và chụp cắt lớp vi tính.

Xét nghiệm công thức máu có số lượng bạch cầu tăng hoặc bình thường, thường thấy tỷ lệ bạch cầu ái toan tăng, xét nghiệm men gan, bilirubin  có thể tăng. Siêu âm gan có cho thấy gan to, có tổn thương gan là những ổ âm hỗn hợp hình tổ ong. Trong một số trường hợp, cần chụp cắt lớp vi tính để chẩn đoán phân biệt với ung thư gan.

Xét nghiệm để chẩn đoán sán lá gan là xét nghiệm phát hiện kháng thể kháng sán lá gan lớn (chủ yếu bằng kỹ thuật ELISA).

Xét nghiệm phân hoặc dịch mật tìm trứng sán lá gan.

Bệnh có thể điều trị được không?

Bệnh sán lá gan lớn là bệnh có thể điều trị được. Thuốc điều trị bệnh sán lá gan lớn hiện nay là triclabendazole. Đây là loại thuốc uống, thường chỉ uống 1 hoặc 2 liều nếu có chỉ định. Hầu hết các trường hợp có đáp ứng tốt với điều trị.

Thuốc này hiện không dùng cho phụ nữ mang thai, đang cho con bú, có tiền sử dị ứng với thành phần của thuốc. Thuốc dung nạp tốt và tác dụng ngoại ý không đáng kể.

Người bệnh được điều trị bệnh sán lá gan lớn cần được tư vấn, khám và theo dõi tại cơ sở khám chữa bệnh, đánh giá kết quả điều trị sau 3 tháng, 6 tháng. Hiện nay, đã có bằng chứng về sán lá gan lớn kháng thuốc điều trị triclabendazole.

Nhiễm sán lá gan lớn ở người có thể dự phòng?

Nhiễm sán lá gan lớn liên quan đến thói quen và tập quán ăn uống của người dân, vì vậy, phòng bệnh là hết sức quan trọng và cần thiết.

Để phòng tránh nhiễm sán lá gan lớn, tất cả mọi người dân không ăn sống các loại rau mọc dưới nước, không uống nước lã.

Người nghi ngờ nhiễm sán lá gan lớn phải đến cơ sở khám chữa bệnh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hiện nay, chưa có vắc-xin dự phòng nhiễm sán lá gan lớn.

TS.BS. Cao Thị Thanh Thủy

 

Theo suckhoedoisong.vn

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Tàu hàng chìm do bão Hagibis, thủy thủ Việt mất tích
Thời sự- Vũ Hoàng - 20:03 13/10/2019
Một tàu hàng Panama tối qua chìm ở vịnh Tokyo khiến hai thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, 6 người mất tích, trong đó có hai công dân Việt Nam.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Nhà tuyển dụng chê sinh viên thiếu kỹ năng mềm
    Giáo dục- Dương Tâm - 20:22 13/10/2019
    Sinh viên tốt nghiệp loại giỏi với điểm 3.2/4.0, nhưng IELTS chỉ 5.0, không biết viết email, CV thì không thể kiếm việc lương cao hay ra nước ngoài làm việc.
  • Hỏng mắt vì tự ý dùng thuốc
    Khỏe- Thúy Nga - 20:15 13/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Khi đã bị bệnh ở mắt thì cần điều trị đúng hướng và kịp thời, tuyệt đối không nên tự ý điều trị dễ xảy ra biến chứng. Việc dùng thuốc không đúng bệnh, không đúng cách dùng, liều lượng, lạm dụng thuốc, dùng thuốc kéo dài có thể gây hỏng mắt, mù lòa...
  • Phạt 2 doanh nghiệp vi phạm quy định công bố thông tin
    Chứng khoán- Nhật Nam - 20:14 13/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa cùng lúc ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với CTCP Đầu tư Địa ốc Khang An (mã chứng khoán KAC) và Tổng Công ty Tư vấn thiết kế dầu khí - CTCP (mã chứng khoán PVE), mỗi doanh nghiệp bị phạt 100 triệu đồng.
  • Siết điều kiện hành nghề thẩm định giá
    Kinh tế- Đức Vinh - 20:13 13/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 89/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Giá về thẩm định giá. Dự thảo bổ sung nhiều quy định liên quan đến doanh nghiệp thẩm định giá và điều kiện hành nghề của thẩm định viên.
  • Hòa Bình tái khởi động dự án khu đô thị sinh thái Đông Trường Sơn
    Bất động sản - Châu Nhi - 20:12 13/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) -  Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn tại xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình vừa được cập nhật danh mục dự án của Sở KHĐT tỉnh Hòa Bình. 
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO