Thời tiết chuyển lạnh, người cao tuổi và người mắc nhiều bệnh lý nền cần chú ý những bất thường của đường tiêu hóa, đặc biệt là tình trạng đi ngoài phân đen, nôn ra máu, chóng mặt, mệt lả. Đây có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa, một cấp cứu nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Sốc mất máu, huyết áp tụt sâu

Khoa Cấp cứu, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) tiếp nhận bệnh nhân Nguyễn L.B (71 tuổi) trong tình trạng đi ngoài phân đen số lượng nhiều. Khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện da xanh, niêm mạc nhợt, mạch 109 lần/phút, huyết áp chỉ còn 80/50 mmHg.

Theo tiền sử, bệnh nhân mắc tăng huyết áp, từng bị đột quỵ não và bị thoái hóa khớp gối. Một ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện tình trạng đi ngoài phân đen, phân nhão, mùi khắm, hai lần với số lượng nhiều, kèm đau âm ỉ vùng thượng vị. Người bệnh chưa được điều trị trước đó.

Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ chẩn đoán theo dõi xuất huyết tiêu hóa trên mức độ nặng. Trước tình trạng huyết động không ổn định, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Điều trị tích cực và Chống độc để tiếp tục điều trị, theo dõi sát.

Trường hợp này cho thấy xuất huyết tiêu hóa có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng, nhất là ở người cao tuổi, người có nhiều bệnh lý nền. Khi lượng máu mất lớn, người bệnh có thể xuất hiện tụt huyết áp, sốc mất máu, rối loạn ý thức và nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Thời tiết lạnh có phải yếu tố làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa?

Các bác sĩ khoa cấp cứu, bệnh viện 19-8 cho biết, thời điểm giao mùa, nhiệt độ giảm có thể làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch, khiến việc kiểm soát các bệnh lý nền ở một số người trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: thời tiết lạnh không phải nguyên nhân trực tiếp gây xuất huyết tiêu hóa.

Tình trạng này thường xuất phát từ các tổn thương hoặc bệnh lý tại đường tiêu hóa như loét dạ dày – tá tràng, viêm trợt niêm mạc hoặc những nguyên nhân gây chảy máu khác.

Một yếu tố nguy cơ đáng chú ý là việc sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAIDs). Các thuốc như ibuprofen, diclofenac, naproxen có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày – tá tràng, làm tăng nguy cơ loét và xuất huyết tiêu hóa, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định.

Nguy cơ càng đáng lưu ý ở người cao tuổi, người từng bị loét hoặc xuất huyết tiêu hóa, người đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu và người mắc đồng thời nhiều bệnh lý nền.

Đây cũng là nhóm thường phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị trong thời gian dài. Việc tự ý mua thuốc giảm đau, phối hợp nhiều loại thuốc hoặc sử dụng không theo hướng dẫn có thể làm gia tăng nguy cơ biến chứng đường tiêu hóa.

Nhận biết sớm dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa

Các bác sĩ cho biết, xuất huyết tiêu hóa có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng. Trong đó, một số dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm:

- Đi ngoài phân đen: Phân có màu đen như nhựa đường, thường nhão, mùi khắm; có thể đi ngoài ra máu đỏ.

- Nôn ra máu: Máu có thể có màu đỏ tươi hoặc sẫm màu.

- Biểu hiện mất máu: Chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi, da xanh tái, mệt lả.

- Dấu hiệu huyết động không ổn định: Tim đập nhanh, tụt huyết áp, ngất hoặc rối loạn ý thức.

Khi xuất hiện những dấu hiệu trên, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay. Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại nhà, bởi tình trạng mất máu có thể diễn biến nhanh và khó lường.

Để giảm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cần thận trọng khi sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau, chống viêm.

Không tự ý sử dụng NSAIDs kéo dài hoặc phối hợp nhiều loại thuốc có nguy cơ gây chảy máu. Nếu phải dùng thuốc giảm đau thường xuyên, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ, lựa chọn thuốc phù hợp và cân nhắc biện pháp bảo vệ niêm mạc dạ dày khi cần thiết.

Đối với người đang sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, không tự ý ngừng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ xuất huyết, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Bên cạnh đó, người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh thận hoặc nhiều bệnh lý nền cần duy trì việc khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ phác đồ điều trị, ăn uống và sinh hoạt hợp lý, hạn chế rượu bia.

Mời quý độc giả theo dõi video: Người trẻ từ bỏ giấc mơ mua nhà vì lãi suất cao hay đang chờ thời cơ