Cà chua là nguyên liệu xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày. Có thể dùng cà chua để nấu canh, làm nước sốt, trộn salad, ăn sống hoặc chế biến cùng thịt, cá và trứng. Loại quả này có vị chua nhẹ, nhiều nước, ít năng lượng nhưng cung cấp nhiều vitamin và hợp chất thực vật đáng chú ý.
Lycopene là điểm đặc biệt của cà chua
Một trong những thành phần nổi bật nhất của cà chua là lycopene, sắc tố carotenoid tạo nên màu đỏ đặc trưng.
Không giống một số carotenoid có thể được cơ thể chuyển đổi thành vitamin A, lycopene không phải tiền vitamin A. Đây là hợp chất thực vật có màu đỏ, được tìm thấy nhiều trong cà chua và các sản phẩm từ cà chua.
Điều đáng chú ý hơn về mặt dinh dưỡng là lycopene trong cà chua có thể trở nên dễ hấp thu hơn sau khi nấu chín. Các chuyên gia dinh dưỡng giải thích rằng, quá trình nấu có thể làm tăng lượng lycopene mà cơ thể tiếp cận được. Họ cũng lưu ý lycopene được hấp thu tốt hơn khi cà chua được nấu cùng một lượng dầu béo phù hợp.
Đây là lý do các món như nước sốt cà chua, cà chua hầm hoặc cà chua nướng không chỉ thay đổi hương vị mà còn có thể làm thay đổi khả năng sử dụng một số hợp chất dinh dưỡng.
Cung cấp vitamin C, kali và chất xơ
Bên cạnh lycopene, cà chua còn cung cấp vitamin C. Đây là vitamin tan trong nước, tham gia vào nhiều chức năng của cơ thể và có vai trò trong hoạt động của hệ miễn dịch, quá trình tổng hợp collagen và hấp thu sắt từ thực phẩm thực vật.
Cà chua cũng chứa kali, một khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ, hệ thần kinh và cân bằng dịch trong cơ thể. Ngoài ra, phần thịt và vỏ cà chua cung cấp chất xơ, dù lượng chất xơ không quá cao nếu chỉ ăn một khẩu phần nhỏ.
Các chuyên gia cũng ghi nhận cà chua là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa, kali, vitamin C và chất xơ. Vì vậy, đưa cà chua vào chế độ ăn đa dạng là cách đơn giản để tăng lượng thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
Ăn sống hay nấu chín tốt hơn?
Cả hai cách đều có giá trị riêng. Cà chua tươi thích hợp làm salad, ăn kèm bánh mì hoặc kết hợp với các loại rau khác. Cách này giúp giữ được đặc điểm tươi, mọng nước và cung cấp vitamin C.
Trong khi đó, nấu chín có thể làm lycopene dễ tiếp cận hơn. Khi kết hợp với một lượng nhỏ dầu ô liu hoặc dầu thực vật, khả năng hấp thu lycopene có thể được cải thiện do đây là hợp chất tan trong chất béo.
Điều này không có nghĩa cà chua nấu chín luôn tốt hơn cà chua sống. Hai cách chế biến bổ sung cho nhau. Có thể dùng cà chua tươi trong salad vào một bữa và sử dụng cà chua nấu chín trong nước sốt hoặc món nướng ở bữa khác.
Cần lưu ý các sản phẩm chế biến từ cà chua như sốt cà chua đóng chai hoặc nước sốt cà chua ăn liền có thể chứa nhiều đường và natri. Khi mua sản phẩm cà chua đóng hộp, nên kiểm tra bảng thành phần và ưu tiên loại có lượng muối, đường bổ sung phù hợp.
Công thức món cà chua nướng tỏi, dầu ô liu
Nguyên liệu cho 4 người:
8-10 quả cà chua chín.
3-4 tép tỏi.
2 thìa canh dầu ô liu.
1-2 thìa canh giấm.
Một ít lá húng tây tươi hoặc khô.
Một ít tiêu đen và bột nêm.
Cách làm:
Cà chua rửa sạch, bổ đôi. Xếp cà chua lên khay nướng, mặt cắt hướng lên trên. Tỏi thái lát mỏng rồi đặt xen kẽ giữa các miếng cà chua.
Rưới dầu ô liu và giấm lên trên. Rắc lá húng tây cắt nhuyễn, tiêu và một lượng bột nêm vừa phải.
Làm nóng lò ở 160 độ C trước đó, sau đó nướng hỗn hợp cà chua khoảng 35 phút. Khi cà chua mềm, phần nước cô lại và bề mặt hơi se, lấy ra để nguội vài phút. Công thức gốc cho thấy, món này có thể dùng ngay với cơm nóng, hoặc kết hợp với salad ăn kèm bánh mì nguyên cám, hoặc có thể ăn cùng với món trứng chiên, hoặc món cá nướng hoặc thịt gà nướng cùng với cơm nóng.