Thứ 2, 22/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Tiền nhân nghiêm trị thói sách nhiễu dân – kỳ 3: Bia “Thân cấm khử tệ”

Tìm hiểu lịch sử - 31/05/2018 17:04
Tiền nhân nghiêm trị thói sách nhiễu dân – kỳ 3: Bia “Thân cấm khử tệ”
Bia “Thân cấm khử tệ” được Tổng đốc Hà Ninh là Hoàng Diệu và Tuần phủ Hà Nội là Hoàng Hữu Xứng ban hành thời Tự Đức 1881. Hai ông đã ra một tờ sức, về việc cấm sách nhiễu dân. Tờ sức này được cho khắc vào bia để dựng những nơi đông người qua lại.

• Tiền nhân nghiêm trị thói sách nhiễu dân

• Tiền nhân nghiêm trị thói sách nhiễu dân – kỳ 2: Nhà Nguyễn xử nghiêm tệ sách nhiễu

Bia “Thân cấm khử tệ” tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

Lập bia cấm sách nhiễu dân

Năm 1884, tri huyện Quảng Điền là Tôn Thất Hội thường phái huyện lệnh là Lê Diệu đi xuống địa bàn đôn đốc giúp đỡ tổng lý đặt mua thóc trong dân. Những người này tạo sự phiền nhiễu đòi lấy tiền của dân.

Việc bị phát giác, các quan trong triều muốn trừng trị bọn sâu mọt hại dân liền bắt giải cho bộ Hộ tra xét. Quan phủ Thừa Thiên bèn làm án xử Lê Diệu bị phạt trượng đi đày, số còn lại bị phạt trượng bãi chức. Bộ Hình xét lại liền đổi kết án Lê Diệu bị chém bêu đầu, còn lại được giảm dần đến án lưu, đồ.

Việc ngăn chặn, nghiêm trị thói sách nhiễu dân không chỉ thể hiện trong các bộ luật, mà còn được ghi lại trên văn bia để nhắc nhở, răn dạy những quan lại đương thời.

Trong khuôn viên của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam có một tấm bia đá có tên:“Thân cấm khử tệ” được tiếp nhận trên địa bàn Hà Nội, được trưng bày khu vực ngoài trời.

Bia được Tổng đốc Hà Ninh là Hoàng Diệu và Tuần phủ Hà Nội là Hoàng Hữu Xứng ban hành thời Tự Đức 1881. Hai ông đã ra một tờ sức, về việc cấm sách nhiễu dân. Tờ sức này được cho khắc vào bia để dựng những nơi đông người qua lại.

Tấm bia ghi rõ các ví dụ về tật sách nhiễu dân của các đinh phu trong việc tang ma, “Nghiêm sức về việc sau. Căn cứ vào các hội phố, thân sĩ trong hạt bẩm báo thì hạt ấy nguyên là dân tứ chiếng ở lẫn lộn, không có hương ước.

Lý lịch các thôn, phường thảng hoặc có dung dưỡng bọn không chỗ nương tựa, cho ứng trực canh điếm. Không chỉ bất lực trong tuần phòng mà nhà dân có việc tang ma, tất cả bọn đến chiếm cứ địa phương, vòi vĩnh tang gia, chẳng kể xa gần nhiều ít, cố ý đòi giá, không theo phép tắc, cản trở người ta, như năm Tự Đức thứ 32 (1879) có người ở phố Hàng Bạc là Lã Khắc Tế, nhà nghèo, con mồ côi 6 tuổi ốm chết, cho nên thuê 4 người khiêng áo quan mà điếm phu sở tại bắt thuê 8 người, vòi tiền 24 quan mới nhận làm. Lần ấy hàng xóm gần gũi bất đắc dĩ phải quyên góp đủ số tiền ấy để chúng làm”.

Cấm chuyện sách nhiễu để chấn chỉnh phong tục

Sau khi nêu ra các ví dụ về sự sách nhiễu dân nghèo, văn bia ghi rõ: “Tệ hại đó bẩm xin sức lệnh xuống cho trong ngoài thành biết: Phàm có tang ma, hiếu chủ tùy nghi làm, nếu có người ngoài giúp đỡ thì càng tiện; hoặc nếu thuê phu thì không buộc thuê người sở tại. Đến như thuê người làm thì chiếu theo lệ cũ, ở trong cửa ô thì mỗi tên trả 4 tiền, ở ngoài thì trả 5 hoặc 6 tiền. Đi đường 7 tiền.

Việc thuê cần công bằng, thích đáng. Đối với phu điếm và những kẻ được dung dưỡng xin cấm chuyện sách nhiễu để chấn chỉnh phong tục trong dân”. “Từ nay về sau tất cả cứ chiếu theo như thế mà làm, không được sách nhiễu như đã có lệnh nghiêm cấm.

Nếu nơi nào vẫn còn tình cảnh tệ hại như vậy, phát giác ra thì phải trừ bỏ kẻ phạm tội ấy cũng như trị nặng người trong làng, tổng.

Ngoài ra, nếu như huyện, nha cũng khó nói cái tệ hại liên quan tới việc vì dân bỏ điều xấu, cẩn thận chớ cản trở viết giấy hay sơ suất gác lại. Như thế có thể lại truyền sức cho chức cai quản và thân sĩ biết, giải quyết hết sức cho nghiêm theo lời sức”.

Lời sức trong tấm bia này cho thấy sự rối ren của xã hội vào thời điểm đó và sự trăn trở của những nhà lãnh đạo đương thời với việc chống lại tệ sách nhiễu của một bộ phận công quyền.

Hiện nay, dù chỉ một bộ phận cán bộ, công chức, suy thoái đạo đức lối sống, coi thường dân, coi thường pháp luật, lợi dụng chức quyền, sách nhiễu, bòn rút của dân, nhưng lại đang ở mức báo động và làm ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh nền hành chính quốc gia.

 Nguyễn Thành Trung


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm lúc này là thiếu nhạy cảm

(khoahocdoisong.vn) - "Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm trên chính địa danh mà người dân có nhiều khiếu kiện trong thời điểm này là một việc làm thiếu nhạy cảm”, TS.KTS Ngô Doãn Đức chia sẻ.

Tê tay cẩn thận hội chứng ống cổ tay gây liệt

(khoahocdoisong.vn) - Hội chứng ống cổ tay là do dây thần kinh giữa bị chèn ép tại cổ tay, làm đau và yếu bàn tay, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập của người bệnh.

Phytoestrogen có tác dụng như một hormon giới tính nữ

(khoahocdoisong.vn) - Phytoestrogen là một chất dinh dưỡng thực vật tự nhiên. Hạt lanh và đậu nành được đánh giá có hàm lượng chất này cao nhất.

Cành giao chữa viêm xoang, đau răng

(khoahocdoisong.vn) - Cành giao có vị cay, hơi chua, tính mát, có độc, được dùng để chữa đau răng, viêm xoang, viêm mũi, dị ứng, chấn thương và đau nhức...

​​​​​​​Hạnh phúc là được đem cho

(khoahocdoisong.vn) - Hạnh phúc là được đem cho, dù như thế ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Trong khi mục đích của một số người là kiếm thật nhiều tiền, thì vẫn có những người chọn lối sống đẹp: cho đi.

Bài thuốc trị nhức đầu do đàm trọc, huyết ứ

Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, đau đầu gồm nhiều thể: can khí nghịch lên, đàm trọc, huyết ứ, thận khí suy tổn và khí huyết hư...

Có thuốc giúp ngủ ngon?

(khoahocdoisong.vn) - Tôi năm nay 47 tuổi. Trước đây tôi thường ngủ rất ngon, đặt lưng xuống là ngủ một mạch đến sáng, ít khi mộng mị.

Mới nhất

Miếng lót giày y khoa không thần thánh như nhiều người nghĩ

Khỏe A-Z - 09:02 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Theo các bác sỹ chuyên khoa về xương khớp, miếng lót giày y khoa có nhiều tác dụng nhưng đây không phải là dụng cụ hỗ trợ thần thánh và cũng nhiều hạn chế.

Lý do để bạn nên ăn đu đủ mỗi ngày

Sức khỏe A-Z - Bs. Hoàng Xuân Đại - 08:57 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Đang vào mùa, quả đu đủ được bán với giá rất rẻ, chỉ vài ngàn đồng hoặc hơn chục ngàn/quả. Quả đu đủ ngọt mát, dễ ăn và có rất nhiều tác dụng chữa bệnh.

Rụng trứng là dấu hiệu khỏe mạnh ở phụ nữ

Sức khỏe A-Z - ThS.BS. NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH - 08:54 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Rụng trứng vào tuổi trưởng thành là dấu hiệu của hệ nội tiết hoàn chỉnh và tinh thần, lối sống lành mạnh.

Hà Nội tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi

Sức khỏe A-Z - Nguyễn Hoàng - 08:50 22/10/2018
Suckhoedoisong.vn - Các chuyên gia cảnh báo tình trạng thừa nam, thiếu nữ sẽ làm thay đổi cấu trúc dân số, làm tăng bất bình đẳng giới, khiến phụ nữ kết hôn sớm, thiếu hụt lao động ở nhiều nghề.

Sống đẹp để mà làm thơ

Gương sáng gia đình - Tuệ Minh - 08:38 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sống đẹp để mà làm thơ, đó là câu kết trong bài thơ Chân dung tự họa của ông Đào Trọng Thử (70 tuổi, ở Biên Hòa, Đồng Nai).  

Nguyên nhân gây bệnh vảy nến

Hỏi đáp - BS. Thanh Xuân - 08:37 22/10/2018
Suckhoedoisong.vn - Tôi mới phát hiện bị vảy nến nên rất buồn, không biết vì sao mắc bệnh. Xin bác sĩ cho biết thêm về nguyên nhân gây bệnh.

Cành giao chữa viêm xoang, đau răng

Cây thuốc quanh ta - Thúy Nga - 08:36 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cành giao có vị cay, hơi chua, tính mát, có độc, được dùng để chữa đau răng, viêm xoang, viêm mũi, dị ứng, chấn thương và đau nhức...

Ngô Thì Nhậm - một trí thức lỗi lạc - kỳ 3: Sử dụng ngòi bút như vũ khí lợi hại

Tìm hiểu lịch sử - Nguyễn Thành Hữu - 08:31 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sử dụng ngòi bút như vũ khí lợi hại, Ngô Thì Nhậm được đánh giá là một người trí thức lỗi lạc, đã có những cống hiến lớn cho dân tộc trên mọi lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao, triết học và văn học.

Không đạt chất lượng, thuốc bột pha hỗn dịch uống Batimin 125 bị thu hồi toàn quốc

Đời sống - 08:31 22/10/2018
Kết quả kiểm nghiệm của Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương cho thấy thuốc Bột pha hỗn dịch uống Batimin 125 số lô: 0417; NSX: 08/11/2017; HD: 8/11/2020 không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu tính chất và định lượng.

​​​​​​​Hạnh phúc là được đem cho

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 08:28 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hạnh phúc là được đem cho, dù như thế ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Trong khi mục đích của một số người là kiếm thật nhiều tiền, thì vẫn có những người chọn lối sống đẹp: cho đi.

Bài thuốc trị nhức đầu do đàm trọc, huyết ứ

Đông y - BS. Tiểu Lan - 08:27 22/10/2018
Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, đau đầu gồm nhiều thể: can khí nghịch lên, đàm trọc, huyết ứ, thận khí suy tổn và khí huyết hư...

Tê tay cẩn thận hội chứng ống cổ tay gây liệt

Y học và đời sống - Thúy Nga - 08:27 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hội chứng ống cổ tay là do dây thần kinh giữa bị chèn ép tại cổ tay, làm đau và yếu bàn tay, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập của người bệnh.

Có thuốc giúp ngủ ngon?

Khỏe A-Z - PGS.TS. Bùi Quang Huy - 08:19 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Tôi năm nay 47 tuổi. Trước đây tôi thường ngủ rất ngon, đặt lưng xuống là ngủ một mạch đến sáng, ít khi mộng mị.

Thanh Hóa: Đột nhập xưởng tái chế dầu nhờn thải nằm sâu trong núi

Bạn đọc - 08:14 22/10/2018
Một xưởng tái chế dầu nhờn thải được xây dựng nằm sâu trong núi ở huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa), hoạt động nhiều năm nay gây ảnh hưởng đến môi trường, khiến người dân luôn bất an vì ô nhiễm.

Phytoestrogen có tác dụng như một hormon giới tính nữ

Tư vấn - PV - 08:13 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Phytoestrogen là một chất dinh dưỡng thực vật tự nhiên. Hạt lanh và đậu nành được đánh giá có hàm lượng chất này cao nhất.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO