Thứ 3, 22/01/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Thời của kinh tế số

Nguyễn Khắc Giang - Thị trường - 07/01/2019 10:59
 Thời của kinh tế số
Cách đây hơn 10 năm, cảnh tượng dễ thấy trước các máy ATM cuối tháng là hàng dài người xếp hàng chờ rút tiền. Thời đó, việc trả lương qua tài khoản ngân hàng mới được phổ cập. Phần lớn người lao động thấy phiền toái khi nhận lương qua thẻ, vì phải mất thêm công đoạn trước khi tiền về ví.

Ngày nay, các nhân viên văn phòng sẽ chuyển một phần tiền đó vào ví điện tử, hoặc trực tiếp dùng dịch vụ ngân hàng Internet để tiện mua sắm. Hóa đơn điện, nước, thẻ cào điện thoại, hay trả nợ... đều có thể thực . Đó chỉ là một mảng nhỏ trong hệ sinh thái mới được tạo ra bởi công nghệ số.

Một giai đoạn phát triển tự nhiên

Lâu nay, chúng ta nói về kinh tế số như thể đó là một thực thể riêng biệt, hay là một phân ngành của nền kinh tế nói chung. Nhưng nếu nhìn vào thực tế, kinh tế số là một giai đoạn phát triển tự nhiên, đi cùng với tiến bộ công nghệ. Sự ra đời của động cơ hơi nước, và sau đó là động cơ diesel đã chuyển đổi hoàn toàn mô hình sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp thành nền kinh tế hàng hóa trên quy mô lớn. Cả thế giới đồng thời trở thành thị trường và công xưởng khổng lồ. Khi điện được phát minh ở Mỹ, đời sống kinh tế - xã hội của loài người biến chuyển nhanh chóng: các bạn hãy thử tưởng tượng cuộc sống ở Hà Nội hay TPHCM sẽ ra sao nếu bị cúp điện trong ba ngày.

Cuộc “Cách mạng Số” - hiểu đơn giản là quá trình chuyển đổi phương thức xây dựng, lưu trữ, xử lý, và lưu chuyển dữ liệu dựa trên nền tảng số nhị phân (0 và 1) - cũng đem lại những tác động tương tự. Kết tinh thành công nhất của cuộc cách mạng này - Internet - làm xóa nhòa không gian thực và không gian ảo, không chỉ trong đời sống cá nhân mà còn cả trong nền kinh tế.

Tính theo giá trị vốn hóa thị trường, 7/10 công ty lớn nhất thế giới (có vốn hóa trên 300 tỉ đô la Mỹ) thuộc về các doanh nghiệp Internet, nổi bật là các công ty thương mại điện tử (Amazon, Tencent, Alibaba), tập đoàn công nghệ (Microsoft, Alphabet), điện thoại thông minh (Apple), hay mạng xã hội (Facebook). Trong đó, Amazon và Apple đã có lúc vượt mức vốn hóa thị trường 1.000 tỉ đô la Mỹ. So sánh đơn giản thì giá trị của Amazon gấp bốn lần tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam trong một năm.

Những con số lớn lao trên có thể không mấy có giá trị, ý nghĩa với nhiều người. Ai cũng có xu hướng thổi phồng số liệu để chứng tỏ thứ mình cho là quan trọng. Nhưng với nhân viên văn phòng, cư dân thành phố, những thiếu niên thế hệ cuối 9X hay đầu 2000, sức thu hút của công nghệ số không nằm ở con số, mà là cách chúng thay đổi họ một cách tự nhiên.

Nó đến tự nhiên tới mức người ta không còn để ý mức độ phụ thuộc của mình vào chúng. Một nhân viên cổ cồn trắng đặt cơm qua ứng dụng, nhận hàng bằng Grab Food hay Go Food, thanh toán qua ví điện tử, và viết review trên trang Facebook cá nhân để nhận mã giảm giá. Người này sẽ sử dụng dịch vụ gọi xe công nghệ để về nhà, học cách nấu ăn qua YouTube, tranh thủ bán hàng trực tuyến qua Shopee, xem phim trên Netflix, tán gẫu với bạn qua các ứng dụng nhắn tin, rồi nghe nhạc trên Spotify trước khi đi ngủ.

Hiện tại, hơn một nửa dân số nước ta có tiếp cận với Internet, và 84% có điện thoại thông minh. Hàng tuần, thời gian lên mạng của người Việt là 24,7 giờ, chỉ đứng sau Singapore ở khu vực Đông Nam Á, theo hãng khảo sát thị trường Nielsen.

...và cạnh tranh

Có lẽ không có bằng chứng nào cụ thể hơn cho sự trỗi dậy của kinh tế số bằng việc xem xét cách chúng ta mở hầu bao: theo thông tin từ Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), trong năm 2017, số lượng giao dịch trực tuyến thẻ nội địa tăng khoảng 50% so với 2016, với giá trị giao dịch tăng tới 75%. Chỉ trong vòng hai năm, từ 2016-2018, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam tăng gấp đôi, đạt 8 tỉ đô la Mỹ năm 2018, theo báo cáo mới nhất của Google và Temasek về nền kinh tế Internet ở Đông Nam Á. Tổng giá trị giao dịch trực tuyến (GMV) ở Việt Nam đạt mức 4% GDP, cao nhất ở Đông Nam Á, được thúc đẩy bởi thương mại điện tử, đạt 3 tỉ đô la Mỹ về GMV trong năm 2018.

Nhưng cũng giống như làn sóng tăng trưởng công nghiệp dựa vào FDI, thương mại điện tử tiếp tục là sân chơi không dành cho doanh nghiệp Việt. Ba “ông lớn” là Lazada, Tiki và Shopee lần lượt thuộc sở hữu hoặc chiếm phần lớn vốn bởi các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc là Alibaba, JD.com và Tencent. Những sản phẩm “thuần Việt” hơn như Adayroi.com hay Sendo chật vật trong việc giành miếng bánh béo bở của thị trường.

Tuy nhiên, điều thú vị của hệ sinh thái Internet là luôn có chỗ cho người mới. Sự tiện lợi, chi phí đầu vào thấp, khả năng học hỏi nhanh, cùng với những tưởng thưởng xứng đáng cho sáng tạo, không gian mạng dần trở thành vườn ươm cho những đầu óc Việt tài năng nhất. Nguyễn Hà Đông có lẽ là cái tên đầu tiên đại diện cho thế hệ đó, với trò chơi Flappy Bird làm mưa làm gió vào năm 2013. Về sau, sáng tạo không chỉ gói gọn trong các trò chơi điện tử, mà mở rộng ra mọi ngóc ngách của nền kinh tế số.

Xu hướng dịch chuyển sang khu vực kinh tế tự do

Những tác động về mặt kinh tế tất yếu sẽ kéo theo nhiều hệ quả khác.

Xu hướng dịch chuyển sang khu vực kinh tế tự do (gig economy) đang hiện rõ, khi Internet tạo ra nhiều ngành kinh doanh mới. Điều này không chỉ thể hiện ở số tài xế Grab hay Go Viet, mà còn đến từ những kỹ sư lập trình tạo lập ứng dụng và bán lên các “kho hàng” của các hệ điều hành, hay nhân viên văn phòng lập các trang bán hàng trực tuyến trên Facebook và Instagram. Chưa có số liệu thống kê cụ thể, nhưng về mặt quan sát, có thể thấy chúng ta đang tiến đến một thị trường lao động năng động, nhiều cơ hội, nhưng cũng sẽ bấp bênh và rủi ro hơn.   

Các cộng đồng xã hội cũng có những đặc tính khác biệt so với trước. Người đọc dễ tin tưởng vào các KOLs (key opinion leader - người dẫn dắt dư luận) trên mạng trong bối cảnh báo chí đang đối diện với nhiều vấn đề khi tự thích nghi với môi trường mới. Cư dân đô thị gắn kết với nhau qua mạng xã hội để thảo luận và chia sẻ thông tin với nhau, vai trò của loa phường lùi dần.

Đi kèm với những nét tích cực, không gian số cũng mang đến các nguy cơ mới cần được điều chỉnh. Ngoài những vấn đề chính trị - xã hội như nạn tin giả, có thể thấy hệ thống pháp luật hiện hành không bắt kịp với thay đổi trong những mối quan hệ kinh tế mới. 

Câu chuyện kiện tụng kéo dài giữa Vinasun và Grab, rồi vấn đề “thí điểm” dịch vụ gọi xe công nghệ là một ví dụ điển hình. Đây đương nhiên là khó khăn chung của tất cả các quốc gia, nhưng sự thận trọng quá mức cùng với cách tiếp cận bảo thủ sẽ có tác động tiêu cực đến tiềm năng phát triển của nền kinh tế số. Đầu năm 2019 này, Luật An ninh mạng có hiệu lực là một trong những cố gắng nhằm kiểm soát tốt hơn không gian Internet. Tuy thế, các quy định của luật và văn bản hướng dẫn bị nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cho là sẽ làm hạn chế môi trường kinh doanh trên mạng.

Năm 2019, bởi vậy, sẽ là thời điểm rất quan trọng cho nền kinh tế số ở Việt Nam, khi sự bùng nổ của công nghệ mới đối diện với chiếc vòng kim cô siết chặt từ quản lý nhà nước. 

Theo TBKTSG

https://www.thesaigontimes.vn/283678/thoi-cua-kinh-te-so-.html

Theo TBKTSG


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Y học cổ truyền điều trị chứng mất ngủ

(khoahocdoisong.vn) - Mất ngủ thường là hệ quả của suy tư quá độ dẫn đến tâm lý hư yếu, can thận âm hư, tâm đởm hư hoặc vị bất hòa. Điều trị ngoài việc “hư phải bổ, nhiệt phải thanh, đờm phải tiêu đạo” thì liệu pháp tâm lý rất quan trọng.

Công nghệ mới giúp giải mã các bí ẩn y sinh học

Công nghệ và y học đang dần xích lại gần nhau hơn, y học ứng dụng trực tiếp các công nghệ mới, còn các công nghệ mới lại giúp giải mã nhiều bí ẩn liên quan đến y học. Dưới đây là một vài công nghệ mới trong số đó.

Chấn thương sọ não vì tự dùng thuốc an thần

(khoahocdoisong.vn) - Các thuốc an thần có tác dụng làm yên dịu giấc ngủ, giãn cơ, chống co giật...Khi dùng thuốc phải có sự theo dõi và chỉ định của thầy thuốc vì có thể làm giảm trí nhớ, suy hô hấp, giãn cơ dễ gây ngã ở người già.

Cách khắc phục hội chứng 'đèn đỏ'

(khoahocdoisong.vn) - Trước ngày “đèn đỏ” chị em không chỉ khó tính mà còn nhức đầu, đau bụng...Vậy phải làm sao?

Cây mật gấu trị viêm dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Cây mật gấu có vị đắng, tính mát, vào 4 kinh: phế, vị, can, thận, có tác dụng rất tốt trong việc điều trị các triệu chứng về bệnh dạ dày, rối loạn tiêu hóa,  đường ruột, đau nhức xương khớp, làm tiêu mỡ, giã rượu, cải thiện tình trạng béo phì và bệnh gút...

Tý mất chân vì đắp đinh lăng trị chín mé

(khoahocdoisong.vn) - Chín mé có nhiều loại khác nhau và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như: viêm xương khớp, hoại tử, nhiễm trùng, múp ngón...Chữa theo phương pháp dân gian có thể gây nhiễm trùng nguy hiểm tới tính mạng.

Có đến 65% đơn kính thực hiện tại các hiệu kính là bị sai

Ước tính tại Việt Nam, tật khúc xạ chiếm tỷ lệ 15%-40%, xấp xỉ khoảng 14-36 triệu người. Riêng đối với trẻ em (từ 6-15 tuổi), tỷ lệ tật khúc xạ là 25%-40% ở thành thị và 10%-15% ở nông thôn.

Mới nhất

5 nhóm yếu tố gây nguy cơ ung thư nhìn thấy hàng ngày

Nhịp sống doanh nghiệp - Khánh Chi - 14:13 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Là một người chuyên nghiên cứu và tư vấn y khoa về trị liệu ung thư thuộc Trung tâm Ung thư Parkway, Bs. See Hui Ti chỉ ra 5 yếu tố gây ung thư hàng ngày chúng ta dễ dàng mắc phải. 

Công nghệ mới giúp giải mã các bí ẩn y sinh học

Khoa học - 14:00 22/01/2019
Công nghệ và y học đang dần xích lại gần nhau hơn, y học ứng dụng trực tiếp các công nghệ mới, còn các công nghệ mới lại giúp giải mã nhiều bí ẩn liên quan đến y học. Dưới đây là một vài công nghệ mới trong số đó.

Cách khắc phục hội chứng 'đèn đỏ'

Khỏe - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trước ngày “đèn đỏ” chị em không chỉ khó tính mà còn nhức đầu, đau bụng...Vậy phải làm sao?

Chấn thương sọ não vì tự dùng thuốc an thần

Khỏe - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các thuốc an thần có tác dụng làm yên dịu giấc ngủ, giãn cơ, chống co giật...Khi dùng thuốc phải có sự theo dõi và chỉ định của thầy thuốc vì có thể làm giảm trí nhớ, suy hô hấp, giãn cơ dễ gây ngã ở người già.

Y học cổ truyền điều trị chứng mất ngủ

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mất ngủ thường là hệ quả của suy tư quá độ dẫn đến tâm lý hư yếu, can thận âm hư, tâm đởm hư hoặc vị bất hòa. Điều trị ngoài việc “hư phải bổ, nhiệt phải thanh, đờm phải tiêu đạo” thì liệu pháp tâm lý rất quan trọng.

Cây mật gấu trị viêm dạ dày

Khỏe - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cây mật gấu có vị đắng, tính mát, vào 4 kinh: phế, vị, can, thận, có tác dụng rất tốt trong việc điều trị các triệu chứng về bệnh dạ dày, rối loạn tiêu hóa,  đường ruột, đau nhức xương khớp, làm tiêu mỡ, giã rượu, cải thiện tình trạng béo phì và bệnh gút...

Tý mất chân vì đắp đinh lăng trị chín mé

Khỏe - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chín mé có nhiều loại khác nhau và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như: viêm xương khớp, hoại tử, nhiễm trùng, múp ngón...Chữa theo phương pháp dân gian có thể gây nhiễm trùng nguy hiểm tới tính mạng.

Ăn chay khiến chân sưng to do gút

Khỏe - Thúy Nga - 14:00 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - 2 tuần nay ông H. ăn chay để tránh bệnh tật nào ngờ ông phải nhập viện vì các ngón chân sưng to, đỏ rực, đau đớn không đi lại được. Bác sĩ kết luận ông bị gút cấp.

Có đến 65% đơn kính thực hiện tại các hiệu kính là bị sai

Khỏe - 14:00 22/01/2019
Ước tính tại Việt Nam, tật khúc xạ chiếm tỷ lệ 15%-40%, xấp xỉ khoảng 14-36 triệu người. Riêng đối với trẻ em (từ 6-15 tuổi), tỷ lệ tật khúc xạ là 25%-40% ở thành thị và 10%-15% ở nông thôn.

Bí quyết tiêu tiền thông minh của tỷ phú Mark Cuban

Doanh nghiệp - 14:00 22/01/2019
Mark Cuban – ông trùm ngành công nghệ giải trí chia sẻ bí quyết tiêu tiền thông minh mà tất cả mọi người nên thực hiện.

Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời

Phản biện - 11:39 22/01/2019
Các nhà quy hoạch và quản lý đô thị Hà Nội nên bắt đầu bắt tay vào việc khôi phục hệ thống tàu điện nổi nội đô và kết nối với các vệ tinh của Hà Nội.

Phòng chống bệnh sởi: Sởi người lớn dễ biến chứng nặng

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 10:24 22/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sởi đang nằm trong chu kỳ dịch, không chỉ trẻ em mà cả người lớn, phụ nữ mang thai cũng mắc. Sởi người lớn thường gây các biến chứng nặng với tỷ lệ tử vong cao.

Cục Đăng kiểm báo cáo về chiếc xe gây tai nạn khiến 8 người chết

Thời sự - 08:23 22/01/2019
Xe ô tô tải gây tai nạn mang BKS: 29C-719.53, chủ xe theo giấy đăng ký là: CTCP SX & TM NEWPRO, địa chỉ chủ phương tiện: Tổ 1, Do Lộ, Yên Nghĩa, Hà Đông, Hà Nội. Xe được kiểm định lần gần nhất ngày 15.5.2018 có hạn kiểm định đến hết ngày 14.5.2019.

Lái xe tải tông chết 8 người có biểu hiện dương tính với ma túy

Thời sự - 08:17 22/01/2019
Tài xế Lương Văn Tâm (28 tuổi, quê Cao Bằng) đã ra trình diện công an. Xét nghiệm nhanh thấy tài xế này có biểu hiện dương tính với ma túy.

Công nghệ vệ tinh: Việt Nam có thể đứng đầu ASEAN

Công nghệ - 08:08 22/01/2019
Với việc phóng thành công vệ tinh MicroDragon lên vũ trụ sáng 18/1/2019, Việt Nam đang đứng trong Top 4 ASEAN về công nghệ vệ tinh. Nếu thực hiện đúng lộ trình Dự án Trung tâm Vũ trụ, Việt Nam có thể vươn lên đứng đầu khu vực.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO