Theo cảnh báo từ Công an tỉnh Phú Thọ, thời gian gần đây xuất hiện nhiều vụ lừa đảo liên quan đến việc chuyển tiền “nhầm” vào tài khoản ngân hàng của người dân, sau đó dựng kịch bản để chiếm đoạt tài sản. Dù không phải hình thức mới, song với cách tiếp cận tinh vi và đánh trúng tâm lý lo lắng, không ít người vẫn trở thành nạn nhân.
Thủ đoạn tinh vi đánh vào tâm lý người nhận tiền
Ảnh minh họa
Kịch bản thường bắt đầu bằng việc đối tượng cố ý chuyển một khoản tiền nhỏ, chỉ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng vào tài khoản của người lạ. Ngay sau đó, chúng nhanh chóng liên hệ, tự xưng là người chuyển nhầm hoặc giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính, thậm chí là đơn vị thu hồi nợ để yêu cầu hoàn trả số tiền.
Điểm đáng chú ý là các đối tượng không chỉ dừng lại ở việc xin nhận lại tiền mà còn tiếp tục “giăng bẫy” bằng những yêu cầu vô lý như thanh toán thêm “phí giao dịch”, “tiền lãi phát sinh” hoặc “phí xử lý hệ thống”. Trong nhiều trường hợp, nạn nhân vì lo sợ liên quan pháp lý hoặc bị làm phiền nên đã chuyển thêm tiền mà không kiểm chứng.
Tinh vi hơn, một số đối tượng gửi kèm đường link giả mạo với lý do “xác nhận hoàn tiền” hoặc “thực hiện thủ tục nhận lại tiền chuyển nhầm”. Các đường link này thường có giao diện giống website ngân hàng hoặc cổng thanh toán, yêu cầu người dùng đăng nhập tài khoản, nhập mã OTP hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Chỉ cần một thao tác bất cẩn, toàn bộ thông tin đăng nhập sẽ rơi vào tay kẻ xấu.
Từ đó, đối tượng có thể chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng và nhanh chóng rút sạch số tiền trong tài khoản của nạn nhân. Không ít trường hợp, chỉ trong vài phút, toàn bộ số dư đã “bốc hơi” mà người dùng không kịp trở tay.
Một nạn nhân tại Việt Trì (Phú Thọ) cho biết, anh bất ngờ nhận được 2 triệu đồng từ một tài khoản lạ. Ngay sau đó, một người gọi điện liên tục, tự nhận chuyển nhầm và yêu cầu hoàn trả gấp. Khi anh đề nghị làm việc qua ngân hàng, đối tượng tỏ ra sốt ruột và gửi một đường link để “xác nhận giao dịch”. Sau khi đăng nhập theo hướng dẫn, tài khoản của anh bị trừ hơn 80 triệu đồng chỉ trong vài phút.
Tương tự, chị H. (trú tại Hà Nội) chia sẻ từng nhận được 500.000 đồng từ tài khoản không rõ nguồn gốc. Do lo ngại liên quan đến pháp lý, chị đã làm theo hướng dẫn của người tự xưng là nhân viên ngân hàng, cung cấp mã OTP để “xử lý giao dịch nhầm”. Kết quả, chị bị mất hơn 120 triệu đồng trong tài khoản cá nhân.
Theo cơ quan chức năng, đây là hình thức lừa đảo đặc biệt nguy hiểm vì lợi dụng chính giao dịch thật để tạo lòng tin ban đầu. Đồng thời, việc sử dụng tài khoản ẩn danh, thông tin giả khiến quá trình truy vết gặp nhiều khó khăn.
Cảnh báo từ cơ quan chức năng và khuyến nghị của chuyên gia
Trước tình trạng trên, Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan khi nhận được tiền từ tài khoản lạ. Việc đầu tiên cần làm là giữ nguyên trạng giao dịch, không sử dụng số tiền này và liên hệ trực tiếp với ngân hàng để được hướng dẫn xử lý theo đúng quy trình.
Cơ quan chức năng nhấn mạnh, người dân không nên tự ý chuyển tiền cho bất kỳ cá nhân nào, kể cả khi họ liên hệ và đưa ra các lý do hợp lý. Mọi giao dịch hoàn trả cần được thực hiện thông qua ngân hàng nhằm đảm bảo tính minh bạch và an toàn.
Đặc biệt, các đường link lạ được gửi kèm trong tin nhắn hoặc qua cuộc gọi cần được xem là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Người dùng không nên truy cập hoặc nhập thông tin cá nhân, tài khoản, mật khẩu hay mã OTP dưới bất kỳ hình thức nào.
Chuyên gia an ninh mạng Vũ Ngọc Sơn cho biết:“Trong trường hợp đã chuyển thông tin hay gửi mã OTP cho các đối tượng lừa đảo, cần tiến hành ngay các biện pháp khẩn cấp như khóa tài khoản ngân hàng hoặc trực tiếp đến ngân hàng để được hỗ trợ, đồng thời báo cho cơ quan công an để có hướng dẫn kịp thời".
Dự án Chống lừa đảo vừa cập nhật website phiên bản mới, bổ sung chatbot và công cụ AI để nhận diện trang lừa đảo trên Internet.
Người dùng có thể truy cập website chongluadao.vn và nhập đường link cần kiểm tra. Hệ thống sẽ đối chiếu đường dẫn với cơ sở dữ liệu của Chống lừa đảo và đối tác bên thứ ba, sau đó trả kết quả nếu website an toàn, nguy hiểm hoặc không có dữ liệu rõ ràng.
Nếu muốn sử dụng AI, chỉ cần nhấn Phân tích thêm bằng AI. Lúc này, công cụ sẽ phân tích website dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như tên miền đáng ngờ, nội dung bất hợp pháp, chứa đường link rủi ro, sử dụng hosting bất thường...
Từ những dữ liệu trên, AI sẽ tổng hợp các yếu tố và đưa ra đánh giá rủi ro theo thang điểm 10. Những chi tiết đáng ngờ về thông tin, hình ảnh trên website cũng được phân tích và hiển thị trên trang kết quả.
Dự án Chống lừa đảo do chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu đồng sáng lập năm 2020, nhằm hỗ trợ kiểm tra độ tin cậy, cảnh báo khi truy cập các website không an toàn. Người dùng có thể đóng góp dữ liệu bằng cách báo cáo đường dẫn độc hại trên trang chongluaodao.vn.