Khám phá - Thể thao

Loài cây nguy hiểm nhất thế giới: chạm nhẹ cũng đau đớn suốt nhiều tháng

Ẩn mình trong những khu rừng mưa nhiệt đới ở Australia là một loài cây có vẻ ngoài vô hại nhưng sở hữu cơ chế tự vệ đau đớn bậc nhất thế giới.

Loài cây đó là Gympie-gympie (tên khoa học: Dendrocnide moroides), thường được mệnh danh là "cây tự sát" hay "cây chích độc". Nó phân bố chủ yếu ở vùng đông bắc Australia và một phần Indonesia. Thoạt nhìn, Gympie-gympie khá bình thường với những chiếc lá lớn hình trái tim, phủ một lớp lông mịn như nhung. Chính vẻ ngoài hiền lành ấy lại khiến nhiều người mất cảnh giác.

Ảnh: Wikimedia Commons

Điều nguy hiểm nằm ở hàng triệu sợi lông siêu nhỏ bao phủ lá, thân và cả quả của cây. Mỗi sợi lông thực chất là một chiếc kim cực mảnh chứa độc tố. Chỉ cần chạm nhẹ, đầu lông sẽ gãy và cắm vào da, bơm chất độc vào cơ thể. Các nhà khoa học đã xác định rằng độc tố của Gympie-gympie là một nhóm peptide đặc biệt gọi là gympietides, có khả năng tác động mạnh lên các dây thần kinh cảm giác, khiến cơn đau kéo dài bất thường.

Ảnh: naturemapr

Những người từng tiếp xúc với loài cây này mô tả cảm giác như bị bỏng bởi axit, điện giật và hàng nghìn chiếc kim nóng cùng lúc. Cơn đau có thể dữ dội trong nhiều giờ, sau đó giảm dần nhưng vẫn tái phát trong nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm khi vùng da tiếp xúc bị cọ xát, gặp nước nóng hoặc thay đổi nhiệt độ.

Ảnh: nationalgeographic.grid

Không chỉ con người, nhiều loài động vật cũng trở thành nạn nhân. Chó, ngựa và gia súc từng được ghi nhận bị đau đớn dữ dội sau khi vô tình chạm phải cây. Tuy vậy, một số loài thú có túi bản địa vẫn có thể ăn lá của Gympie-gympie mà gần như không bị ảnh hưởng, cho thấy chúng đã tiến hóa khả năng thích nghi với loài thực vật này.

Điều đáng ngạc nhiên là dù rất nguy hiểm, Gympie-gympie vẫn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng mưa. Nó là nguồn thức ăn cho một số côn trùng và động vật bản địa, đồng thời góp phần duy trì sự đa dạng sinh học của khu vực.

Việc nghiên cứu độc tố của Gympie-gympie cũng mở ra hướng đi mới cho y học. Bằng cách tìm hiểu cơ chế mà gympietides tác động lên các tế bào thần kinh, các nhà khoa học hy vọng sẽ phát triển được những loại thuốc giảm đau hoặc điều trị các bệnh liên quan đến hệ thần kinh trong tương lai.

Gympie-gympie là minh chứng rằng vẻ ngoài hiền hòa của thiên nhiên đôi khi che giấu những cơ chế phòng vệ đáng kinh ngạc. Một chiếc lá mềm mại có thể trở thành "vũ khí" hiệu quả, nhắc nhở con người rằng trong thế giới tự nhiên, sự nguy hiểm không phải lúc nào cũng mang dáng vẻ dữ dằn.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
back to top