Gấc là loại quả vô cùng quen thuộc trong đời sống hàng ngày của người Việt, thường được sử dụng phổ biến nhất để nấu xôi. đa số mọi người chỉ lấy phần thịt đỏ và cùi gấc để chế biến, còn phần hạt thì tiện tay vứt bỏ. Ít ai ngờ rằng, thứ tưởng như bỏ đi này lại chứa đựng nhiều công dụng đặc biệt tốt cho sức khỏe.
Tuy nhiên gần đây, loại hạt này lại bất ngờ trở thành mặt hàng được săn đón và thu mua với mức giá khá cao, lên tới hàng chục nghìn đồng 1 kg. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc ngày càng có nhiều người nhận thức được giá trị dược liệu quý giá của hạt gấc trong y học cổ truyền và đời sống đời thường.
Nhiều tiểu thương cho biết, nếu như trước đây hạt gấc chỉ có thể gom lại rồi đổ bỏ thì nay tình thế đã hoàn toàn đảo ngược: "Trước đây làm xôi hay làm bánh, nhà nào cũng gom hạt gấc lại rồi vứt ra gốc cây chứ chẳng ai thèm lấy. Thậm chí có dạo tôi đi xin về làm mẹo trị đau khớp, người ta còn cho cả rổ miễn phí. Nhưng khoảng 1-2 năm trở lại đây, khách thu mua đổ xô tìm kiếm. Giờ mỗi ngày tôi gom hàng chục ký hạt gấc khô, cứ có bao nhiêu là các mối buôn lấy sạch bấy nhiêu với giá vài chục nghìn 1 kg".
Không phải đến khi thị trường rộ lên cơn sốt thu mua thì giá trị của hạt gấc mới được công nhận. Trên thực tế, đối với nhiều gia đình, đây đã là một vị thuốc quen thuộc được lưu truyền qua nhiều thế hệ nhờ hiệu quả thực tế trong việc chăm sóc sức khỏe.
Là người đã quen thuộc với giá trị của loại hạt này từ nhỏ, chị Hải Anh (Hà Nội) chia sẻ: "Từ thế hệ của bà tôi, hạt gấc đã được giữ lại sau mỗi mùa nấu xôi để làm thuốc. Quy trình chế biến theo kinh nghiệm dân gian là phải rửa sạch màng, phơi khô, đem nướng chín rồi đập dập trước khi ngâm rượu. Đối với gia đình tôi, hũ rượu hạt gấc là bài thuốc đặc trị rất hiệu quả cho các trường hợp chấn thương phần mềm, bầm tím hoặc đau nhức xương khớp".
Cũng theo chị Hải Anh, việc hạt gấc bất ngờ trở thành mặt hàng có giá trị cao trên thị trường là điều dễ hiểu, khi người tiêu dùng ngày càng xu hướng tìm về các phương pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên: "Trước đây, đa số người dân ăn xôi xong thường có thói quen vứt bỏ hạt vì nghĩ không có giá trị, thậm chí thấy việc giữ lại chế biến rất mất thời gian. Việc gần đây loại hạt này được thu mua rầm rộ với giá cao cho thấy nhận thức của cộng đồng đã thay đổi. Đến nay, nhiều người mới bắt đầu biết đến và trân trọng công dụng y học của loại hạt này".
Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, hạt gấc không phải là phế phẩm mà là một vị thuốc quý, thậm chí từng được ví như "tiên dược" bình dân cho mọi nhà nhờ giá trị chữa bệnh cao và chi phí rẻ. Bản chất của hạt gấc có vị đắng, tính ôn, mang lại hiệu quả cao trong việc tiêu thũng, giải độc và kháng viêm.
Phổ biến nhất hiện nay là bài thuốc hạt gấc ngâm rượu dùng để xoa bóp bên ngoài. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả trong việc điều trị các vết thương do té ngã, sưng tấy, bầm tím hoặc các chứng đau nhức xương khớp kinh niên. Bên cạnh đó, y học cổ truyền cũng ghi nhận hạt gấc có khả năng hỗ trợ điều trị tốt cho nhiều bệnh lý khác như đau răng, quai bị, sốt rét, mụn nhọt.
Dù có dược tính rất tốt, nhưng các chuyên gia y tế cũng lưu ý người dân không nên chủ quan tự ý sử dụng bừa bãi. Tùy thuộc vào từng loại bệnh lý, cách dùng và liều lượng hạt gấc sẽ có sự khác biệt rõ rệt. Để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa hiệu quả, người bệnh cần tìm hiểu kỹ thông tin hoặc tham khảo ý kiến từ các bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng các bài thuốc từ loại hạt này.
