Đầu tháng 6, vùng dứa trọng điểm Hà Long (Thanh Hóa) bao trùm bầu không khí ảm đạm khác hẳn mọi năm. Giá dứa tươi rớt thảm chỉ còn 4.000-5.000 đồng/kg, kết hợp với sức mua chạm đáy khiến hàng loạt diện tích chín rộ chịu cảnh bị bỏ thối. Nhìn dứa chín quá lứa tiêu thụ nhỏ giọt, nhiều hộ dân bất lực đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng nề sau nửa năm đổ công sức, tiền của.
Một trong những hộ chịu thiệt hại nặng nề nhất tại địa phương là gia đình anh Nguyễn Mạnh Cường. Sở hữu 5 ha dứa đang kỳ thu hoạch, nhưng suốt hơn nửa tháng qua, anh Cường đành bất lực nhìn dứa chín rộ rồi thối hỏng ngoài đồng vì tuyệt nhiên không có thương lái đến thu mua. Tình cảnh này đang đe dọa trực tiếp đến gia đình, khi chi phí đầu tư cho mỗi ha dứa từ tiền giống, phân bón đến nhân công đã lên tới khoảng 300 triệu đồng.
Nhìn ruộng dứa bỏ hoang, anh Cường không khỏi xót xa khi nhớ lại những mùa vụ trước. Thời điểm dứa được giá, dao động từ 15.000-17.000 đồng/kg, mỗi ha đạt sản lượng bình quân 50 tấn. Sau khi trừ hết chi phí vận chuyển, thuê người bốc dỡ và khấu hao tỷ lệ hao hụt, người nông dân này bỏ túi khoản lợi nhuận ròng lên tới 100 triệu đồng/ha. Sự đảo chiều đột ngột của thị trường năm nay đang đẩy gia đình anh từ chỗ có thu nhập cao vào nguy cơ trắng tay.
Chia sẻ với Báo VietNamNet, anh Cường cho biết: “Năm nay giá dứa loại một chỉ còn khoảng 5.000 đồng/kg. Dù giá giảm sâu nhưng vẫn không có người mua. Dứa đến kỳ thu hoạch phải bỏ ngoài đồng, thiệt hại của gia đình ước tính gần 1 tỷ đồng”.
Theo anh, nếu bán được dù giá thấp vẫn có thể thu hồi một phần chi phí đầu tư. Thế nhưng việc không có đầu ra khiến toàn bộ công sức và vốn liếng bỏ ra đứng trước nguy cơ mất trắng.
Chung cảnh ngộ, ông Quách Văn Phan đang chạy đôn đáo khắp nơi để tìm đầu ra cho hơn 2 ha dứa của gia đình. Dù đã vào cuối vụ, ông mới chỉ bán được một phần nhỏ sản lượng, thu về vỏn vẹn 50 triệu đồng. Số dứa còn lại đang "chạy đua với thời gian" trên đồng ruộng bởi thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài tại Thanh Hóa đang khiến quả bị nám vỏ, giảm chất lượng và thối hỏng với tốc độ chóng mặt.
Để cứu vãn tình hình, gia đình ông cùng nhiều hộ dân phải bấm bụng chi thêm hàng chục triệu đồng mua lưới, bạt che nắng. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế khi diện tích dứa bị cháy nắng, mất giá trị thương phẩm vẫn không ngừng tăng lên.
Ông Mai Văn Thăng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Hà Long, cho hay toàn xã hiện có khoảng 700ha dứa. Giá dứa năm nay giảm xuống chỉ còn 4.000-5.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với các năm trước, khiến phần lớn hộ trồng dứa rơi vào cảnh thua lỗ.
Theo ông Thăng, các hộ trồng dứa đang rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi giá chạm đáy và thương lái đồng loạt quay lưng. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi thời tiết nắng nóng gay gắt khiến dứa chín rộ bị nám, thối rữa nhanh chóng tại ruộng. Với mức giá hiện tại, nông dân cầm chắc phần lỗ kể cả khi tiêu thụ hết sản lượng. Trước mắt, chính quyền địa phương và các đoàn thể đang khẩn trương kết nối với các doanh nghiệp, nhà máy chế biến nhằm giải cứu nông sản, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho bà con.
Cuộc khủng hoảng đầu ra không dừng lại ở một vài hộ lẻ loi mà đang càn quét trên diện rộng. Toàn tỉnh Thanh Hóa hiện có khoảng 4.000 ha dứa, tập trung tại các vùng trọng điểm như Hà Long, Vân Du, Nguyệt Ấn hay Bỉm Sơn, Quang Trung... Tình trạng giá dốc sàn và tắc nghẽn tiêu thụ đồng loạt diễn ra tại các địa phương này đang khiến hàng ngàn hộ trồng dứa lâm vào cảnh lao đao.
