--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Học online bộc lộ rõ những yếu kém của học sinh Việt

TS. NGUYỄN VĂN ĐÁNG - 12:43 28/02/2021

Học tập từ xa, giảng dạy online, đào tạo trực tuyến, khóa học/học liệu mở, lớp học ảo…là những khái niệm cùng đề cập đến phương thức giáo dục và đào tạo không yêu cầu người học phải hiện diện và tương tác trực tiếp với người dạy tại lớp học. Thay vào đó, các tài liệu, bài giảng, hay hướng dẫn của giảng viên được chuyển tới người học thông qua bưu điện hoặc các phần mềm công nghệ dựa trên nền tảng internet.

 

Học tập từ xa, giảng dạy online, đào tạo trực tuyến, khóa học/học liệu mở, lớp học ảo…là những khái niệm cùng đề cập đến phương thức giáo dục và đào tạo không yêu cầu người học phải hiện diện và tương tác trực tiếp với người dạy tại lớp học. Thay vào đó, các tài liệu, bài giảng, hay hướng dẫn của giảng viên được chuyển tới người học thông qua bưu điện hoặc các phần mềm công nghệ dựa trên nền tảng internet.

Học online bộc lộ rõ những yếu kém của học sinh Việt
Ảnh minh họa

Những hình thức gửi bài về nhà cho người học bắt đầu xuất hiện ở Mỹ từ khoảng năm 1828, và ở Anh là khoảng năm 1840. Những trường học đầu tiên chính thức áp dụng hình thức đào tạo từ xa theo cách hiểu hiện nay cũng xuất hiện ở Mỹ vào khoảng những năm 1870 và ở Anh vào đầu những năm 1890. Ở Việt Nam, các hình thức đào tạo từ xa cũng xuất hiện từ đầu những năm 1990 và đặc biệt phổ biến hơn từ sau những năm 2000, với sự phát triển của internet và thị trường giáo dục.

Gần đây, sự xuất hiện và phổ biến của internet, dữ liệu số hóa, và công nghệ phần mềm đã tạo cú hích mạnh mẽ cho hình thức giáo dục và đào tạo từ xa. Phạm vi áp dụng hình thức học tập này không bị bó hẹp trong trường học, mà có thể mở rộng ra với mọi lĩnh vực, không gặp trở ngại lớn về địa giới, không gian, hay thời gian.

Ưu điểm thấy rõ của giáo dục và đào tạo từ xa là tính linh hoạt, tiện lợi, và tiết kiệm chi phí, nhờ đó đáp ứng được nhu cầu học tập của số lượng lớn học viên trong cùng một thời điểm.

Bất cập giảng dạy online ở Việt Nam

Việc áp dụng đại trà hình thức giảng dạy trực tuyến ở Việt Nam trong thời gian giãn cách xã hội gần đây cũng bộc lộ những bất cập.

Dễ thấy nhất là nhu cầu trang thiết bị cho cả giảng viên và học viên. Đặc biệt, với bậc học phổ thông, sự bất bình đẳng xã hội lộ rõ hơn khi không phải thầy/cô và học sinh nào cũng có thể dễ dàng giải quyết vấn đề trang thiết bị. Tình trạng này bộc lộ rõ nhất với những trường học và gia đình ở các khu vực khó khăn, còn thiếu thốn về thiết bị, và không phải gia đình nào cũng có người thành thạo công nghệ.

Học online bộc lộ rõ những yếu kém của học sinh Việt
Không phải thầy/cô và học sinh nào cũng có thể trang bị máy tính. Ảnh minh họa

Giảng dạy online khiến người học, vốn cách xa nhau, phải tập trung vào màn hình của giảng viên, qua đó biến giảng viên thành trung tâm chứ không phải học viên. Thực tế này sẽ cản trở phương pháp giảng dạy tích cực trong khi lại khuyến khích sự thụ động của người học. Những khó khăn do tương tác gián tiếp dễ khiến buổi dạy học chuyển thành quá trình tương tác một chiều nhàm chán giữa cá nhân giảng viên với những người còn lại.

Bậc học càng thấp thì tình trạng “thày/cô cứ nói, học trò chỉ nghe và ghi chép” lại càng có cơ hội tái diễn. Tương tác gián tiếp khuyến khích sự ỉ lại người khác, trốn tránh vai trò cá nhân trong việc đóng góp vào buổi học. Nguy cơ này sẽ gia tăng nếu như môi trường xung quanh không được kiểm soát tốt. Do đặc trưng lứa tuổi, học sinh phổ thông có thể dễ dàng bị phân tán vào những việc khác, thậm chí bỏ màn hình đó cho thày/cô giáo tự nói và tự nghe.

Trải nghiệm thực tế cho thấy, những yếu kém phổ biến của học sinh và sinh viên Việt Nam về tư duy và kỹ năng phản biện, thảo luận nhóm, trình bày ý kiến... cũng bộc lộ rõ hơn với giảng dạy online. Do không phải trực tiếp chịu áp lực từ giảng viên và bạn học, người học sẽ có thiên hướng giữ im lặng, và chỉ lên tiếng khi nào bị buộc phải nêu ý kiến. Tiến trình này gây tốn thời gian và làm giảm không khí tích cực của các buổi học.

Giảng dạy online cũng khiến các giảng viên gặp khó khăn khi muốn áp dụng các liệu pháp tâm lý để tạo cảm xúc, truyền cảm hứng, và sự hưng phấn với bài học. Bởi lẽ, những kỹ năng tâm lý này vốn đòi hỏi sự tương tác trực tiếp và tập trung đông người. Còn khi bài giảng được truyền đạt gián tiếp với những cá nhân bị tách rời nhau thì hậu quả thường thấy là người giảng cứ nói nhưng họ sẽ không dám chắc người học có đang online để nghe hay không, cảm xúc và thái độ của họ thế nào để mà điều chỉnh.

Sự không tập trung tại không gian lớp học, sự tách rời giữa giảng viên và học viên, sự phân tán người học cũng tạo thuận lợi cho “thói tật xấu” nảy sinh. Chỉ cần sự đồng thuận với người học, giảng viên có thể cắt bớt giờ giảng và giảm thiểu những hoạt động đào tạo mà đáng ra họ phải thực hiện. Thực tế, sự cách trở và phân tán khiến những giảng viên tích cực nhất cũng đành bất lực, rất khó thực hiện những hoạt động đào tạo mà họ muốn.

Tương lai nào cho giảng dạy online?

Trải nghiệm giảng dạy online trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gợi ra những phương án điều chỉnh cần thiết.

Thứ nhất, học tập online không thể là phương pháp có thể áp dụng đại trà với mọi quy mô lớp học và đối tượng người học. 

Thứ hai, để thành công, giảng dạy trực tuyến đòi hỏi sự tích cực và chủ động của cả người giảng và người học. Điều này đặt ra yêu cầu về quy mô lớp học nhỏ và người tham gia có ý thức tự giác cao độ. Do đó, sẽ phù hợp hơn nếu áp dụng đào tạo online với bậc học sau đại học, vốn ít học viên. 

Để phòng chống Covid-19, những quy định giãn cách xã hội là khó tránh. Bởi thế, giảng dạy online vẫn sẽ là lựa chọn tất yếu để bảo đảm tiến độ chương trình học. Tuy nhiên, không nên vì thế mà coi đây là phương án duy nhất để áp dụng đại trà hình thức giảng dạy này.

TS. Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả

 


(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Tổ chức tiêm chủng văcxin: Thiếu hợp lý, chưa đáp ứng yêu cầu “khẩn cấp”
Khỏe- BS CK2 Nguyễn Công Viên (Viện Tim TPHCM). - 06:30 06/08/2021
(khoahocdoisong.vn) - Cho đến nay Việt Nam đã nhận được hơn 14 triệu liều văcxin từ nhiều nguồn, nhưng mới chỉ tiêm được gần 7 triệu liều, trong khi nhu cầu “bao phủ tiêm chủng” rất lớn. Nếu những khó khăn khi triển khai tiêm văcxin Covid-19 không sớm được khắc phục, quy trình tiêm chủng không được cải thiện, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều tổn thất hơn trong cuộc chiến chống virus.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Sư thầy Thích Minh Niệm: Thuốc chữa lành tổn thương ở bên trong mình
    Khỏe- Khánh Vân (thực hiện) - 07:10 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Chúng ta đang gặp nhiều tổn thương bởi những mất mát, biến động do đại dịch Covid-19 gây nên. Mất người thân, mất việc, bệnh tật... đã gây nên những tổn thương lớn trong tâm hồn nhiều người. Để chữa lành, theo Sư thầy Thích Minh Niệm cần nhận biết, tự chữa lành và biến tổn thương thành một món quà của cuộc sống.
  • Sau “lùm xùm” thổi giá, Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông liên tiếp trúng thầu giá trị rất lớn
    Bạn đọc- Thụy Bình - Bảo Anh - 07:00 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Từ đầu năm 2021 đến nay, Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông đã tham gia hơn 100 gói thầu và trúng hơn 70 gói thầu cung cấp vật tư, hàng hóa, thiết bị y tế cho các bệnh viện, trung tâm y tế khắp cả nước. Và dù là hình thức đấu thầu rộng rãi, nhưng tại hầu hết các gói thầu trên chỉ có Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông tham gia và trúng thầu.
  • Kích hoạt trao đổi chất làm giảm thời gian điều trị bệnh nhân Covid-19
    Công nghệ- Thái Bằng - 06:40 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Một nghiên cứu mới đây đã phát hiện được hỗn hợp (cocktail) các chất hoạt hóa trao đổi chất có thể cải thiện thời gian phục hồi của bệnh nhân lây nhiễm Covid-19 cấp độ từ nhẹ đến trung bình.
  • Công nghệ xử lý nước mặn thành nước ngọt
    Hỏi đáp- Nhã Linh (ghi) - 06:15 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Tình tạng biến đổi khí hậu và việc tích trưc nước của các công trình thủy điện trên dòng sông Mê Kông đã dẫn đến sự xâm nhập mặn sâu và làm thiếu nước sinh hoạt tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
  • Món ngon từ bí đỏ
    Dinh dưỡng học đường- Lương y Thu Hằng - 06:00 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Bí đỏ chứa hàm lượng dinh dưỡng cao, chứa nhiều sắt, kali, photpho, nước, protein thực vật, glucid, các axit béo linoleic cùng các vitamin C, vitamin B1, B2, B5, B6, PP, beta caroten (tiền chất của vitamin A).
  • Công nghệ xanh xử lý hoàn toàn rác thải
    Sống xanh- TH - 05:45 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Bộ Khoa học & Công nghệ - Cục Sở hữu Trí tuệ đã cấp bằng sáng chế số 24032 với “Hệ thống và quy trình xử lý rác” do ông Bế Văn Tú và chị Bế Thị Diệp Hà (Cao Bằng) là tác giả. Đây là quy trình xử lý rác công nghệ xanh – thân thiện với nhiên môi trường.
  • Sâm đất tốt cho người loãng xương
    Khỏe- Lương y Nguyễn Nghĩa - 05:30 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Sâm đất là loài cây có củ được trồng chủ yếu ở Lào Cai. Nhìn bên ngoài, củ sâm đất khá giống khoai lang nhưng có ruột trắng trong hoặc vàng nhạt, đặc biệt có mùi thơm giống nhân sâm.
  • Xuất siêu nông, lâm, thủy sản giảm 25,8%
    Kinh tế- Quốc Trọng - 05:15 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Trong 7 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng nông, lâm, thủy sản cả nước ước đạt trên 53,2 tỷ USD
  • Cứu thai phụ ho ra máu nặng
    Khỏe- N.Hà - 05:00 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - Bị ho ra máu nặng ở tuần thứ 31 đã được can thiệp nút mạch nhưng sang tuần thứ 34 sản phụ tiếp tục ho ra máu với số lượng lớn và đã được bác sĩ 2 bệnh viện phẫu thuật cứu sống cả hai mẹ con.
  • Hơn 300 y bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vào chi viện cho TPHCM
    Khỏe- T.Nga - 04:55 06/08/2021
    (khoahocdoisong.vn) - 8 tấn trang thiết bị y tế cùng hơn 300 y bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã vào làm việc tại Trung tâm Hồi sức tích cực Covid-19 của bệnh viện tại TPHCM.