Nhiều dự án lợi dụng sự thiếu hiểu biết của nhà đầu tư để đưa ra lời hứa “lợi nhuận phi thực tế”.

"GIẤC MƠ LÀM GIÀU NHANH" - MẢNH ĐẤT MÀU MỠ CHO LỪA ĐẢO

Dưới vỏ bọc “hệ sinh thái công nghệ triệu đô”, các đối tượng đã lôi kéo hàng chục nghìn người tham gia đầu tư vào đồng tiền ảo Xin với lời hứa lợi nhuận hấp dẫn. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy hơn 42.000 tài khoản nhà đầu tư trên toàn quốc đã sập bẫy, tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 400 tỉ đồng. Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố, bắt tạm giam 18 bị can liên quan đến đường dây này.

Vụ án Xintel không phải trường hợp cá biệt. Thời gian qua, hàng loạt mô hình đầu tư tiền ảo trá hình đã bị phát hiện, từ các dự án coin đa cấp, nền tảng đào coin ảo đến sàn giao dịch không phép. Câu hỏi đặt ra là vì sao những chiếc “bẫy tiền ảo” vẫn liên tục nở rộ?.

Theo các chuyên gia blockchain, sức hấp dẫn của tiền mã hóa là nguyên nhân khiến nhiều người dễ bị cuốn vào các dự án đầu tư thiếu minh bạch. Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản số, khối lượng giao dịch tiền mã hóa lên tới hàng chục tỉ USD mỗi năm.

Chuyên gia blockchain Lê Đình Thành, cảnh báo rằng không có mô hình kinh doanh hợp pháp nào có thể cam kết lợi nhuận cao, ổn định trong thời gian ngắn, đặc biệt trong thị trường biến động như tiền mã hóa.

Trong vụ Xintel, các đối tượng đã vẽ ra viễn cảnh về một “hệ sinh thái công nghệ”, bao gồm ví điện tử, sàn giao dịch và các dự án số để tạo lòng tin. Trên thực tế, nhiều thành phần chỉ tồn tại trên giấy hoặc được lập trình đơn giản nhằm tạo cảm giác dự án đang hoạt động.

Trao đổi về vụ việc, Luật sư Nguyễn Tuấn Anh, đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng đây là mô hình lừa đảo điển hình núp bóng công nghệ blockchain.

Theo luật sư Nguyễn Tuấn Anh, trước đây tiền ảo nằm trong vùng xám pháp lý, chưa được xác định là tài sản. Từ 2026, pháp luật bắt đầu công nhận tài sản số và tài sản mã hóa, nhưng chỉ với tư cách tài sản đầu tư, không phải tiền tệ và Nhà nước đang thí điểm quản lý thị trường tài sản số, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi lừa đảo tiền ảo.

Một thay đổi rất quan trọng là Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025, được Quốc hội thông qua năm 2025. Luật này lần đầu tiên đưa khái niệm “tài sản số” vào pháp luật Việt Nam có hiệu lực từ 1/1/2026.

Theo luật, tài sản số là tài sản tồn tại dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, lưu trữ và chuyển giao bằng công nghệ số. Điều này mở đường cho việc công nhận tài sản mã hóa (crypto) là một dạng tài sản có thể sở hữu, chuyển nhượng, dùng làm tài sản bảo đảm.

Tuy nhiên cần lưu ý, được công nhận là tài sản khác với việc được phép dùng làm tiền thanh toán.

Một bước tiến quan trọng khác là Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ. Theo nghị quyết, Việt Nam thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm cho phép xây dựng sàn giao dịch tài sản số được quản lý với một số điều kiện quản lý cụ thể nhằm quản lý rủi ro, chống rửa tiền, hạn chế lừa đảo tiền ảo...

Luật sư Nguyễn Tuấn Anh phân tích, các dự án tiền mã hóa thường lợi dụng sự thiếu hiểu biết về công nghệ của người dân, đánh vào tâm lý làm giàu nhanh bằng cam kết lợi nhuận cao. Tổ chức hội thảo, xây dựng hình ảnh doanh nghiệp lớn để tạo niềm tin.

Trong nhiều trường hợp, toàn bộ hệ thống giá trị chỉ do nhóm điều hành tự lập trình và điều chỉnh, hoàn toàn không có giao dịch thực trên thị trường.

Nếu hành vi chiếm đoạt tài sản có giá trị đặc biệt lớn, các đối tượng có thể đối mặt mức án lên tới 20 năm tù hoặc tù chung thân theo quy định của Bộ luật Hình sự.

LỜI CẢNH ÁO LIÊN TỤC CỦA CÔNG AN VỚI THỦ ĐOẠN DỤ DỖ ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH, SÀN CHỨNG KHOÁN, TIỀN ẢO TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Theo Bộ Công an, nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân được tội phạm tiếp tục sử dụng trong thời gian vừa qua. Trong đó nổi lên thủ đoạn: tội phạm tiếp cận người dân đã tham gia, đăng tin, bài trên các hội nhóm, website mua bán, cho thuê bất động sản sau đó dụ dỗ tham gia đầu tư tài chính, sàn chứng khoán, tiền ảo trên không gian mạng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng là: Tội phạm sử dụng các tài khoản giả mạo (sử dụng hình ảnh của các cá nhân có ngoại hình đẹp) tham gia vào các website, hội nhóm (group, fanpage) trên các trang mạng xã hội (chủ yếu là mạng xã hội Facebook) về lĩnh vực mua bán, cho thuê bất động sản... sau đó tương tác, quan tâm vào các bài viết của các cá nhân (đa phần là nữ giới, có điều kiện kinh tế) có nội dung cho thuê, bán bất động sản và gửi yêu cầu kết bạn để hỏi thêm thông tin.

Hàng ngày, các đối tượng sẽ tập trung trao đổi về các nội dung về các bài viết do nạn nhân đăng trên nhóm. Sau một thời gian, chúng sẽ chủ động nói chuyện sang các chủ đề khác như về hoàn cảnh gia đình, công việc... kèm theo đó, đối tượng bắt đầu chia sẻ về bản thân và cuộc sống để tạo thiện cảm gần gũi với nạn nhân: kể về cuộc sống nghèo khó ngày xưa, bố (mẹ) mất sớm hoặc bị bệnh nặng, cố gắng học hành thành đạt và hiện đang làm việc với công việc ổn định ở nước ngoài như: bác sĩ, kỹ sư công nghệ thông tin... có thu nhập tốt, hiện nay đã đưa gia đình sang nước ngoài định cư, có lấy vợ nhưng cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc hoặc do vợ mất sớm nên đang độc thân.

Sau khi chiếm được cảm tình của nạn nhân, chúng sẽ bắt đầu dụ dỗ người dân tham gia đầu tư vào các sàn đầu tư tài chính, chứng khoán, tiền ảo do chúng tạo ra trên không gian mạng. Khi nạn nhân ngập ngừng chưa muốn cùng tham gia đầu tư vào hệ thống thì đối tượng sẽ lấy lý do để đưa thông tin 01 tài khoản và nói là tài khoản của người thân (bố, mẹ) của đối tượng đang dùng và cho nạn nhân đăng nhập vào tài khoản và chơi thử. Nạn nhân thấy các lệnh đặt đều thắng từ 5-50%, kèm theo đối tượng chia sẻ là có thể phân tích để chơi thắng 100%. Khi thấy tin tưởng, nạn nhân ngỏ ý tham gia góp cùng, đối tượng hướng dẫn nạn nhân mở tài khoản trên các hệ thống này.

Hàng ngày, đối tượng hướng dẫn cho nạn nhân vào lệnh với tỉ lệ thắng cao; khi người dân muốn rút tiền, hệ thống cho phép rút dễ dàng về ví điện tử, ví tiền ảo hoặc nhận tiền về tài khoản ngân hàng. Sau đó, chúng hướng dẫn người dân tiếp tục nộp số tiền lớn để tăng thêm lợi nhuận (để tạo niềm tin cho nạn nhân đối tượng nói cũng sẽ nộp thêm vào tài khoản của người thân mình, số tiền ảo trong tài khoản của người thân đối tượng cũng tăng lên ngang bằng tài khoản nạn nhân nạp). Đến khi số tiền nạp vào hệ thống đủ lớn (lên đến hàng trăm triệu đồng hoặc hàng tỷ đồng), chúng sẽ đánh cháy hoặc khóa tài khoản vì lý do phát hiện dấu hiệu bất thường của tài khoản hoặc khi nạn nhân yêu cầu rút tiền từ hệ thống thì không rút được vì phải nộp thuế thu nhập cá nhân, đồng thời yêu cầu nạn nhân nạp thêm (30-40%) số tiền để có thể rút tiền ra.

Tuy nhiên, khi nạn nhân nạp thêm tiền chúng sẽ lấy lý do khác nhau để không cho nạn nhân rút tiền. Đến khi nạn nhân không còn khả năng tài chính, chúng sẽ xóa liên lạc, đánh sập website và chiếm đoạt tiền của nạn nhân.

Bộ Công an cảnh báo: Nâng cao cảnh giác khi giao tiếp với người lạ trên mạng xã hội, tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân, làm theo hướng dẫn khi chưa xác định chính xác nhân thân, lai lịch của người đó.

Người dân cần cảnh giác khi tham gia đầu tư chứng khoán, đa cấp, tiền ảo... vào các sàn giao dịch trực tuyến trên mạng không rõ thông tin hoặc thông tin có dấu hiệu bị giả mạo. Đồng thời, cần tìm hiểu kỹ thông tin về sàn giao dịch trước khi đầu tư, đặc biệt là các sàn đầu tư đăng tải địa chỉ ảo, không có thật, hoặc giả mạo của sàn đầu tư chính thống.

Đặc biệt, chỉ đầu tư vào các sàn giao dịch chính thống đã được các cơ quan quản lý nhà nước cấp phép hoạt động.

Trước khi đầu tư, nên đến trực tiếp văn phòng của các sàn giao dịch để được tư vấn, hỗ trợ và kiểm chứng thông tin. - Khi nghi ngờ bản thân có biểu hiện đang bị lừa đảo qua mạng, người dân cần tìm kiếm thông tin về các hình thức lừa đảo trên mạng internet hoặc xin sự tư vấn từ bạn bè, người thân.

Trình báo ngay sự việc đến cơ quan Công an nơi gần nhất để nhận được sự tư vấn hỗ trợ kịp thời; đồng thời liên hệ với ngân hàng chủ quản để báo cáo sự việc và đề nghị hỗ trợ.