Nhiều người hiện đang áp dụng bữa sáng tiện lợi bằng: Mì ăn liền, bánh ngọt, cà phê pha sẵn...nhưng điều đó có tốt cho sức khỏe? Coi chừng nguy cơ tim mạch.
Tiện lợi nhưng thiếu cân đối
Trao đổi về vấn đề này, ThS.BS Trương Quang Hải, Đại học Y Hà Nội cho biết, mì ăn liền, bánh quy, bánh ngọt hay trà sữa, cà phê pha sẵn là những lựa chọn quen thuộc của nhiều người vào buổi sáng. Tuy nhiên, nếu sử dụng thường xuyên, không kiểm soát khẩu phần và thành phần dinh dưỡng, những thực phẩm này có thể góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch.
ThS.BS Trương Quang Hải phân tích, bữa sáng thường được lựa chọn theo tiêu chí nhanh gọn, dễ ăn và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, không phải món ăn nào giúp no bụng cũng bảo đảm cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể.
Một số thực phẩm ăn sáng phổ biến chứa nhiều đường bổ sung, tinh bột tinh chế, muối hoặc chất béo bão hòa. Khi tiêu thụ thường xuyên, khẩu phần mất cân đối có thể khiến tổng năng lượng nạp vào vượt nhu cầu, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Mì ăn liền là ví dụ điển hình. Sản phẩm này tiện lợi nhưng thường chứa hàm lượng natri đáng kể trong gói gia vị. Ăn nhiều natri kéo dài có thể góp phần làm tăng huyết áp, một yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch và đột quỵ.
Với mì được chiên trước khi đóng gói, hàm lượng chất béo phụ thuộc vào nguyên liệu và quy trình sản xuất. Không thể mặc định mọi loại mì ăn liền đều chứa nhiều chất béo chuyển hóa (trans fat). Người tiêu dùng nên đọc nhãn dinh dưỡng, chú ý lượng natri, chất béo bão hòa và khẩu phần sử dụng.
Ngoài ra, mì ăn liền thường không cung cấp đủ rau xanh, chất xơ và các nhóm thực phẩm cần thiết nếu được dùng riêng lẻ. Có thể cải thiện bữa ăn bằng cách bổ sung rau, trứng hoặc nguồn đạm phù hợp, đồng thời hạn chế sử dụng toàn bộ gói gia vị nếu lượng natri cao.
Cẩn trọng với đồ uống ngọt và bánh đóng gói
ThS.BS Trương Quang Hải cảnh báo, trà sữa, cà phê pha sẵn và các loại đồ uống có kem béo cũng cần được lưu ý. Tùy công thức, sản phẩm có thể chứa nhiều đường và năng lượng. Một số nguyên liệu chứa dầu hydro hóa một phần có thể cung cấp chất béo chuyển hóa, loại chất béo làm tăng cholesterol LDL và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Tương tự, bánh quy, bánh ngọt và đồ ăn vặt đóng gói thường được chế biến từ bột tinh chế, đường bổ sung và chất béo. Nếu dùng thay bữa sáng trong thời gian dài, người ăn có thể nạp quá nhiều năng lượng nhưng lại thiếu chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Đường bổ sung và tinh bột tinh chế cũng có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn so với thực phẩm giàu chất xơ. Tuy nhiên, mức độ thay đổi đường huyết phụ thuộc vào thành phần bữa ăn, khẩu phần và tình trạng chuyển hóa của từng người. Không nên quy kết một món ăn đơn lẻ là nguyên nhân trực tiếp gây tổn thương mạch máu.
Điều đáng lo ngại là những lựa chọn thiếu lành mạnh này thường đi kèm lối sống ít vận động, thiếu ngủ hoặc thói quen ăn uống thất thường. Khi kéo dài, các yếu tố đó có thể làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và rối loạn lipid máu.
Ăn sáng thế nào để bảo vệ tim mạch?
Để xây dựng bữa sáng lành mạnh, theo ThS.BS Trương Quang Hải người dân nên ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến, phối hợp các nhóm chất dinh dưỡng và điều chỉnh khẩu phần theo nhu cầu năng lượng.
Có thể lựa chọn trứng, sữa hoặc sản phẩm thay thế phù hợp, các loại đậu, hạt không tẩm muối, rau củ và trái cây nguyên quả. Nguồn tinh bột nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch hoặc các loại củ, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào bánh ngọt và thực phẩm tinh chế.
Cần hạn chế đồ uống nhiều đường, thực phẩm giàu chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa; đồng thời kiểm soát lượng muối trong khẩu phần. Với người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc thừa cân, việc lựa chọn thực phẩm nên phù hợp với tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của nhân viên y tế.
"Không có một công thức bữa sáng phù hợp với tất cả mọi người. Việc có ăn sáng hay không cần được cân nhắc dựa trên nhu cầu dinh dưỡng, lịch sinh hoạt và tình trạng sức khỏe; không nên tự ý bỏ bữa chỉ vì đang thừa cân hoặc rối loạn chuyển hóa.
Bảo vệ tim mạch không bắt đầu từ một món ăn riêng lẻ mà từ chế độ ăn tổng thể, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Thay đổi những lựa chọn nhỏ mỗi ngày có thể giúp hình thành thói quen có lợi cho sức khỏe lâu dài", ThS.BS Trương Quang Hải khuyến cáo.
Mời quý độc giả theo dõi video: Người trẻ từ bỏ giấc mơ mua nhà vì lãi suất cao hay đang chờ thời cơ
