Năm 1592, quân Nhật dưới quyền Toyotomi Hideyoshi tiến vào bán đảo Triều Tiên, mở đầu cuộc chiến kéo dài 7 năm. Trên đất liền, quân Joseon liên tiếp thất bại, nhưng ngoài biển, một người đã tạo nên sự khác biệt: Lý Thuấn Thần (Yi Sun-sin, 1545–1598).
Ảnh: newsgongbang
Ngay từ trước cuộc xâm lược, ông đã chuẩn bị lực lượng hải quân, tích trữ lương thực và chú trọng phát triển những chiến hạm phù hợp với chiến tranh trên biển. Trong số đó nổi tiếng nhất là geobukseon, hay “thuyền rùa”. Đây là biến thể của chiến hạm panokseon, có phần boong được che kín và bố trí các chướng ngại nhằm ngăn đối phương nhảy sang. Tàu được trang bị nhiều khẩu pháo, cho phép thủy thủ đoàn tấn công từ xa thay vì phụ thuộc vào cận chiến. Tuy nhiên, hình ảnh những con tàu hoàn toàn bọc sắt như cách chúng thường được mô tả ngày nay vẫn còn là vấn đề được giới sử học tranh luận.
Ảnh: sailtraininginternational
Điều làm nên thiên tài của Lý Thuấn Thần không chỉ là chiến hạm. Ông hiểu rất rõ địa hình, thủy triều và tâm lý đối phương. Trong trận Hansando năm 1592, hạm đội Joseon sử dụng đội hình “cánh hạc”, mở rộng vòng vây rồi tập trung hỏa lực vào hạm đội Nhật. Những chiến thắng liên tiếp của ông góp phần cắt đứt tuyến tiếp tế bằng đường biển của quân Nhật.
Nhưng trận đánh nổi tiếng nhất xảy ra năm 1597 tại eo biển Myeongnyang.
Sau thất bại của hạm đội Joseon dưới quyền tướng Won Gyun, Lý Thuấn Thần được phục chức khi lực lượng chỉ còn khoảng 12–13 chiến hạm. Đối diện ông là một hạm đội Nhật đông hơn rất nhiều. Các nguồn sử liệu cho biết số tàu Nhật tham chiến có thể lên tới hơn 100 và tổng lực lượng được ghi nhận lên tới khoảng 300 tàu.
Ảnh: seoulnavi
Lý Thuấn Thần không tìm cách đánh trực diện ở vùng biển rộng. Ông chọn Myeongnyang, một eo biển hẹp với dòng thủy triều mạnh và thay đổi liên tục. Những con tàu Nhật đông đảo không thể đồng loạt triển khai. Khi dòng nước đổi chiều, lợi thế quân số của họ trở thành gánh nặng.
Kết quả là hạm đội nhỏ bé của Joseon đánh bại lực lượng Nhật vượt trội về số lượng. Đây được xem là một trong những chiến thắng hải quân đáng kinh ngạc nhất lịch sử Đông Á.
Đáng kinh ngạc hơn, Lý Thuấn Thần không phải lúc nào cũng được triều đình ủng hộ. Ông từng bị bắt giam, bị tước chức và bị giáng xuống làm lính. Sau khi được phục chức, ông lại phải xây dựng hạm đội gần như từ đầu.
Năm 1598, trong trận Noryang – trận hải chiến lớn cuối cùng của cuộc chiến – Lý Thuấn Thần bị trúng đạn và qua đời. Theo UNESCO, ông vẫn đang chỉ huy một chiến thắng quyết định vào những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Nhật ký chiến tranh của ông, Nanjung Ilgi, gồm bảy tập ghi chép gần như hằng ngày từ 1592 đến 1598, hiện được UNESCO ghi danh trong Chương trình Ký ức Thế giới.
Lý Thuấn Thần vì thế không chỉ được nhớ đến như người đánh bại hải quân Nhật. Ông trở thành biểu tượng của khả năng chiến thắng bằng chiến thuật, kỷ luật và sự am hiểu địa hình ngay cả khi hoàn toàn lép vế về lực lượng.
