Kính viễn vọng không gian James Webb vừa ghi lại hình ảnh mới của NGC 2392, thường được gọi là Tinh vân Sư tử. Nếu nhìn từ xa, cấu trúc của tinh vân khiến nó trông giống khuôn mặt một con sư tử giữa không gian, với phần trung tâm như chiếc mũi và những dải vật chất bao quanh giống một chiếc bờm.
Tinh vân này từng được kính viễn vọng Hubble quan sát vào năm 2000. Tuy nhiên, nhờ khả năng quan sát bằng tia hồng ngoại, Webb có thể cho thấy nhiều chi tiết khó nhìn thấy hơn, đặc biệt là những vùng bụi dày đặc và các lớp khí bị ion hóa đang bao quanh ngôi sao ở trung tâm.
NGC 2392 hình thành từ những lớp vật chất đã giải phóng vào những giai đoạn cuối của vòng đời. Khi các phản ứng hạt nhân trong lõi không còn đủ sức duy trì sự ổn định, ngôi sao bắt đầu thay đổi và đẩy các lớp bên ngoài ra không gian.
Những lớp khí và bụi bị thổi ra ngoài dần tạo thành các lớp vỏ mở rộng, hình thành nên tinh vân hành tinh. Ở trung tâm của NGC 2392 hiện còn lại phần lõi cực nóng của ngôi sao, sau này trở thành một sao lùn trắng.
Dù chỉ còn là tàn tích của một ngôi sao đã chết, sao lùn trắng này vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên diện mạo của cả tinh vân. Bức xạ mạnh từ nó làm nóng và ion hóa khí xung quanh, đồng thời tạo ra một vùng khí phát sáng.
Một trong những chi tiết nổi bật nhất trong hình ảnh của Webb là phần “bờm” bao quanh khuôn mặt sư tử. Những dải trông giống tóc hoặc đuôi sao chổi thực chất là các cụm bụi đặc có khả năng chống chịu tốt hơn trước bức xạ mạnh từ ngôi sao trung tâm.
Các cụm bụi này cũng đóng vai trò như những chiếc khiên tự nhiên. Chúng chặn một phần bức xạ, giúp vật chất nằm phía sau không bị phá hủy quá nhanh. Chính sự phân bố không đồng đều của khí và bụi đã góp phần tạo nên những vòng cung, lớp vỏ và cấu trúc phức tạp mà Webb quan sát được.
Tuy nhiên, khuôn mặt sư tử này sẽ không tồn tại mãi mãi. Khí và bụi vẫn đang tiếp tục di chuyển ra xa ngôi sao trung tâm, khiến hình dạng của tinh vân thay đổi theo thời gian. Các nhà thiên văn học ước tính NGC 2392 sẽ dần tan vào không gian trong khoảng 10.000 năm tới.
Trên quy mô thời gian của vũ trụ, 10.000 năm thực ra chỉ là một khoảng thời gian rất ngắn. Hình ảnh Webb ghi lại vì thế giống như một khoảnh khắc được “đóng băng”, cho phép con người nhìn thấy một giai đoạn ngắn ngủi trong quá trình một ngôi sao biến mất và để lại dấu vết của mình giữa không gian.
