Đậu xanh giàu chất xơ, protein và chất chống oxy hóa, giúp tiêu hóa tốt, kiểm soát đường huyết, tăng miễn dịch và bảo vệ tim mạch.
Đậu xanh là loại thực phẩm quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người Việt, xuất hiện trong nhiều món ăn truyền thống như bánh đậu xanh, bánh trung thu, chè, cháo giải nhiệt. Không chỉ góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho bữa ăn, đậu xanh còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng và những lợi ích đối với sức khỏe nếu được sử dụng hợp lý. Ảnh minh họa Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, trong 100 gram đậu xanh chứa khoảng 31 calo, cung cấp 7 gram carbohydrate, 2,7 gram chất xơ, 1,8 gram protein, cùng một lượng nhỏ chất béo, vitamin và các khoáng chất thiết yếu như sắt, canxi. Ngoài ra, đậu xanh còn giàu các axit amin quan trọng như phenylalanine, leucine, valine, lysine và nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên như axit phenolic, flavonoid, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Ảnh minh họa
Nhờ hàm lượng chất xơ và tinh bột kháng dồi dào, đậu xanh có tác dụng tích cực đối với hệ tiêu hóa. Các dưỡng chất này giúp thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn, hạn chế tình trạng táo bón và giảm nguy cơ mắc các bệnh đường ruột. Tinh bột kháng trong đậu xanh còn hoạt động như chất xơ hòa tan, nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó góp phần tăng cường hệ miễn dịch và giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Ảnh minh họa Trong y học cổ truyền, đậu xanh được xem là thực phẩm có tính mát, thường được dùng để thanh nhiệt, giải độc cơ thể. Các khoáng chất cùng vitamin A và chất chống oxy hóa trong đậu xanh giúp chống viêm, tăng sức đề kháng và hỗ trợ cải thiện các vấn đề về da như mụn nhọt, nóng trong. Việc sử dụng đậu xanh hợp lý còn giúp làm sạch da, loại bỏ tế bào chết, góp phần duy trì làn da sáng khỏe. Ảnh minh họa Đối với sức khỏe tim mạch, đậu xanh được ghi nhận có khả năng hỗ trợ kiểm soát cholesterol trong máu. Các vitamin và hợp chất chống oxy hóa có trong loại đậu này giúp hạn chế hình thành mảng bám trên thành động mạch, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Một số phân tích tổng hợp cho thấy, việc bổ sung các loại đậu vào khẩu phần ăn hằng ngày có thể giúp giảm đáng kể lượng cholesterol xấu trong cơ thể. Ảnh minh họa
Không chỉ vậy, đậu xanh còn mang lại lợi ích trong việc phòng ngừa và hỗ trợ kiểm soát bệnh đái tháo đường. Nhờ hàm lượng protein và chất xơ cao, đậu xanh giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, góp phần ổn định đường huyết. Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy các chất chống oxy hóa như vitexin và isovitexin trong đậu xanh có thể cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu. Ảnh minh họa Đậu xanh cũng là thực phẩm phù hợp với những người đang có nhu cầu kiểm soát cân nặng. Chất xơ và protein trong đậu xanh giúp ức chế hormone gây đói, đồng thời kích thích sản sinh các hormone tạo cảm giác no, từ đó giúp giảm lượng thức ăn nạp vào và hỗ trợ giảm cân an toàn. Ảnh minh họa Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu cho thấy đậu xanh chứa các hợp chất có đặc tính chống ung thư như gamma-tocopherol, phytosterol và saponin. Phần nhân vàng của đậu xanh còn chứa coumestrol – hoạt chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng trung hòa gốc tự do hiệu quả, góp phần phòng ngừa một số loại ung thư, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa. Ảnh minh họa Với phụ nữ mang thai, đậu xanh là nguồn cung cấp folate tự nhiên dồi dào, đáp ứng phần lớn nhu cầu axit folic hằng ngày. Axit folic đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển não bộ, tim mạch và hệ hô hấp của thai nhi, đồng thời giúp phòng ngừa dị tật ống thần kinh. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai được khuyến cáo không nên ăn giá đỗ sống từ đậu xanh do nguy cơ nhiễm khuẩn từ quá trình sản xuất truyền thống. Ảnh minh họa
Dù là thực phẩm lành tính, đậu xanh vẫn cần được sử dụng đúng cách để tránh tác dụng không mong muốn. Người đang bị tiêu chảy không nên ăn đậu xanh vì có thể khiến tình trạng rối loạn tiêu hóa trầm trọng hơn. Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể gặp hiện tượng đầy bụng, khó tiêu nếu ăn quá nhiều do trong đậu xanh có chứa lectin. Ảnh minh họa Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo không nên ăn đậu xanh khi đói, chỉ nên sử dụng với tần suất khoảng 2–3 lần mỗi tuần. Trẻ em dưới 6 tuổi cần dùng với lượng vừa phải trong khẩu phần ăn. Trước khi chế biến, nên ngâm đậu xanh vài giờ để giảm hàm lượng phytate – chất có thể cản trở hấp thu khoáng chất. Ảnh minh họa
Việc kết hợp đậu xanh với các thực phẩm khác một cách hợp lý, như nấu cháo cùng gạo tẻ hay vừng, không chỉ giúp món ăn dễ tiêu mà còn phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng và tác dụng đối với sức khỏe. Ảnh minh họa