Thứ 5, 25/04/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Đạo đức và lợi ích nhóm

Phản biện - 31/03/2019 08:11
Đạo đức và lợi ích nhóm
Theo dõi vụ ly hôn “ngàn tỷ”, người viết bài đặc biệt chú ý đến chi tiết ông chủ Trung Nguyên đề cập đến từ “đạo đức”, từ mà nhìn rộng ra đang rất cần nhấn mạnh trong mọi mặt của cuộc sống.

Bên cạnh đó, ông còn nhắc đến “đạo lý”, “lương tâm”, “lương tri” của cá nhân cũng như trách nhiệm xã hội, trách nhiệm phụng sự, của doanh nghiệp, doanh nhân.  

Những điều đó không mới, nhưng ấn tượng là bởi nó được thốt ra từ một doanh nhân, thuộc lực lượng mà trong hình dung thông thường của xã hội là chỉ biết chăm bẵm kiếm lời. 

Và câu chuyện “đạo đức”, mà ông chủ Trung Nguyên đã mở lời, là mối quan tâm thường trực, không của riêng ai. 

Người ta nôn nóng về đạo đức nhà giáo khi dồn dập ngành giáo dục xảy ra liên miên chuyện đau lòng. Nào thì thầy giáo sờ soạng học sinh, cô giáo có quan hệ yêu đương với nam sinh vị thành niên, gian lận điểm thi, bạo lực trường học, v.v… 

Người ta lo lắng về y đức, hay đạo đức thầy thuốc khi “vật hộ thân” phong bì vẫn là chiếc cầu nối quen thuộc trong mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân. Lời thề Hippocrates nhiều khi trở nên mong manh. 

Và bên cạnh lời thề Hippocrates, một bộ quy tắc đạo đức khác mà xã hội từ lâu đã thấy cần được xây dựng. Đó là bộ quy tắc đạo đức cho người hành nghề luật, và thậm chí nhiều nước cũng bắt người tham gia giới luật phải tuyên thệ. 

Nếu y đức đòi hỏi y, bác sĩ dù bất cứ thế nào cũng phải vì lợi ích của người bệnh, thì quy tắc đạo đức nghề luật yêu cầu giới luật sư “độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan” để luôn “xứng đáng với sự tin cậy của xã hội” (Trích quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư ở Việt Nam). 

Đạo đức và lợi ích nhóm
Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức. Ảnh minh họa

Đương nhiên, lương tâm và trách nhiệm sẽ còn nặng nề hơn đối với đội ngũ làm luật. Bởi pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành của nền đạo đức. Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức, do đó nếu ngay chính việc xây dựng pháp luật cũng bị chi phối bởi những động cơ, lợi ích thiếu trong sáng, các giá trị đạo đức sẽ bị xói mòn. 

Giải quyết vấn đề này, pháp luật về xây dựng và ban hành văn bản pháp luật ở nước ta cũng đã đưa một quy trình lập pháp, lập quy bài bản. Trong đó, có hai điểm nhấn. 

Một, cần công bố công khai bản thảo để lấy ý kiến rộng rãi. Đặc biệt, việc đăng lên trang web lấy ý kiến chung của Chính phủ và nhiều kênh khác là một bước cải tiến nhằm minh bạch hóa quá trình xây dựng chính sách và pháp luật. Điều này đã nhận được nhiều ủng hộ, kể cả của các diễn đàn quốc tế. 

Và hai, cần tổ chức lấy ý kiến xã hội và cộng đồng, cụ thể là của các bên có liên quan. 

Nhưng tiếc thay, không ít trường hợp, quy trình và yêu cầu đó trên thực tế được triển khai theo cách nhằm hợp lý hóa, và thậm chí hợp pháp hóa hồ sơ giải trình, đệ trình ban hành là chính. Để một quy định thành hình, người ta vẫn thấy những bản dự thảo được công bố, những buổi hội thảo, hội nghị và họp mặt lấy ý kiến. Cũng có thành phần, cũng có biên bản, cũng có báo, giải trình… nhưng thực chất vấn đề tuỳ thuộc vào việc các bên tham gia là ai, ý kiến đóng góp là gì và các tài liệu đã ghi nhận, phản ánh ra sao. Điều đó tuỳ thuộc rất lớn vào tính minh bạch của tiến trình làm luật, vào lương tâm và trách nhiệm của những người đã đề xuất và tham gia. 

Tiếc thay, sự kỳ vọng của xã hội đôi khi trở thành xa xỉ. Những trục trặc trong tiến trình lập pháp, lập quy đôi khi khá lạ kỳ được đoán già đoán non là do lợi ích nhóm chi phối. Trong một hội thảo mới diễn ra gần đây, có chuyên gia kinh tế phải thốt lên rằng “Bộ Tư pháp cho biết có tới 50% văn bản dưới luật trái với luật. Hiện nay các nhóm lợi ích chi phối rất nhiều, chi phối cả thể chế. Cấp Bộ được soạn nghị định thì các ông giành quyền lợi cho bộ mình chứ không nghĩ đến lợi ích quốc gia”. 

Còn thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hơn một lần gọi tên hiện trạng này, và tuyên bố cần phải “chống lợi ích nhóm trong xây dựng thể chế”, chống sự chi phối đó trong hoạch định chính sách. 

Câu chuyện đạo đức, lương tâm và trách nhiệm thật đáng để lưu tâm, đặc biệt đối với hoạt động xây dựng pháp luật – nền tảng trọng yếu để xây dựng và gìn giữ đạo đức của mỗi cá nhân, của toàn xã hội. 

Trương Trọng Hiểu, Giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG Tp.HCM)

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bộ Ngoại giao nói về sức khỏe của Tổng Bí thư

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ sớm trở lại làm việc sau khi sức khỏe bị ảnh hưởng bởi thời tiết và cường độ làm việc.

Công nhân Pháp thừa nhận hút thuốc khi trùng tu Nhà thờ Đức Bà

Công ty lắp giàn giáo cho biết các công nhân có hút thuốc tại công trình, song cho rằng đây không phải nguyên nhân gây cháy.

Nghỉ lễ 30/4-1/5, cả nước nắng nóng

(khoahocdoisong.vn) - Nắng nóng diện rộng kết hợp với các đợt nắng nóng kéo dài làm cho thời tiết dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 tới đây sẽ oi bức khó chịu.

Tiết lộ thí sinh có nâng điểm, nhưng được tiếp tục học trường quân đội

Một thí sinh đến từ Hòa Bình được cho phép tiếp tục học ở trường quân đội để chờ kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra (Bộ Công An) về vụ việc gian lận điểm thi tại địa phương này.

Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị bắt

Ông Đặng Anh Tuấn, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, bị cáo buộc lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Một loạt đường trung tâm TPHCM bị cấm xe

Để tổ chức các hoạt động mừng lễ 30/4, phục vụ người dân vui chơi, xem bắn pháo hoa, các loại xe không được đi vào hơn chục tuyến đường.

Mẹo khử vị đắng của mật cá

(khoahocdoisong.vn) - Khi sơ chế cá chẳng may làm mật cá bị vỡ ra, dính vào thịt cá thì bạn hãy bình tĩnh xử lý theo các cách đơn giản, đảm bảo cá sẽ không hề bị đắng.

Mới nhất

Bộ Ngoại giao nói về sức khỏe của Tổng Bí thư

Thời sự - Khánh Lynh - 16:32 25/04/2019
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ sớm trở lại làm việc sau khi sức khỏe bị ảnh hưởng bởi thời tiết và cường độ làm việc.

Tiết lộ thí sinh có nâng điểm, nhưng được tiếp tục học trường quân đội

Giáo dục - HN - 16:16 25/04/2019
Một thí sinh đến từ Hòa Bình được cho phép tiếp tục học ở trường quân đội để chờ kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra (Bộ Công An) về vụ việc gian lận điểm thi tại địa phương này.

Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị bắt

Thời sự - ST - 16:07 25/04/2019
Ông Đặng Anh Tuấn, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, bị cáo buộc lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Thanh tra Chính phủ công bố việc rà soát kết luận đất đai ở Đồng Tâm

Thời sự - Võ Hải - Bá Đô - 16:00 25/04/2019
Kết luận của Thanh tra Hà Nội về xử lý kiến nghị của ông Lê Đình Kình và một số hộ dân ở Đồng Tâm được cho là "chính xác".

Cà Mau xác minh thông tin hơn 300 xác thai nhi bỏ theo rác trong 7 năm

Môi trường - Hoàng Hạnh - 14:16 25/04/2019
Chủ Nhà máy xử lý rác báo với chính quyền Cà Mau việc phát hiện hàng trăm xác thai nhi bị bỏ lẫn trong rác suốt nhiều năm qua.

Một loạt đường trung tâm TPHCM bị cấm xe

Thời sự - Hữu Công - 14:11 25/04/2019
Để tổ chức các hoạt động mừng lễ 30/4, phục vụ người dân vui chơi, xem bắn pháo hoa, các loại xe không được đi vào hơn chục tuyến đường.

Khách hàng được tự do tùy chọn trang thiết bị và tính năng trên xe VinFast

Nhịp sống doanh nghiệp - Anh Linh - 14:09 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 24/4/2019, Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh VinFast chính thức công bố giải pháp tùy chọn nâng cấp trang thiết bị và các tính năng trên các dòng sản phẩm.

Công nhân Pháp thừa nhận hút thuốc khi trùng tu Nhà thờ Đức Bà

Thời sự - HL - 14:06 25/04/2019
Công ty lắp giàn giáo cho biết các công nhân có hút thuốc tại công trình, song cho rằng đây không phải nguyên nhân gây cháy.

Mẹo khử vị đắng của mật cá

Mẹo vặt - Hà Bình - 14:00 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khi sơ chế cá chẳng may làm mật cá bị vỡ ra, dính vào thịt cá thì bạn hãy bình tĩnh xử lý theo các cách đơn giản, đảm bảo cá sẽ không hề bị đắng.

Hà Nội cưỡng chế công trình vi phạm trên đất rừng Sóc Sơn

Môi trường - VH - 14:00 25/04/2019
Một tháng sau khi kết luận thanh tra được công bố, những công trình vi phạm trên đất rừng ở huyện Sóc Sơn bắt đầu bị phá dỡ.

Bộ trưởng chia sẻ về ba tiêu chí cốt lõi xây dựng trường học hạnh phúc

Giáo dục - Nguyễn Mai - 14:00 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn): Tại Lễ phát động “Triển khai Kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo vì một trường học hạnh phúc”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chia sẻ có 3 tiêu chí có tính cốt lõi là: yêu thương, an toàn và tôn trọng.

Màng phun bảo quản rau quả

Khoa học - Bảo Khánh - 13:48 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chế phẩm tạo màng là một dịch lỏng dạng nhũ tương được phun xịt bao quanh bề mặt rau quả, khi dịch lỏng khô đi tạo ra một lớp màng mỏng trong suốt trên bề mặt rau quả.

Xoa bóp + bấm huyệt tránh biến chứng viêm gan B

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 13:47 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tập luyện thể thao với người mang virus viêm gan B cần hình thức nhẹ nhàng, thư thái, tránh tập với cường độ cao làm ảnh hưởng tới tạng can. Xoa bóp, bấm huyệt đơn giản hàng ngày rất tốt cho gan.

Thảo dược trị mụn trứng cá

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 13:46 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trứng cá do nhiều nguyên nhân. Khi bị mụn hãy dùng thảo dược để chữa trị.

Thầy giáo bị tố làm nữ sinh mang bầu im lặng đến khi công an tạm giữ

Pháp luật - Hoàng Hải - 08:45 25/04/2019
Người mẹ già kể, sau khi bị tố cáo làm nữ sinh có bầu, Việt Anh không tâm sự gì với người thân hay vợ con. Anh ta im lặng cho đến ngày bị công an gọi lên làm việc và tạm giữ.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO