Thứ 5, 20/06/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Đạo đức và lợi ích nhóm

Phản biện - 31/03/2019 08:11
Đạo đức và lợi ích nhóm
Theo dõi vụ ly hôn “ngàn tỷ”, người viết bài đặc biệt chú ý đến chi tiết ông chủ Trung Nguyên đề cập đến từ “đạo đức”, từ mà nhìn rộng ra đang rất cần nhấn mạnh trong mọi mặt của cuộc sống.

Bên cạnh đó, ông còn nhắc đến “đạo lý”, “lương tâm”, “lương tri” của cá nhân cũng như trách nhiệm xã hội, trách nhiệm phụng sự, của doanh nghiệp, doanh nhân.  

Những điều đó không mới, nhưng ấn tượng là bởi nó được thốt ra từ một doanh nhân, thuộc lực lượng mà trong hình dung thông thường của xã hội là chỉ biết chăm bẵm kiếm lời. 

Và câu chuyện “đạo đức”, mà ông chủ Trung Nguyên đã mở lời, là mối quan tâm thường trực, không của riêng ai. 

Người ta nôn nóng về đạo đức nhà giáo khi dồn dập ngành giáo dục xảy ra liên miên chuyện đau lòng. Nào thì thầy giáo sờ soạng học sinh, cô giáo có quan hệ yêu đương với nam sinh vị thành niên, gian lận điểm thi, bạo lực trường học, v.v… 

Người ta lo lắng về y đức, hay đạo đức thầy thuốc khi “vật hộ thân” phong bì vẫn là chiếc cầu nối quen thuộc trong mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân. Lời thề Hippocrates nhiều khi trở nên mong manh. 

Và bên cạnh lời thề Hippocrates, một bộ quy tắc đạo đức khác mà xã hội từ lâu đã thấy cần được xây dựng. Đó là bộ quy tắc đạo đức cho người hành nghề luật, và thậm chí nhiều nước cũng bắt người tham gia giới luật phải tuyên thệ. 

Nếu y đức đòi hỏi y, bác sĩ dù bất cứ thế nào cũng phải vì lợi ích của người bệnh, thì quy tắc đạo đức nghề luật yêu cầu giới luật sư “độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan” để luôn “xứng đáng với sự tin cậy của xã hội” (Trích quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư ở Việt Nam). 

Đạo đức và lợi ích nhóm
Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức. Ảnh minh họa

Đương nhiên, lương tâm và trách nhiệm sẽ còn nặng nề hơn đối với đội ngũ làm luật. Bởi pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành của nền đạo đức. Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức, do đó nếu ngay chính việc xây dựng pháp luật cũng bị chi phối bởi những động cơ, lợi ích thiếu trong sáng, các giá trị đạo đức sẽ bị xói mòn. 

Giải quyết vấn đề này, pháp luật về xây dựng và ban hành văn bản pháp luật ở nước ta cũng đã đưa một quy trình lập pháp, lập quy bài bản. Trong đó, có hai điểm nhấn. 

Một, cần công bố công khai bản thảo để lấy ý kiến rộng rãi. Đặc biệt, việc đăng lên trang web lấy ý kiến chung của Chính phủ và nhiều kênh khác là một bước cải tiến nhằm minh bạch hóa quá trình xây dựng chính sách và pháp luật. Điều này đã nhận được nhiều ủng hộ, kể cả của các diễn đàn quốc tế. 

Và hai, cần tổ chức lấy ý kiến xã hội và cộng đồng, cụ thể là của các bên có liên quan. 

Nhưng tiếc thay, không ít trường hợp, quy trình và yêu cầu đó trên thực tế được triển khai theo cách nhằm hợp lý hóa, và thậm chí hợp pháp hóa hồ sơ giải trình, đệ trình ban hành là chính. Để một quy định thành hình, người ta vẫn thấy những bản dự thảo được công bố, những buổi hội thảo, hội nghị và họp mặt lấy ý kiến. Cũng có thành phần, cũng có biên bản, cũng có báo, giải trình… nhưng thực chất vấn đề tuỳ thuộc vào việc các bên tham gia là ai, ý kiến đóng góp là gì và các tài liệu đã ghi nhận, phản ánh ra sao. Điều đó tuỳ thuộc rất lớn vào tính minh bạch của tiến trình làm luật, vào lương tâm và trách nhiệm của những người đã đề xuất và tham gia. 

Tiếc thay, sự kỳ vọng của xã hội đôi khi trở thành xa xỉ. Những trục trặc trong tiến trình lập pháp, lập quy đôi khi khá lạ kỳ được đoán già đoán non là do lợi ích nhóm chi phối. Trong một hội thảo mới diễn ra gần đây, có chuyên gia kinh tế phải thốt lên rằng “Bộ Tư pháp cho biết có tới 50% văn bản dưới luật trái với luật. Hiện nay các nhóm lợi ích chi phối rất nhiều, chi phối cả thể chế. Cấp Bộ được soạn nghị định thì các ông giành quyền lợi cho bộ mình chứ không nghĩ đến lợi ích quốc gia”. 

Còn thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hơn một lần gọi tên hiện trạng này, và tuyên bố cần phải “chống lợi ích nhóm trong xây dựng thể chế”, chống sự chi phối đó trong hoạch định chính sách. 

Câu chuyện đạo đức, lương tâm và trách nhiệm thật đáng để lưu tâm, đặc biệt đối với hoạt động xây dựng pháp luật – nền tảng trọng yếu để xây dựng và gìn giữ đạo đức của mỗi cá nhân, của toàn xã hội. 

Trương Trọng Hiểu, Giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG Tp.HCM)

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bất động sản 2019 và chuyện "bình tĩnh chọn giá đúng"

(khoahocdoisong.vn) - NHNN hiện đang giảm tín dụng cho bất động sản, nhằm phòng ngừa tình trạng bong bóng trên thị trường này. Với công chúng, điều lo ngại là hiện tượng giá ảo của bất động sản.

Đừng coi thanh tra là "nơi màu mỡ" để kiếm chác!

(khoahocdoisong.vn) - Đã đến lúc phải làm trong sạch đội ngũ cán bộ thanh tra, kiểm tra, không thể coi đây là mảnh đất màu mỡ để kiếm chác

15 doanh nghiệp lớn dừng quảng cáo trên YouTube

Cơ quan quản lý vừa phát hiện thêm 40 nhãn hàng có quảng cáo trong các clip phản động và yêu cầu dừng hoạt động này.

Viện KSND quận 4 bác đơn "kêu oan", khẳng định truy tố ông Linh là đúng tội

Luật sư của bị can Nguyễn Hữu Linh cho rằng Viện KSND quận 4 (TPHCM) truy tố tội danh “dâm ô đối với người dưới 16 tuổi” là thiếu căn cứ nên đã nộp đơn "kêu oan" cho bị can.  Tuy nhiên, Viện KSND quận 4 đã bác đề nghị này, khẳng định đã rõ hành vi phạm tội của Nguyễn Hữu Linh và việc truy tố là đúng tội.

Phó đô đốc Hải quân Nguyễn Văn Tình bị cảnh cáo

Ông Nguyễn Văn Tình chịu trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy về vi phạm của Ban thường vụ Đảng uỷ Quân chủng Hải quân nhiệm kỳ 2005 - 2010.

Khu giáp ranh đối mặt nguy cơ hỏa hoạn do nạn đốt rác

(khoahocdoisong.vn) - Thời gian gần đây nạn đốt rác lại tái xuất hiện tại khu vực giáp ranh với một đơn vị của Bộ Công an khiến cho cả một vùng rộng lớn mù mịt trong khói. Đồng thời, khu vực nhạy cảm này còn phải đối mặt với nguy cơ hỏa hoạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Loạn thủy điện - kỳ 4: Đánh giá tác động môi trường chỉ trên giấy

(khoahocdoisong.vn) - Đánh giá tác động môi trường là yêu cầu bắt buộc đối với mọi công trình thủy điện. Nhưng ở nhiều nơi, việc đánh giá này vô cùng sơ sài, thậm chí có nơi còn nảy sinh tiêu cực.

Mới nhất

3 bước làm chủ tài chính thông minh

Nhịp sống doanh nghiệp - Hồng Hạnh - 22:47 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trước đây, việc gửi tiết kiệm ngân hàng thường được gắn với những người có nguồn tiền “nhàn rỗi” muốn đầu tư sinh lời an toàn và ổn định. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại ngày nay, việc tính toán gửi tiết kiệm còn được coi là một giải pháp “tài chính thông minh” của những người trẻ tuổi có định hướng và kế hoạch rõ ràng cho tương lai.

Hai thành viên Đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng không là công chức

Thời sự - Trọng Phú - 22:02 19/06/2019
Trước thông tin 2/5 thành viên Đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ tại Vĩnh Phúc không là công chức của bộ, đại diện Bộ này cho biết sẽ yêu cầu Thanh tra báo cáo về vụ việc.

Gan sưng to do sau đẻ ăn thịt ba ba

Khỏe - Thúy Nga - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thịt ba ba được xem là loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và chất đạm có tác dụng như thông huyết mạch, bổ thận tráng dương, bồi bổ cơ thể,… Tuy nhiên, đối với phụ nữ đang trong chu kỳ thai sản sẽ rất dễ bị ngộ độc ba ba nếu ăn phải ba ba chết hoặc không được chế biến cẩn thận.

Chỉ định xạ hình khi nào?

Khỏe - ThS.BS Mai Văn Sâm - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Xạ hình tuyến giáp là ghi hình tuyến giáp dựa trên khả năng bắt giữ iốt với nồng độ cao và giữ lâu dài trong tuyến, có thể ghi hình tuyến giáp sau khi đưa vào cơ thể một lượng iốt phóng xạ (thường dùng là I-131).

Tập thể dục buổi sáng đốt mỡ

Tư vấn - Phong Lâm - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nếu bạn có mục tiêu đốt mỡ, giảm béo, thì nên chọn tập thể dục vào thời điểm sáng sớm. Lúc này là dịp tốt nhất để cơ thể đốt mỡ, đốt calo sau một đêm dài nghỉ ngơi.

Viêm mũi bội nhiễm dễ biến chứng

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm mũi bội nhiễm là một tình trạng bị viêm nhiễm xảy ra do các dị nguyên tác động đến các vùng mũi. Căn bệnh này gây ra hiện tượng nhiễm khuẩn nặng nề bởi một vài virus và vi khuẩn khác ở trên nền của viêm mũi dị ứng.

Phòng ngừa và điều trị thiếu máu dinh dưỡng ở trẻ em

Khỏe - ThS. BS Lê Thị Hải - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thiếu máu dinh dưỡng là hiện tượng thiếu máu do thiếu một hay nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tạo máu. Các chất dinh dưỡng tham gia vào tạo máu là chất đạm, sắt, axit folic, vitamin B12, B6, vitamin C, trong đó thiếu sắt là phổ biến. Muốn biết trẻ có bị thiếu máu hay không cần phải làm xét nghiệm máu.

Bất động sản 2019 và chuyện "bình tĩnh chọn giá đúng"

Bất động sản - Tuyết Vân - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - NHNN hiện đang giảm tín dụng cho bất động sản, nhằm phòng ngừa tình trạng bong bóng trên thị trường này. Với công chúng, điều lo ngại là hiện tượng giá ảo của bất động sản.

Sơn nano khử khuẩn

Khoa học - Hà Bình - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thông qua đối lưu toàn bộ không khí trong phòng sẽ tiếp xúc với bề mặt sơn nano và được làm sạch khỏi vi khuẩn virus và các chất bay hơi độc hại.

Không nên uống quá nhiều nước khoáng

Hỏi đáp - Hà Bình - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chỉ nên uống nước khoáng trong những trường hợp bất khả kháng như đi du lịch, nghỉ mát, những vùng không tiện đun nấu...

Thảo dược trị viêm xoang mũi

Gia truyền trị bệnh - LY Hoàng Duy Tân - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm xoang mũi là bệnh thường gặp, gây nhiều biến chứng nhưng có thể điều trị từ những vị thuốc quanh nhà rất hiệu quả.

Chủ quan nên giãn đài bể thận

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Giãn đài bể thận là quá trình giãn nở do thận bị ứ nước. Có thể do những viên sỏi quá lớn trong thận, trong niệu quản làm cho ống niệu quản bị tắc, khiến nước tiểu ứ đọng lại không thể xuống tới bàng quang.

Thâm nhập cơ sở cung cấp thiết bị gian lận công nghệ cao mùa thi cử

Giáo dục - Đỗ Quân - Hà Trang - 16:50 19/06/2019
Trong quá trình giao dịch, các đối tượng cung cấp thiết bị gian lận tỏ ra rất thận trọng, luôn cắt cử người giám sát, cảnh giới bên ngoài.

Phó đô đốc Hải quân Nguyễn Văn Tình bị cảnh cáo

Thời sự - Hoàng Thùy - 16:42 19/06/2019
Ông Nguyễn Văn Tình chịu trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy về vi phạm của Ban thường vụ Đảng uỷ Quân chủng Hải quân nhiệm kỳ 2005 - 2010.

Cách mọi chức vụ trong Đảng đối với Giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La

Giáo dục - DT - 16:37 19/06/2019
Ngày 19/6, tại Hà Nội, Ban Bí thư họp đã xem xét, thi hành kỷ luật đảng ông Hoàng Tiến Đức, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO