Thứ 3, 17/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Đạo đức và lợi ích nhóm

Phản biện - 31/03/2019 08:11
Đạo đức và lợi ích nhóm
Theo dõi vụ ly hôn “ngàn tỷ”, người viết bài đặc biệt chú ý đến chi tiết ông chủ Trung Nguyên đề cập đến từ “đạo đức”, từ mà nhìn rộng ra đang rất cần nhấn mạnh trong mọi mặt của cuộc sống.

Bên cạnh đó, ông còn nhắc đến “đạo lý”, “lương tâm”, “lương tri” của cá nhân cũng như trách nhiệm xã hội, trách nhiệm phụng sự, của doanh nghiệp, doanh nhân.  

Những điều đó không mới, nhưng ấn tượng là bởi nó được thốt ra từ một doanh nhân, thuộc lực lượng mà trong hình dung thông thường của xã hội là chỉ biết chăm bẵm kiếm lời. 

Và câu chuyện “đạo đức”, mà ông chủ Trung Nguyên đã mở lời, là mối quan tâm thường trực, không của riêng ai. 

Người ta nôn nóng về đạo đức nhà giáo khi dồn dập ngành giáo dục xảy ra liên miên chuyện đau lòng. Nào thì thầy giáo sờ soạng học sinh, cô giáo có quan hệ yêu đương với nam sinh vị thành niên, gian lận điểm thi, bạo lực trường học, v.v… 

Người ta lo lắng về y đức, hay đạo đức thầy thuốc khi “vật hộ thân” phong bì vẫn là chiếc cầu nối quen thuộc trong mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân. Lời thề Hippocrates nhiều khi trở nên mong manh. 

Và bên cạnh lời thề Hippocrates, một bộ quy tắc đạo đức khác mà xã hội từ lâu đã thấy cần được xây dựng. Đó là bộ quy tắc đạo đức cho người hành nghề luật, và thậm chí nhiều nước cũng bắt người tham gia giới luật phải tuyên thệ. 

Nếu y đức đòi hỏi y, bác sĩ dù bất cứ thế nào cũng phải vì lợi ích của người bệnh, thì quy tắc đạo đức nghề luật yêu cầu giới luật sư “độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan” để luôn “xứng đáng với sự tin cậy của xã hội” (Trích quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư ở Việt Nam). 

Đạo đức và lợi ích nhóm
Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức. Ảnh minh họa

Đương nhiên, lương tâm và trách nhiệm sẽ còn nặng nề hơn đối với đội ngũ làm luật. Bởi pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành của nền đạo đức. Pháp luật bảo vệ các giá trị đạo đức, do đó nếu ngay chính việc xây dựng pháp luật cũng bị chi phối bởi những động cơ, lợi ích thiếu trong sáng, các giá trị đạo đức sẽ bị xói mòn. 

Giải quyết vấn đề này, pháp luật về xây dựng và ban hành văn bản pháp luật ở nước ta cũng đã đưa một quy trình lập pháp, lập quy bài bản. Trong đó, có hai điểm nhấn. 

Một, cần công bố công khai bản thảo để lấy ý kiến rộng rãi. Đặc biệt, việc đăng lên trang web lấy ý kiến chung của Chính phủ và nhiều kênh khác là một bước cải tiến nhằm minh bạch hóa quá trình xây dựng chính sách và pháp luật. Điều này đã nhận được nhiều ủng hộ, kể cả của các diễn đàn quốc tế. 

Và hai, cần tổ chức lấy ý kiến xã hội và cộng đồng, cụ thể là của các bên có liên quan. 

Nhưng tiếc thay, không ít trường hợp, quy trình và yêu cầu đó trên thực tế được triển khai theo cách nhằm hợp lý hóa, và thậm chí hợp pháp hóa hồ sơ giải trình, đệ trình ban hành là chính. Để một quy định thành hình, người ta vẫn thấy những bản dự thảo được công bố, những buổi hội thảo, hội nghị và họp mặt lấy ý kiến. Cũng có thành phần, cũng có biên bản, cũng có báo, giải trình… nhưng thực chất vấn đề tuỳ thuộc vào việc các bên tham gia là ai, ý kiến đóng góp là gì và các tài liệu đã ghi nhận, phản ánh ra sao. Điều đó tuỳ thuộc rất lớn vào tính minh bạch của tiến trình làm luật, vào lương tâm và trách nhiệm của những người đã đề xuất và tham gia. 

Tiếc thay, sự kỳ vọng của xã hội đôi khi trở thành xa xỉ. Những trục trặc trong tiến trình lập pháp, lập quy đôi khi khá lạ kỳ được đoán già đoán non là do lợi ích nhóm chi phối. Trong một hội thảo mới diễn ra gần đây, có chuyên gia kinh tế phải thốt lên rằng “Bộ Tư pháp cho biết có tới 50% văn bản dưới luật trái với luật. Hiện nay các nhóm lợi ích chi phối rất nhiều, chi phối cả thể chế. Cấp Bộ được soạn nghị định thì các ông giành quyền lợi cho bộ mình chứ không nghĩ đến lợi ích quốc gia”. 

Còn thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hơn một lần gọi tên hiện trạng này, và tuyên bố cần phải “chống lợi ích nhóm trong xây dựng thể chế”, chống sự chi phối đó trong hoạch định chính sách. 

Câu chuyện đạo đức, lương tâm và trách nhiệm thật đáng để lưu tâm, đặc biệt đối với hoạt động xây dựng pháp luật – nền tảng trọng yếu để xây dựng và gìn giữ đạo đức của mỗi cá nhân, của toàn xã hội. 

Trương Trọng Hiểu, Giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG Tp.HCM)

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Lại thêm vụ để quên trẻ trên ôtô: Lỗ hổng quá lớn về đưa đón học sinh

Trong khi vụ cháu bé học sinh lớp 1 - Trường Gateway tử vong ở Hà Nội vẫn còn gây bức xúc, phẫn nộ về việc đưa đón học sinh của các trường, thì ngày 13.9, một cháu bé 3 tuổi ở Bắc Ninh lại cũng bị bỏ quên trên ôtô đưa đón suốt từ 8 giờ đến 15 giờ, may mắn, cháu bé được phát hiện và cứu chữa kịp thời.

Tài xế thừa nhận 'sơ suất' bỏ quên trẻ

Tài xế Nguyễn Công Tỵ nói rất sợ sau vụ học sinh Gateway chết trên ôtô, nhưng "không hiểu sao" vẫn sơ suất, để quên bé 3 tuổi trên xe của mình.

Người bắn pháo sáng trên sân Hàng Đẫy: 'Tôi rất ân hận'

Khoảng 20h10 (phút thứ 55 của trận đấu), Trực đốt pháo dù nhưng sợ pháo bắn lên trần nên đã hướng pháo dù bay thẳng sang phía khán đài A. Khi biết pháo bắn trúng người khác, Trực liền lẩn trốn.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.

Thói quen hàng ngày gây vô sinh ở người trẻ nhưng ít được để ý

Rất nhiều thói quen tưởng chừng đơn giản nhưng lại chính là ‘thủ phạm’, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản, thậm chí là vô sinh.

Mới nhất

Bệnh viện Việt trong cuộc đua công nghệ

Nhịp sống doanh nghiệp - NB - 16:25 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Việc giao quyền tự chủ cho các bệnh viện dường như đã khởi động một cuộc “chạy đua vũ trang” nâng cấp chất lượng y tế. Trong đó, “nóng” nhất là cuộc đua trang bị máy móc y khoa hiện đại, đưa công nghệ điều trị hàng đầu về Việt Nam mà được lợi nhất chính là người bệnh.

Nhạc trưởng Olivier Ochanine: “Đây là dấu mốc quan trọng xác nhận SSO trên bản đồ âm nhạc quốc tế”

Nhịp sống doanh nghiệp - Hoàng Hà (ghi) - 16:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mở bán vé các chương trình hòa nhạc lớn, mời những nghệ sĩ độc tấu hàng đầu thế giới biểu diễn hằng tháng… Mùa diễn 2019 - 2020 của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (SSO) đang hứa hẹn nhiều điều thú vị cho công chúng. Nhạc trưởng Olivier Ochanine, Giám đốc Âm nhạc của SSO đã có những chia sẻ về mùa diễn mới với nhiều hé lộ thú vị.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Thời sự - M.H (th) - 15:24 17/09/2019
Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Thời sự - Nguyễn Hoài - Nguyễn Hà - 15:20 17/09/2019
Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Phúc XO bị đề nghị truy tố

Thời sự - Hoài Thanh và Lê Trai - 15:13 17/09/2019
Phúc XO đã chỉ đạo quản lý, nhân viên tạo điều kiện cho khách mang ma túy vào quán hát. Khách sử dụng ma túy thì tính tiền phụ thu nhưng không có trong bảng gía niêm yết.

U tủy thượng thận và viêm cơ tim

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - U tủy thượng thận thường có biểu hiện ở tim mạch. Viêm cơ tim bao gồm hoại tử cơ tim tại chỗ với sự thâm nhiễm của các tế bào viêm, viêm quanh mạch máu và hoại tử các giải co cơ và cuối cùng dẫn đến sự xơ hóa.

Viêm đường hô hấp và viêm xoang mạn tính

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm đường hô hấp trên thường bị từ  6- 8 lần trong một năm nên rất khó chẩn đoán viêm xoang mạn tính trên một nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.

Biểu hiện suy mạch vành

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Biểu hiện của bệnh suy mạch vành là thường có những cơn đau thắt ngực xuất hiện khi gắng sức, điển hình là cảm giác đè nặng, thắt nghẹn hay bóp nghẹt ở vùng trước tim hoặc sau xương ức.

Mắc bệnh tổ đỉa vì tiếp xúc bùn đất

Bác sĩ của bạn - BS. Nguyễn Phan Trúc Nguyên - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tổ đỉa mắc phải do nhiều nguyên nhân, trong trường hợp này có thể cháu mắc do tiếp xúc với các yếu tố như bùn đất, nước bẩn khiến cơ thể bị nhiễm trùng, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nấm tổ đỉa phát triển.

Dinh dưỡng đối với từng loại ung thư

Khỏe - BS Kim Lan - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư thuộc một trong các bệnh tứ chứng nan y, tuy nhiên dinh dưỡng hàng ngày rất cần thiết. Thống kê cho thấy, có trên 30% số bệnh nhân tử vong do ung thư có liên quan đến chế độ ăn uống. Sau đây là cách ăn uống đối với từng dạng ung thư.

Màn hình 3D thực tế ảo cho ô tô

Công nghệ - Thái Bằng - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các kỹ sư thuộc tập đoàn Jaguar Land Rover (JLR), phối hợp với các nhà nghiên cứu Đại học Cambridge phát triển màn hình hiển thị 3D mới cực mạnh, có thể hiển thị thông tin và cảnh báo an toàn thời gian thực lên màn hình trước mặt lái xe khi đang di chuyển.

Đông y điều trị thoái hóa cột sống

Khỏe - LY Minh Phúc - 14:58 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thoái hóa đốt sống cổ hay còn gọi là thoái hóa cột sống cổ, thoái hóa cột sống lưng là bệnh lý thoái hóa hệ thống xương cột sống do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tập Thái cực quyền khỏi đi “còng lưng”

Chữa bệnh không dùng thuốc - Kiều Anh - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kiên trì tập luyện thái cực quyền, bà Lưu Thị Thu, 60 tuổi (số nhà 101, ngách 200/28 Nguyễn Sơn, Long Biên, Hà Nội) đã chữa khỏi bệnh đau vai gáy, thoát vị đĩa đệm và có một cuộc sống chất lượng, viên mãn.

Đồ ăn mát bổ thích hợp với người bệnh vẩy nến

Khỏe - LY Phan Thị Thạnh- - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh vảy nến là bệnh da thường gặp, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Đây là bệnh mạn tính, thường thì người bệnh phải sống chung với bệnh suốt đời. Nếu phát hiện sớm, tuân thủ điều trị, hạn chế các yếu tố nguy cơ, thực hiện chế độ sinh hoạt và ăn uống điều độ có thể giúp kiểm soát bệnh và ngăn ngừa được các biến chứng nặng nề.

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Thời sự - Thúy Hạnh - 14:50 17/09/2019
Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO