Cách đây gần 20 năm, chị L, 64 tuổi ở Hà Nội được chẩn đoán ung thư vú. Chị đã phải cắt bỏ toàn bộ vú phải, nạo vét hạch nách và chiếu tia xạ vào vùng ngực để phòng tránh tái phát.
Mặc dù có nghe nói đến phương pháp tạo hình vú ngay sau ung thư nhưng ở thời điểm đó do không có điều kiện và cũng không tìm hiểu kỹ nên chị đành cam chịu cảnh sống 1 mất 1 còn (một bên ngực mất vú 1 bên còn vú) với hy vọng sức khỏe sẽ ổn định lâu dài.
Sau thời gian điều trị, sức khoẻ của chị L phục hồi rất tốt, các đợt khám lại cho thấy chị đã sạch tế bào ác tính, chị không còn lo lắng về bệnh ung thư vú. Tuy nhiên vài năm gần đây, vùng ngực bên phải nơi chiếu xạ của chị bắt đầu có hiện tượng viêm loét.
Vì ngại mổ xẻ nên chị chỉ dám sử dụng kháng sinh liều cao và thay băng vết thương nhiều đợt nhưng tổn thương của chị vẫn không cải thiện mà có xu hướng phát triển rộng hơn. Càng ngày vết thương chảy dịch không cầm được kèm theo các cơn đau đớn cắn rứt cả ngày.
Cuối cùng không chịu đựng được nữa chị tìm đến tư vấn với bác sĩ Hà. Tại đây, chị được chỉ định kiểm tra tầm soát ung thư tái phát. Sau đó chị được cắt bỏ rộng rãi tổ chức loét hoại tử và tái tạo thành ngực bằng phần da cơ phía sau lưng giúp tăng cường khả năng chống viêm loét, làm đầy đặn thành ngực.
Ngay sau 1 tuần nằm viện, chị L thấy hoàn toàn khỏe khoắn, sinh hoạt bình thường trở lại và không còn khó chịu vì vết loét lâu liền, không còn thấy sợ khi sờ vào thành ngực chỉ có da bọc xương sườn vì giờ đây thành ngực đã được che phủ bằng phần da cơ mỡ dày.
Ngắm nhìn bầu ngực mới tạo hình đầy đặn có phần tròn trịa lại không còn đau đớn và chảy dịch viêm chị không khỏi tiếc nuối vì đã không tái tạo thành ngực từ nhiều năm trước đây.
![]() ![]() |
Hình ảnh tổn thương trước và sau khi tái tạo ngực |
PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình - Hàm mặt - thẩm mỹ, Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) cho biết, viêm loét lâu liền là 1 tác dụng không mong muốn hay gặp sau xạ trị, đặc biệt tại vùng ngực sau cắt bỏ tuyến vú ung thư do tổ chức vùng ngực mỏng, mô đệm ít.
Biến chứng có thể gặp bất kỳ thời điểm nào, 1-2 năm sau xạ trị hoặc có trường hợp xảy ra sau gần 20 năm như trường hợp của chị L. Khi gặp biến chứng này, bệnh nhân nên đi khám sớm, loại trừ ung thư tái phát và điều trị viêm loét tránh tổn thương viêm loét kéo dài gây ung thư hoá.
Bệnh nhân có thể kết hợp điều trị loét xạ trị và tạo hình lại luôn bầu ngực, kết hợp các chất liệu tự thân hoặc nhân tạo, chỉnh sửa giúp hai bên ngực cân đối hơn. Có như vậy người bệnh không chỉ được cải thiện về mặt sức khỏe mà còn cải thiện rất nhiều về mặt thẩm mỹ, tâm lý, khả năng hòa nhập đầy đủ với cuộc sống đời thường.
Tuy nhiên, để thực hiện được phương pháp điều trị này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ và giải phẫu bệnh. Các bệnh phẩm ngay sau khi cắt bỏ phải được sinh thiết tức thì, nghĩa là có sự phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa giải phẫu bệnh để trả lời tổn thương đã được cắt bỏ hoàn toàn hay chưa, có tế bào ác tính hay không, nên không phải trung tâm nào cũng làm được.
Thêm nữa, việc tái tạo che phủ lại phần viêm loét cần phải được thực hiện bởi các bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về tạo hình sau ung thư vú để đảm bảo lựa chọn được chất liệu che phủ phù hợp và thẩm mỹ.
Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, việc phát hiện và chẩn đoán sớm ung thư vú, phẫu thuật ở giai đoạn sớm giúp bệnh nhân có nhiều lựa chọn điều trị như không phải cắt bỏ toàn bộ tuyến vú, hạn chế nạo vét hạch hay điều trị bổ trợ hoá trị xạ trị sau phẫu thuật và có thể tạo hình lại bầu ngực một thì ngay cùng lúc với cắt bỏ khối u giúp cho người bệnh không phải sống một ngày nào trong cảnh ngực bên mất bên còn.