Kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9/2026 kéo dài 5 ngày là dịp nhiều gia đình lựa chọn du lịch, nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, thay đổi môi trường, ăn thực phẩm lạ, tiếp xúc với côn trùng, phấn hoa hoặc thời tiết khác biệt có thể kích hoạt phản ứng dị ứng, thậm chí phản vệ.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai lưu ý người dân cần chủ động nhận diện các yếu tố nguy cơ và chuẩn bị thuốc cần thiết trước chuyến đi.
Đi biển: Cẩn trọng với hải sản và thay đổi nhiệt độ
Hải sản thường là món ăn được nhiều du khách lựa chọn khi đi biển. Với người có tiền sử dị ứng, tôm, cua, mực, bề bề... có thể gây phản ứng từ nhẹ đến nặng.
Đáng lưu ý, ngay cả người chưa từng có tiền sử dị ứng cũng có thể xuất hiện các triệu chứng giống phản ứng dị ứng sau khi ăn cá biển.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường cảnh báo, một số loại cá, đặc biệt cá ngừ, cá thu và các loài thuộc nhóm cá có hàm lượng histidin cao, nếu không được bảo quản đúng nhiệt độ có thể xảy ra quá trình vi khuẩn phân hủy histidin thành histamin.
Thực phẩm chứa hàm lượng histamin cao có thể khiến người ăn xuất hiện đỏ bừng mặt, ngứa, nổi mề đay, đau đầu, buồn nôn, nôn, đau bụng và trong trường hợp nặng có thể tụt huyết áp.
Vì vậy, khi đi biển, nên lựa chọn cơ sở ăn uống bảo đảm vệ sinh, chú ý nguồn gốc và cách bảo quản thực phẩm, không sử dụng hải sản có dấu hiệu bất thường.
Ngoài thực phẩm, nắng nóng và thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể làm xuất hiện các phản ứng trên da ở người có cơ địa nhạy cảm. Việc hạn chế phơi nắng quá lâu, bảo vệ da và tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột là cần thiết.
Lên núi: Đề phòng côn trùng, phấn hoa
Với những chuyến trekking, leo núi, cắm trại hoặc tham quan rừng núi, du khách có thể tiếp xúc với phấn hoa, cỏ dại, lông sâu róm hoặc bị côn trùng đốt.
Một số phản ứng ban đầu chỉ biểu hiện tại vị trí bị đốt nhưng có thể nhanh chóng chuyển thành phản ứng dị ứng toàn thân.
“Có trường hợp sau khi bị côn trùng đốt chỉ nghĩ là ngứa thông thường. Tuy nhiên, nếu sau đó xuất hiện nổi mề đay toàn thân, sưng môi, sưng mặt, nghẹn họng hoặc khó thở thì cần nghĩ đến phản ứng dị ứng nặng, thậm chí phản vệ”, TS.BS Nguyễn Hữu Trường cảnh báo.
Không khí lạnh, thay đổi nhiệt độ, độ ẩm hoặc các dị nguyên trong môi trường cũng có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm triệu chứng ở người mắc hen phế quản. Người có bệnh nền cần chuẩn bị đầy đủ thuốc điều trị trước khi lên đường.
“Hộp thuốc du lịch” không nên thiếu
TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyên, người có tiền sử dị ứng nên mang theo thuốc điều trị đã được bác sĩ kê đơn. Thuốc kháng histamin có thể được sử dụng để kiểm soát một số triệu chứng như ngứa, nổi mề đay, hắt hơi, sổ mũi theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Người mắc hen phế quản cần mang theo thuốc xịt kiểm soát và thuốc cắt cơn theo đơn. Các thuốc thiết yếu nên để trong hành lý xách tay, luôn trong tầm tay thay vì gửi trong hành lý ký gửi.
Người từng dị ứng thực phẩm hoặc phản vệ cần tìm hiểu thành phần món ăn, thông báo cho nơi phục vụ về tiền sử dị ứng và mang theo thuốc cấp cứu theo chỉ định của bác sĩ. Nếu đi nước ngoài, nên chuẩn bị thông tin về tình trạng dị ứng bằng ngôn ngữ phù hợp.
Nhận biết dấu hiệu phản vệ
Sau khi ăn thực phẩm hoặc bị côn trùng đốt, nếu xuất hiện khó thở, khò khè, nghẹn hoặc thắt chặt ở họng, sưng môi/lưỡi, nổi mề đay lan rộng, nôn nhiều, đau bụng dữ dội, chóng mặt, lơ mơ hoặc biểu hiện tụt huyết áp, cần nghĩ đến phản vệ và cấp cứu ngay.
“Phản vệ có thể diễn biến rất nhanh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ phản vệ, cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Adrenaline là thuốc điều trị đầu tay trong phản vệ và cần được sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn chuyên môn”, TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Hưng Yên phát hiện cơ sở kinh doanh thịt heo nhiễm virus dịch tả châu Phi cực nguy hiểm chuẩn bị tung ra thị trường tiêu thụ