Vượn cáo túi bay lớn (Petauroides volans) là một trong những loài thú có túi đặc biệt nhất của Australia. Dù tên tiếng Việt có chữ “vượn cáo”, chúng hoàn toàn không phải họ hàng với vượn cáo Madagascar. Trên thực tế, đây là loài thú có túi sống trên cây, họ hàng xa với gấu túi và possum. Cái tên “vượn cáo túi bay” xuất phát từ khả năng lượn đáng kinh ngạc giữa các tán cây trong đêm tối.

Ảnh: lifecatalog.

Điểm nổi bật nhất của loài này là lớp màng da kéo dài từ khuỷu tay tới mắt cá chân. Khi nhảy khỏi cành cây, chúng dang rộng bốn chi để biến cơ thể thành một chiếc “tàu lượn sống”. Nhờ vậy, vượn cáo túi bay có thể lướt qua khoảng cách hơn 100 mét mà gần như không cần chạm đất. Trong các khu rừng bạch đàn cao lớn của Úc, kỹ năng này giúp chúng di chuyển nhanh chóng để tìm thức ăn và tránh kẻ săn mồi.

Ảnh: wilderness.org.

Vượn cáo túi bay sở hữu đôi mắt rất lớn, thích nghi hoàn hảo với cuộc sống về đêm. Bộ lông của cũng cực kỳ mềm và dày, có thể mang màu xám, nâu hoặc gần như trắng hoàn toàn tùy khu vực sinh sống. Một số cá thể màu sáng nhìn giống sinh vật bước ra từ truyện cổ tích. Đặc biệt, chiếc đuôi dài rậm lông không chỉ giúp giữ thăng bằng mà còn khiến chúng trông như một “đám mây bay” khi lướt qua ánh trăng.

Ảnh: australiangeographic.com

Khác với nhiều loài thú năng động, vượn cáo túi bay có chế độ ăn khá đơn điệu. Chúng chủ yếu ăn lá bạch đàn – loại lá chứa nhiều tinh dầu và khá khó tiêu hóa. Để thích nghi, hệ tiêu hóa của chúng phát triển đặc biệt nhằm xử lý độc tố tự nhiên trong lá. Vì nguồn thức ăn nghèo năng lượng, loài này thường di chuyển chậm và dành nhiều thời gian nghỉ ngơi để tiết kiệm sức lực.

Sống trên cây gần như suốt đời, vượn cáo túi bay khá vụng về khi xuống mặt đất. Chúng hiếm khi đi lại dưới đất và thường dễ bị tổn thương nếu mất kết nối giữa các tán rừng. Đây cũng là lý do nạn cháy rừng và phá rừng tại Australia trở thành mối đe dọa nghiêm trọng với loài này. Những trận cháy rừng lớn trong các năm gần đây đã làm suy giảm đáng kể môi trường sống của chúng ở nhiều khu vực.