Từ nỗi day dứt của bệnh nhi chờ ghép tim

Phát biểu tại họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) chiều 27/10, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết Chính phủ đã trình Quốc hội dự án luật.

Dự thảo luật vẫn đang được hoàn thiện, chỉnh lý. Ban soạn thảo sẽ xem xét kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, đồng thời có báo cáo tiếp thu, giải trình để trình bày tại Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, mục đích xây dựng dự án luật là khắc phục những vướng mắc, bất cập của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người đã được triển khai trong 20 năm qua.

Bà cho rằng đối với người mắc bệnh suy tạng mạn tính, khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối, con đường duy nhất để cứu sống họ là ghép tạng. Những tình huống giằng co giữa sự sống và cái chết diễn ra hằng ngày là nỗi trăn trở của những người xây dựng pháp luật cũng như những người trực tiếp triển khai thực hiện.

“Chúng ta không thể chứng kiến những bệnh nhân có thể được cứu sống nhưng lại không thể thực hiện được chỉ vì thiếu quy định của pháp luật”, Bộ trưởng bày tỏ.

Tại buổi họp báo, Bộ trưởng Đào Hồng Lan xúc động nhắc đến bé Khế, con của một chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại Trường Sa. Bệnh nhi mắc bệnh cơ tim hạn chế, tăng áp phổi và đã ngất 3 lần trong vòng 2 tháng. Hoàn cảnh của bé đặt ra nỗi trăn trở về cơ hội sống của những trẻ em đang chờ được ghép tạng.

Bộ trưởng cho rằng những người xây dựng chính sách không thể thờ ơ trước những trường hợp có khả năng được cứu chữa. Việc hoàn thiện pháp luật cần xuất phát từ thực tiễn điều trị, đồng thời bảo đảm những quy định mới có thể triển khai an toàn, khả thi.

Bộ trưởng khẳng định dự án luật được xây dựng theo hướng mang lại nhiều lợi ích nhất cho người dân, nhất là những bệnh nhân đang chờ được ghép tạng. Đây không chỉ là việc điều chỉnh các quy định pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến cơ hội sống của nhiều người bệnh.

Mở cơ hội cứu sống, bảo vệ chặt chẽ người hiến, không ép buộc bất kỳ ai

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là các quy định liên quan đến hiến mô, tạng ở người dưới 18 tuổi. Trước những lo ngại về nguy cơ ép buộc trẻ em hiến tạng, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định tinh thần của dự thảo không phải là ép buộc bất kỳ ai.

Bộ trưởng nhấn mạnh hai nguyên tắc cốt lõi trong xây dựng dự thảo luật là “mở” và “chặt”. Trong đó, “mở” là mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, bao gồm cả trẻ em đang cần được ghép tạng. “Chặt” là quy định rõ ràng về điều kiện, đối tượng, các hành vi bị nghiêm cấm và những yêu cầu cần thiết để bảo đảm an toàn, ngăn chặn việc lợi dụng hoạt động hiến, ghép tạng.

Theo Bộ trưởng, hiến mô, tạng phải xuất phát từ tinh thần nhân văn, tự nguyện và sẻ chia. Với những gia đình không may mất con, nguyện vọng hiến tạng có thể giúp trao cơ hội sống cho người bệnh khác. Tuy nhiên, mục tiêu cứu người phải đi cùng các cơ chế bảo vệ cần thiết, nhất là đối với trẻ em và những người dễ bị tổn thương.

Hai nguyên tắc “mở” và “chặt” cần được thực hiện song hành. Việc mở rộng cơ hội ghép tạng không thể đánh đổi bằng sự an toàn và quyền lợi của người hiến. Ngược lại, những lo ngại về rủi ro cũng cần được giải quyết bằng các quy định cụ thể, thay vì để những vướng mắc pháp lý cản trở cơ hội cứu chữa người bệnh.

Không né tránh ý kiến phản biện

Bộ trưởng Đào Hồng Lan thừa nhận dự thảo có thể còn những điểm chưa chặt chẽ về kỹ thuật hoặc chưa được giải thích đủ rõ để người dân hiểu đúng. Những vấn đề đó cần được tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý và giải trình, thay vì né tránh các ý kiến phản biện.

Trước thông tin cho rằng ngành Y tế hoặc cơ quan soạn thảo thúc đẩy dự án luật vì mục đích trục lợi, Bộ trưởng khẳng định những thông tin này không chính xác, không đúng sự thật. Bà đề nghị báo chí phản ánh khách quan, đầy đủ nội dung dự thảo, tránh gây hoang mang hoặc khiến người dân hiểu sai mục tiêu sửa đổi luật.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu cuối cùng là xây dựng hành lang pháp lý vừa nhân văn, vừa chặt chẽ, tạo điều kiện để đội ngũ y tế thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và mở thêm cơ hội sống cho những bệnh nhân đang chờ ghép tạng.

“Những gì có lợi cho dân, cho nước, cho sự phát triển của đất nước cũng như cho sức khỏe của nhân dân thì chúng tôi làm”, Bộ trưởng Y tế nói.

Bộ trưởng khẳng định Ban soạn thảo luôn lắng nghe ý kiến đóng góp với tinh thần cầu thị. Từ nay đến khi Quốc hội xem xét, thông qua, Bộ Y tế mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các phóng viên, nhà báo, chuyên gia và các cơ quan liên quan để hoàn thiện dự thảo.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng một đạo luật vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa chặt chẽ trong quản lý, tạo hành lang pháp lý an toàn để đội ngũ y bác sĩ yên tâm thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời mở thêm cơ hội sống cho những người bệnh đang chờ được ghép mô, tạng.

Mời quý độc giả theo dõi video: Bộ Y tế đề xuất xây dựng bài tập dưỡng sinh phù hợp với người Việt