Năm 2025 hàng loạt vụ bê bối trong lĩnh vực an toàn thực phẩm bị phanh phui khiến người tiêu dùng hoang mang. Trong đó, vụ dầu ăn chăn nuôi gia súc được “hô biến” thành dầu ăn cho người và sữa giả tràn lan trên thị trường đặt ra mối nguy về sức khỏe cộng đồng.

Dầu ăn gia súc "hô biến" thành dầu ăn cho người

Nhãn hiệu dầu ăn Ofood của Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food được rao bán rộng rãi trên thị trường với danh nghĩa là dầu thực phẩm bổ sung vitamin A. Tuy nhiên kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm hoàn toàn không chứa vitamin như công bố và nghiêm trọng hơn đây là loại dầu thực vật không đạt chuẩn an toàn thực phẩm, vốn chỉ dùng để chế biến thức ăn cho vật nuôi.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, nhóm đối tượng trong đường dây sản xuất dầu ăn đã sử dụng đường ống ngầm để bơm dầu từ bồn chứa nguyên liệu cho chăn nuôi sang bồn chứa dầu đóng gói cho người tiêu dùng. Sau đó chúng lập ra hàng loạt công ty bình phong, làm giả hồ sơ công bố thực phẩm để đưa hàng đi tiêu thụ.

Đối tượng tiêu thụ chủ yếu là các bếp ăn công nghiệp, nhà hàng và làng nghề sản xuất thực phẩm ăn vặt như bim bim, snack, những nơi người tiêu dùng không thể kiểm soát nguồn nguyên liệu.

Dầu đậu nành Ofood của Công ty Nhật Minh Food được cơ quan chức năng xác định làm từ dầu ăn dành cho thức ăn chăn nuôi. Ảnh VTV

Đáng chú ý, Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu An Hưng Phước, một trong những đơn vị nhập khẩu dầu thực vật lớn nhất cả nước cũng bị phát hiện tham gia tiêu thụ loại dầu không đạt chuẩn.

Cơ quan chức năng cho biết, các đối tượng đã trục lợi từ hai nguồn là chênh lệch giá bán, vì dầu ăn cho người cao hơn khoảng 17% so với dầu dùng cho vật nuôi và trốn thuế giá trị gia tăng, bởi dầu ăn cho người phải chịu 8% thuế, còn dầu cho chăn nuôi được miễn thuế hoàn toàn.

Ngoài số sản phẩm người tiêu dùng đã sử dụng, cơ quan công an thu giữ hơn 1.000 tấn dầu nhập lậu. Một số công ty trong đường dây này hoạt động đến 14 năm, với doanh thu hằng năm ước tính khoảng 4.500 tỷ đồng.

Về đường dây buôn lậu, sản xuất dầu thực vật giả quy mô lớn liên quan nhãn hiệu thực phẩm Ofood, Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 3 đối tượng cầm đầu.

Để phòng ngừa rủi ro, Cục An toàn thực phẩm đã khuyến cáo, các bếp ăn tập thể, đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, nhà hàng cần yêu cầu nhà cung cấp xuất trình hồ sơ công bố và nguyên liệu, không chỉ dựa vào bao bì, nhãn mác; tuyệt đối không sử dụng nguyên liệu sai mục đích công bố, kể cả khi có hóa đơn chứng từ; khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần báo ngay cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.

Cục cũng cảnh báo, mọi hành vi cố tình sử dụng nguyên liệu không đúng với mục đích đã đăng ký, đặc biệt khi ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo pháp luật.

Sữa giả HIUP bán giá gấp 6 lần xuất xưởng

Không chỉ dầu ăn, đường dây sản xuất, phân phối sữa giả cũng gây hoang mang dư luận. Một hộp sữa HIUP 27 giả có giá xuất xưởng chỉ hơn 87.000 đồng, thiếu hàng loạt nguyên liệu và chỉ tiêu dưới mức công bố, nhưng bán tới tay người tiêu dùng với giá lên đến gần 550.000 đồng/hộp.

Kết luận giám định cho thấy sản phẩm "Dinh dưỡng HIUP 27 hương vani" thiếu 9 thành phần nguyên liệu, 4 chỉ tiêu dưới 70% so với công bố. Các sản phẩm "Dinh dưỡng HIUP GOLD" và "Thực phẩm bổ sung HIUP" cũng thiếu nhiều nguyên liệu, hàng loạt chỉ tiêu dưới 70% so với công bố (tức là hàng giả).

Đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm xảy ra tại Công ty Z Holding và các đơn vị liên quan. Kết quả điều tra xác định nhóm đối tượng đã tổ chức sản xuất 26 loại sữa giả, trong đó trọng tâm là dòng sữa tăng chiều cao HIUP, cùng nhiều loại sữa cho người tiểu đường và trẻ em. Tổng doanh thu từ hoạt động phi pháp này lên tới 2.436 tỷ đồng.

Liên quan vụ án sản xuất, buôn bán sữa giả HIUP, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã truy tố 18 bị can tại Công ty Z Holding. Trong đó có bị can Hoàng Quang Thịnh, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Z Holding; La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh, đều là phó tổng giám đốc doanh nghiệp này, về các tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm và rửa tiền.