AP dẫn lời hai quan chức cho biết, Ả Rập Xê Út ngày 11/9 đã đóng cửa một đường ống dẫn dầu quan trọng sau khi đường ống này bị tấn công bằng máy bay không người lái và lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen chiếm được một hòn đảo chiến lược ở cửa phía nam Biển Đỏ.
Ả Rập Xê Út đóng cửa đường ống dẫn dầu Đông - Tây
Ả Rập Xê Út cho biết họ đã đóng đường ống dẫn dầu Đông-Tây sau khi đường ống này bị tấn công vào ngày 10/9. Bộ Năng lượng Ả Rập Xê Út nói rằng quyết định này là “biện pháp phòng ngừa”.
Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út đổ lỗi cho vụ tấn công là do một số máy bay không người lái xuất phát từ Iraq gây ra. Trong một tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước Saudi Press Agency đăng tải, nước này cho biết sẽ không đáp trả để tạo cơ hội cho Chính phủ Iraq “thực hiện các biện pháp cần thiết”.
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã ra lệnh điều tra Bộ chỉ huy tác chiến tỉnh Maysan và cách chức Chỉ huy trưởng sau khi các nhà chức trách xác định rằng các cuộc tấn công nhắm vào Ả Rập Xê Út được phát động từ một địa điểm trong tỉnh, người phát ngôn Chính phủ Sabah al-Numan cho biết trong một tuyên bố vào sáng sớm ngày 12/9.
Đường ống dẫn dầu Đông - Tây quan trọng sao?
Được xây dựng vào những năm 1980, đường ống dẫn dầu Đông-Tây đóng vai trò quan trọng trong khả năng xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út sau khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trong cuộc xung đột Mỹ - Iran.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, đến đầu tháng 6, Ả Rập Xê Út đã tăng gấp đôi lượng dầu xuất khẩu từ cảng Biển Đỏ ở cuối đường ống lên hơn 5 triệu thùng mỗi ngày.
Ả Rập Xê Út ngày càng dựa vào Biển Đỏ để vận chuyển dầu thô ra thị trường thay vì eo biển Hormuz, nơi Iran thường xuyên tấn công các tàu thuyền. Tuy nhiên, những nỗ lực của lực lượng Houthi nhằm đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb đã khiến tuyến đường này trở nên phức tạp hơn.
Trong khi đó, lực lượng Houthi đã chiếm được quyền kiểm soát một hòn đảo ở cửa phía nam Biển Đỏ.
Việc lực lượng Houthi chiếm được Mayun, một hòn đảo núi lửa nhỏ bé nằm trong eo biển Perim, đã được xác nhận bởi một quan chức quân sự cấp cao thuộc Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và một lãnh đạo của lực lượng Houthi.
Trong một tuyên bố hôm 11/9, lực lượng Houthi thông báo về những thắng lợi dọc bờ biển mà không đề cập đến đảo Mokha hay eo biển Bab el-Mandeb. Họ cảnh báo sẽ "leo thang để đáp trả leo thang" trong cuộc đối đầu với Ả Rập Xê Út, đồng thời tuyên bố rằng "hoạt động hàng hải an toàn cho tất cả các công ty ngoại trừ tàu thuyền của Ả Rập Xê Út".
Ả Rập Xê Út tấn công sân bay ở thành phố cảng Mokha
Theo một đài phát thanh của lực lượng Houthi, Ả Rập Xê Út đã tấn công sân bay ở thành phố cảng Mokha sau khi lực lượng này chiếm giữ sân bay hôm 10/9. Hiện chưa có báo cáo về thiệt hại hay thương vong.
Một quan chức quân sự cấp cao thuộc Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận nói với AP rằng họ rất ngạc nhiên khi lực lượng không quân Ả Rập Xê Út không cố gắng ngăn chặn việc Houthi chiếm đóng Mokha, cách eo biển Bab el-Mandeb khoảng 80 km.
Vị quan chức giấu tên này cũng đổ lỗi cho “sự thiếu phối hợp” giữa quân đội Yemen và nhiều lực lượng đồng minh, nói rằng điều đó đã tạo cho Houthi “một cơ hội vô giá”.
Hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Bab al-Mandeb đã giảm khoảng 60% kể từ khi lực lượng Houthi bắt đầu tấn công một số tàu thuyền tại đây vào cuối năm 2023.
Iran kêu gọi nối lại đàm phán giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi
Ngày 11/9, Chính phủ Iran đã kêu gọi Ả Rập Xê Út chấm dứt lệnh phong tỏa các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát ở Yemen. Bộ Ngoại giao Iran cũng kêu gọi nối lại đàm phán giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi.
Để thể hiện tầm quan trọng của lực lượng Houthi đối với Tehran, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm 9/9 đã kêu gọi bất kỳ thỏa thuận dàn xếp nào được đàm phán với Mỹ đều phải bao gồm Yemen. Đây là lần đầu tiên Iran đề cập rõ ràng đến mặt trận này.
Ả Rập Xê Út, quốc gia cho biết luôn tạo điều kiện cho “các cuộc đàm phán”, cũng khẳng định họ có quyền tự vệ.
Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội rằng các Ngoại trưởng Iran và Ả Rập Xê Út ngày 10/9 đã thảo luận về các nỗ lực ngoại giao nhằm “khôi phục ổn định”.
