Sinh kế gắn với chiếc xích lô phố cổ

Trên nhiều tuyến phố quanh hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ Hà Nội, hình ảnh những chiếc xích lô chở du khách dạo quanh các con phố đã trở thành nét quen thuộc suốt nhiều năm qua. Đằng sau tay lái ấy là câu chuyện mưu sinh của nhiều lao động lớn tuổi.

Những ngày gần đây, khi thông tin về đề xuất chuyển đổi xích lô du lịch sang phương tiện sử dụng năng lượng điện được đưa ra, nhiều người trong nghề đã bày tỏ những suy nghĩ khác nhau.

Khoảng gần trưa tại khu vực phố Đinh Tiên Hoàng, một số người đạp xích lô vẫn kiên nhẫn chờ khách du lịch. Nhiều người trong số họ đã gắn bó với công việc này hơn chục năm.

Ông N.V H. (58 tuổi, Nam Định), một người đạp xích lô lâu năm tại khu vực phố cổ, cho biết nghề này tuy vất vả nhưng là nguồn thu nhập chính của gia đình. Trung bình mỗi ngày, nếu có khách, ông có thể kiếm được từ vài trăm nghìn đến gần một triệu đồng, tùy theo số chuyến và lượng khách du lịch.

“Ngày đông khách thì thu nhập khá hơn, còn mùa vắng khách thì cũng chật vật. Nhưng với nhiều người lớn tuổi như chúng tôi, đây là công việc phù hợp vì không đòi hỏi nhiều kỹ năng khác”, ông H. chia sẻ.

Kỳ vọng bớt vất vả nhưng vẫn nhiều băn khoăn

Một số người đạp xích lô cho rằng việc chuyển sang phương tiện sử dụng động cơ điện có thể giúp công việc trở nên nhẹ nhàng hơn. Thực tế, việc đạp xích lô chở khách trên những tuyến phố đông người và trong điều kiện thời tiết nắng nóng không hề dễ dàng.

Ông T.V.M., người đã hơn 15 năm làm nghề đạp xích lô tại khu vực Nhà hát Lớn, cho biết nhiều đồng nghiệp của ông đều đã ngoài 50 tuổi, thậm chí có người đã ngoài 60 tuổi nhưng vẫn phải làm việc để duy trì thu nhập.

“Nếu có xe điện hỗ trợ thì chắc chắn sẽ đỡ vất vả hơn. Những ngày hè nắng nóng hoặc khi phải chở khách đi quãng đường dài, sức người nhiều khi không kham nổi”, ông M. nói.

Tuy vậy, bên cạnh kỳ vọng công việc nhẹ nhàng hơn, nhiều người trong nghề cũng bày tỏ không ít băn khoăn. Theo họ, chi phí đầu tư phương tiện mới có thể là trở ngại lớn nếu phải tự bỏ tiền mua xe.

Ngoài ra, một số người đạp xích lô cũng lo ngại việc chuyển sang phương tiện mới sẽ đòi hỏi thời gian làm quen, nhất là với những lao động đã lớn tuổi.

Một người đạp xích lô tại khu vực phố Hàng Bạc chia sẻ rằng nhiều người trong nghề hiện nay không còn trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ hay các phương tiện mới cũng còn hạn chế.

“Nếu chuyển sang xe điện thì chắc chắn phải có hướng dẫn cụ thể để mọi người làm quen dần. Chúng tôi chỉ mong nếu có thay đổi thì vẫn có cơ hội tiếp tục làm việc”, người này nói.

Cần tính toán để không mất trải nghiệm du lịch đặc trưng

Ở góc độ những người trực tiếp bán và điều hành tour du lịch, nhiều ý kiến cho rằng việc phát triển các phương tiện thân thiện với môi trường là xu hướng tất yếu, nhất là khi Hà Nội đang hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị xanh và phát triển du lịch bền vững.

Tuy vậy, theo một số người làm tour, việc chuyển đổi xích lô du lịch sang phương tiện chạy điện cần được tính toán kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách cũng như hoạt động của các tour tham quan nội đô.

Chị Trương Thúy, một điều hành tour chuyên phục vụ khách quốc tế của một Công ty lữ hành tại Hà Nội, cho biết xích lô từ lâu đã trở thành một trong những sản phẩm du lịch quen thuộc khi giới thiệu Hà Nội với du khách.

Theo chị Thúy, nhiều tour tham quan nội đô hiện nay thường kết hợp trải nghiệm xích lô để du khách có thể cảm nhận rõ hơn nhịp sống của phố cổ.

“Khách nước ngoài khá thích ngồi xích lô dạo quanh các tuyến phố cổ hoặc khu vực hồ Hoàn Kiếm. Họ vừa có thể ngắm cảnh, chụp ảnh, vừa cảm nhận không khí phố phường một cách chậm rãi, rất khác so với việc di chuyển bằng ô tô hay xe máy”, chị Thúy chia sẻ.

Theo chị, nếu chuyển sang phương tiện chạy điện, điều quan trọng là cần thiết kế sao cho vẫn giữ được cảm giác trải nghiệm đặc trưng của loại hình du lịch này. Tốc độ di chuyển, kiểu dáng phương tiện hay cách tổ chức hành trình cũng cần được tính toán để phù hợp với không gian phố cổ.

Bên cạnh đó, nhiều người làm tour cũng cho rằng quá trình chuyển đổi nếu được triển khai nên có lộ trình rõ ràng để các đơn vị lữ hành và người lao động có thời gian thích nghi.

“Việc thay đổi phương tiện có thể ảnh hưởng đến cách tổ chức tour, giá tour và cả trải nghiệm của khách. Vì vậy nếu có kế hoạch cụ thể và chuẩn bị từ sớm thì việc chuyển đổi sẽ thuận lợi hơn”, chị Thúy nói.

Theo những người làm trong ngành du lịch, xích lô không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn là một phần của trải nghiệm văn hóa khi tham quan Hà Nội. Vì vậy, nếu có sự thay đổi trong thời gian tới, việc cân bằng giữa mục tiêu giao thông xanh và việc giữ gìn nét đặc trưng của du lịch phố cổ sẽ là yếu tố quan trọng.

Ở góc độ hướng dẫn viên du lịch, anh N.M T., người thường dẫn tour khách quốc tế tại Hà Nội, cho biết nhiều du khách tỏ ra thích thú khi được trải nghiệm ngồi xích lô dạo quanh các con phố nhỏ.

Theo anh, việc di chuyển bằng xích lô giúp du khách có thời gian quan sát cuộc sống thường ngày của người dân, ngắm nhìn kiến trúc phố cổ và chụp ảnh dễ dàng hơn.

“Du khách thích cảm giác ngồi xích lô vì có thể nhìn rõ phố phường và cảm nhận không khí Hà Nội một cách gần gũi hơn. Nếu chuyển sang phương tiện mới thì cũng nên giữ được tinh thần trải nghiệm này”, anh T. nói.

Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải và phát triển giao thông xanh, đề xuất chuyển đổi xích lô du lịch sang xe điện vì thế nhận được nhiều sự quan tâm.

Theo nhiều ý kiến, nếu triển khai, quá trình chuyển đổi cần được tính toán hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và việc đảm bảo sinh kế cho người lao động.

Đối với những người đạp xích lô, điều họ mong muốn không chỉ là một phương tiện mới, mà còn là sự ổn định trong công việc và thu nhập. Bởi phía sau mỗi chiếc xích lô vẫn là câu chuyện mưu sinh của nhiều gia đình.

Việc tìm ra giải pháp phù hợp, vừa đáp ứng xu hướng giao thông xanh, vừa giúp người lao động thích nghi với sự thay đổi vì thế được xem là bài toán quan trọng nếu đề xuất này được triển khai trong thời gian tới.