Ngành gỗ Việt Nam trước yêu cầu mới từ EUDR

Nguyễn Chính 13/11/2026 10:10

Theo TS Trương Tất Đơ, việc tuân thủ EUDR không chỉ nhằm mục đích xuất khẩu hàng hóa sang EU mà còn là cơ hội để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững cho nông nghiệp Việt Nam.

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sẽ chính thức có hiệu lực vào 30/12/2026 cùng nhiều yêu cầu mới do tác động kinh tế, chính trị toàn thế giới. Chia sẻ tại hội thảo chuyên đề "Ngành gỗ, nội thất Việt Nam sẵn sàng cho 2027: EUDR, xu hướng thiết kế & chiến lược đón đầu tương lai", TS Trương Tất Đơ, thư ký Tổ công tác EUDR lĩnh vực lâm nghiệp, Đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm - Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, các ngành hàng chịu tác động của EUDR bao gồm cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ, đậu nành, gỗ và sản phẩm gỗ, gia súc.

TS Trương Tất Đơ, thư ký Tổ công tác EUDR lĩnh vực lâm nghiệp

Ông nêu ra ba yêu cầu cốt lõi để tuân thủ EUDR. Thứ nhất là không gây mất rừng, sản phẩm phải đến từ lô đất không bị chuyển đối từ rừng sau ngày 31/12/2020. Thứ hai, toàn bộ quy trình sản xuất phải tuân thủ pháp luật Việt Nam (luật về đất đai, lao động, môi trường...). Thứ ba là phải tuân thủ báo cáo thẩm định và đánh giá rủi ro.

Giải pháp nhằm bảo đảm tuân thủ EUDR tại nước ta đó là đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức người dân; hoàn thiện cơ sở dữ liệu và bản đồ rừng/vùng nguyên liệu; phát triển chứng chỉ rừng; tăng cường đối thoại cập nhật quy định chính thức từ EU.

Về phía doanh nghiệp, cần nắm vững quy định EUDR; điều chỉnh mô hình sản xuất phù hợp; thực hiện thu thập thông tin và đánh giá rủi ro; ưu tiên sử dụng nguồn nguyên liệu hợp pháp và có chứng chỉ truy xuất nguồn gốc.

Theo TS Trương Tất Đơ, việc tuân thủ EUDR không chỉ nhằm mục đích xuất khẩu hàng hóa sang EU mà còn là cơ hội để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững cho toàn ngành nông nghiệp Việt Nam.

TS Trương Tất Đơ cũng giới thiệu công cụ bản đồ rừng và tọa độ polygon hỗ trợ giải trình minh bạch nguồn gốc. Cùng với giải pháp hỗ trợ đáp ứng quy định EUDR, đây là nền tảng kỹ thuật số thiết yếu hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đàm bảo giải trình tính hợp pháp của nguồn gốc gỗ, giảm thiểu rủi ro cho hàng hóa khi vào thị trường EU.

Từ góc độ của đơn vị mua hàng, ông Reine Karlsson, Giám đốc điều hành Scale Up Oy Ltd (đơn vị chuyên tìm mua hàng nội thất tại khu vực Châu Á) lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam về ranh giới giữa việc có chứng từ và khả năng truy xuất thực tế có hệ thống. Ông nhấn mạnh, một chứng nhận đơn lẻ không thể thay thế cho một chuỗi bằng chứng liên kết chặt chẽ từ sản phẩm hoàn thiện, lô sản xuất, đến vật liệu và dữ liệu lô đất.

Ông Reine Karlsson đưa ra lời khuyên nên xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc ngay từ trước khi sản xuất, bởi đây là thời điểm ít tốn kém nhất để xử lý các khoảng trống dữ liệu trước khi chính thức cam kết nguồn vật liệu. Sẵn sàng EUDR không phải là một chứng nhận. Đó là năng lực chuỗi cung ứng có thể lặp lại. Khi chất lượng và giá cả giữa các nhà cung cấp ngày càng tương đương, việc sở hữu một chuỗi cung ứng minh bạch không chỉ giúp giảm trở ngại cho người mua mà còn trực tiếp nâng cao năng lực chào hàng của doanh nghiệp Việt Nam trên bàn đàm phán.