Phát hiện bất ngờ dưới nền đất ở Hắc Long Giang

Năm 1988, tại thôn Thành Tử, hương Cự Nguyên, khu vực A Thành, tỉnh Hắc Long Giang (Trung Quốc), một người dân trong lúc san đất xây nhà đã tình cờ phát hiện những phiến đá màu đỏ nằm sâu dưới lòng đất. Nhận thấy đây có thể là dấu tích của một công trình cổ, người dân nhanh chóng thông báo cho cơ quan chức năng.

Sau khi tiếp nhận thông tin, các nhà khảo cổ thuộc Viện Nghiên cứu Khảo cổ và Di tích Văn hóa tỉnh Hắc Long Giang tiến hành khai quật khẩn cấp. Kết quả cho thấy bên dưới những phiến đá là một ngôi mộ quý tộc có niên đại thời nhà Kim (khoảng năm 1115–1234), được xây dựng bằng hình thức quan tài gỗ đặt trong quách đá.

Điều khiến giới nghiên cứu đặc biệt chú ý là tình trạng bảo quản bất thường của hai thi thể bên trong. Hài cốt người đàn ông và người phụ nữ vẫn còn khá nguyên vẹn, thậm chí nhiều chi tiết trên cơ thể như tóc, râu và lông mày của người đàn ông vẫn có thể nhận diện. Đặc biệt, quần áo mai táng của cả hai gần như được bảo tồn hoàn chỉnh, tạo nên một phát hiện hiếm có trong khảo cổ học Trung Quốc.

Danh tính chủ nhân ngôi mộ được hé lộ

Một trong những căn cứ quan trọng giúp xác định danh tính người nằm trong mộ là tấm thẻ gỗ và biển hiệu bằng bạc được tìm thấy phía sau đầu và trên nắp quan tài.

Trên biển bạc có khắc dòng chữ Hán cổ mang nội dung xác nhận chức tước của người đã khuất là Thái Úy Khai Phủ Nghi Đồng Tam Ty Tề Quốc Vương. Kết hợp với hình thức mai táng, đồ tùy táng và tư liệu lịch sử, các chuyên gia xác định chủ nhân ngôi mộ là Vạn Nhan Yến, một quý tộc và nhân vật quân sự, chính trị quan trọng của triều Kim.

Vạn Nhan Yến có tên khác là Ngọ Luân, là cháu của Kim Thái Tổ Vạn Nhan A Cốt Đả. Trong cuộc đời mình, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng, tham gia các hoạt động quân sự và quản lý triều chính. Ông lần lượt được phong các tước hiệu như Dự Vương, Hứa Vương, Việt Vương và cuối cùng là Tề Quốc Vương.

Theo ghi chép trong sử sách, năm 1162, Vạn Nhan Yến được phong chức Thái úy và qua đời trong cùng năm. Độ tuổi của bộ hài cốt nam giới trong mộ cũng tương ứng với khoảng 60 tuổi, phù hợp với những dữ liệu lịch sử được lưu truyền.

Ngôi mộ là nơi an táng chung của hai vợ chồng. Người đàn ông nằm bên trái, người phụ nữ nằm bên phải, cả hai đều được đặt trong tư thế nằm ngửa, duỗi thẳng chân tay. Danh tính chính xác của người phụ nữ hiện chưa được xác định chắc chắn bằng những tư liệu được công bố.

33 món trang phục quý hiếm khiến giới khảo cổ kinh ngạc

Giá trị nổi bật nhất của ngôi mộ nằm ở số lượng và tình trạng bảo quản của những bộ quần áo được chôn theo người chết. Theo kết quả khai quật, người đàn ông mặc 8 lớp trang phục, trong khi người phụ nữ mặc tới 9 lớp.

Tổng cộng, các nhà khảo cổ thu thập được hơn 30 hiện vật phụ kiện phục trang bằng tơ lụa, bao gồm áo dài, áo khoác, váy, quần, thắt lưng, giày, tất và mũ. Những món đồ này được chế tác từ nhiều loại vật liệu như lụa, gấm. Chất liệu dệt có độ mịn cao, các sợi ngang và dọc được sắp xếp chặt chẽ, cho thấy trình độ thủ công phát triển của người thợ thời Kim.

Đáng chú ý, trang phục của hai người vẫn giữ được nhiều đặc điểm nguyên bản. Người phụ nữ có phần đầu và mặt được bao phủ bằng vải lụa màu vàng, cổ đeo chuỗi hạt mã não kết hợp vàng, bên hông mang đồ trang sức. Trong khi đó, người đàn ông đeo một con dao ngắn có chuôi bằng ngọc, hai bàn tay nắm giữ hai thỏi vàng.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện nhiều kỹ thuật trang trí phức tạp trên vải, gồm dệt kim tuyến, in hoa văn, vẽ và thêu. Một số kỹ thuật thêu sử dụng nhiều kiểu mũi khác nhau, tạo nên những họa tiết tinh xảo như rồng cuộn, chim bay, uyên ương, hoa lá và mây cuốn.

Đặc biệt, họa tiết rồng và các hình trang trí mang tính biểu tượng thể hiện địa vị cao quý của chủ nhân. Những bộ trang phục này không chỉ phục vụ mục đích mai táng mà còn phản ánh quan niệm về thân phận, quyền lực và thẩm mỹ của tầng lớp quý tộc Nữ Chân.

Kiến trúc quách đá và những hiện vật đặc biệt

Ngôi mộ được xây dựng bằng một hệ thống quách đá bao quanh quan tài gỗ. Bốn mặt quách sử dụng những phiến đá granite lớn, phần nắp và đáy cũng được ghép bằng các tấm đá dày. Tổng cộng, cấu trúc quách đá dài khoảng 2,8 m, rộng 1,9 m và cao 1,5 m.

Mặt ngoài các phiến đá tương đối thô ráp, trong khi mặt trong được gia công phẳng và chạm khắc hoa văn hình thoi. Những khe nối bên ngoài được bịt kín bằng đất sét trắng, giúp hạn chế sự xâm nhập của môi trường bên ngoài.

Bên trong quách đá là chiếc quan tài gỗ dài khoảng 2,3 m, rộng 1,4 m và cao 0,9 m. Quan tài được sơn màu đỏ sẫm, bên ngoài trang trí những miếng bạc chạm hoa văn như ý. Phía trên nắp quan tài còn có một tấm vải gấm màu đỏ sẫm thêu hình rồng.

Những hiện vật kim loại quý, đồ trang sức bằng ngọc, vàng và các vật dụng tùy táng khác cho thấy chủ nhân ngôi mộ có địa vị đặc biệt cao trong xã hội đương thời.