Phát hiện bất ngờ dưới công trường xây dựng
Trong quá trình thi công tuyến đường Hoa Viên tại thôn Song Long, quận Hải Châu, thành phố Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, một nhóm công nhân bất ngờ phát hiện những tấm gỗ lớn nằm sâu dưới lòng đất.
Ban đầu, họ cho rằng đây chỉ là những vật liệu cũ bị chôn vùi. Tuy nhiên, khi tiếp tục đào, một chiếc quan tài cổ dần lộ diện. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, đơn vị thi công lập tức thông báo cho cơ quan chức năng.
Các chuyên gia khảo cổ nhanh chóng có mặt, tiến hành khảo sát và xác định đây là khu mộ có niên đại từ thời Tây Hán, cách ngày nay khoảng 2.000 năm.
Cuộc khai quật phát hiện một hệ thống mộ táng gồm bốn quan tài. Trong đó, chiếc quan tài số 3 thu hút sự chú ý đặc biệt vì tình trạng bảo tồn khác thường. Khi các chuyên gia mở nắp quan tài tại Bảo tàng Liên Vân Cảng, họ phát hiện thi hài một phụ nữ nằm trong lớp chất lỏng màu nâu sẫm. Điều khiến mọi người kinh ngạc là cơ thể người phụ nữ vẫn giữ được hình dạng tương đối nguyên vẹn sau hàng nghìn năm.
Thi hài hơn 2.000 năm chưa phân hủy hoàn toàn
Theo kết quả kiểm tra ban đầu, người phụ nữ cao khoảng 1,58 m, qua đời khi khoảng 50 tuổi. Phần lớn da đã chuyển sang màu nâu sẫm, một số khu vực có màu vàng xám. Tuy nhiên, nhiều mô mềm vẫn được bảo tồn, da còn độ đàn hồi nhất định.
Khuôn mặt thi hài biến dạng theo thời gian, tạo nên vẻ ngoài khác thường. Đây là kết quả của quá trình biến đổi sau khi chết, không phải bằng chứng cho thấy người phụ nữ từng trải qua sự kiện kinh hoàng trước lúc qua đời. Phát hiện này có ý nghĩa đặc biệt đối với khảo cổ học Trung Quốc. Đây được ghi nhận là thi hài ướt thời Hán đầu tiên tìm thấy ở khu vực phía Bắc sông Trường Giang.
Trước đó, những phát hiện nổi tiếng cùng loại từng xuất hiện tại khu mộ Mã Vương Đôi ở Hồ Nam và các ngôi mộ cổ tại Hồ Bắc. Khác với xác ướp được bảo quản bằng phương pháp làm khô, thi hài ướt vẫn duy trì một phần độ ẩm trong mô cơ thể.
Các nhà nghiên cứu cho rằng điều kiện kín của quan tài, môi trường chôn cất và thành phần chất lỏng bên trong có thể góp phần làm chậm quá trình phân hủy. Tuy nhiên, cơ chế bảo tồn cụ thể vẫn cần được phân tích khoa học, không thể đơn giản kết luận rằng chất lỏng trong quan tài có tác dụng chống phân hủy đặc biệt.
Con dấu nhỏ hé lộ danh tính người phụ nữ
Trong quá trình kiểm tra các đồ tùy táng, nhóm khảo cổ tìm thấy nhiều hiện vật, bao gồm gương đồng, hộp sơn mài, lược, dụng cụ trang điểm và những vật dụng sinh hoạt. Đáng chú ý nhất là một con dấu đồng hình vuông, cạnh khoảng 1,3 cm, có núm hình rùa.
Trên mặt dấu khắc dòng chữ cổ được đọc là "Lăng thị Huệ Bình". Nhờ hiện vật này, các chuyên gia bước đầu xác định danh tính người phụ nữ là Lăng Huệ Bình.
Trong xã hội thời Hán, con dấu không đơn thuần là vật dụng cá nhân mà còn có thể phản ánh địa vị và thân phận người sở hữu. Việc sử dụng con dấu có núm hình rùa, cùng những hiện vật được chôn theo, cho thấy người phụ nữ có khả năng thuộc một gia đình có vị thế nhất định trong xã hội. Tuy nhiên, những chứng cứ này chưa đủ để khẳng định bà là công chúa hoặc người trực tiếp nắm giữ chức vụ quan trọng.
Những bí ẩn phía sau ngôi mộ cổ
Một vấn đề khiến giới nghiên cứu quan tâm là vì sao thi hài Lăng Huệ Bình được bảo tồn tốt, trong khi những người khác chôn cùng khu mộ chủ yếu chỉ còn xương cốt. Sự khác biệt này đặt ra nhiều câu hỏi về cấu trúc quan tài, điều kiện môi trường và những biến đổi xảy ra sau khi chôn cất.
Các chuyên gia cũng đặc biệt chú ý đến chiếc quan tài nam giới nằm gần đó. Bên trong có những con dấu đồng bị ăn mòn, khiến việc xác định danh tính chủ nhân gặp nhiều khó khăn.
Ngoài ra, các hiện vật và tài liệu tìm thấy trong mộ cho thấy tang lễ có thể liên quan đến một gia đình thuộc tầng lớp cao quý của xã hội Tây Hán.
Sau khi được khai quật, thi hài Lăng Huệ Bình được đưa vào chương trình nghiên cứu và bảo tồn chuyên biệt. Các chuyên gia tiến hành kiểm tra mô cơ thể, nghiên cứu đặc điểm nhân chủng học và phục dựng diện mạo nhằm tìm hiểu thêm về cuộc sống của người phụ nữ thời cổ đại. Phát hiện tại Liên Vân Cảng không chỉ cung cấp tư liệu quý về kỹ thuật mai táng mà còn mở ra cơ hội nghiên cứu điều kiện sống, phong tục tang lễ và cấu trúc xã hội Trung Quốc cách đây hơn hai thiên niên kỷ.
