Khoa học & Công nghệ

Vật liệu mỏng hơn sợi tóc hàng triệu lần nhưng siêu bền

Được tách thành công từ graphite năm 2004, graphene nhanh chóng trở thành vật liệu được giới khoa học quan tâm nhờ những đặc tính hiếm có.

Graphene là một dạng thù hình của carbon, trong đó các nguyên tử được sắp xếp thành mạng lưới lục giác giống tổ ong. Mỗi nguyên tử carbon liên kết với ba nguyên tử lân cận, tạo thành một tấm vật liệu hai chiều có độ dày chỉ khoảng 0,34 nanomet. Để hình dung, hàng triệu lớp graphene mới tạo thành một cấu trúc dày tương đương một milimet.

Dù mỏng đến mức gần như không thể tưởng tượng, graphene lại sở hữu những đặc tính cơ học và điện học đáng kinh ngạc. Vật liệu này có độ bền kéo rất cao, dẫn điện và dẫn nhiệt xuất sắc, gần như trong suốt nhưng vẫn có khả năng cản trở sự xuyên qua của nhiều loại phân tử khí. Đặc biệt, graphene vừa nhẹ, linh hoạt vừa có thể duy trì độ bền đáng kể khi bị uốn cong.

Ảnh: Wikimedia Commons

Một câu chuyện thú vị là graphene từng được xem như vật liệu chỉ tồn tại trên lý thuyết. Năm 2004, hai nhà khoa học Andre Geim và Konstantin Novoselov tại Đại học Manchester (Anh) đã tách thành công những lớp graphene riêng biệt từ graphite – loại carbon quen thuộc có trong ruột bút chì. Phương pháp ban đầu khá bất ngờ: sử dụng băng dính để bóc từng lớp graphite cực mỏng. Thành tựu này giúp hai ông nhận giải Nobel Vật lý năm 2010.

Từ đó, graphene trở thành đối tượng nghiên cứu quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Các nhà khoa học kỳ vọng ứng dụng nó vào pin sạc nhanh, màn hình cảm ứng dẻo, cảm biến sinh học, linh kiện điện tử siêu nhỏ, vật liệu composite và thiết bị lọc nước. Việc bổ sung graphene vào một số vật liệu truyền thống cũng có thể cải thiện độ bền và khả năng dẫn điện.

Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là sản xuất graphene chất lượng cao với số lượng lớn và chi phí hợp lý. Việc kiểm soát cấu trúc, độ tinh khiết và các khuyết tật nguyên tử vẫn là bài toán công nghệ đáng kể.

Từ một lớp carbon mỏng đến mức chỉ dày một nguyên tử, graphene đang chứng minh rằng đôi khi những cuộc cách mạng vật liệu lớn nhất lại bắt đầu từ những cấu trúc nhỏ bé nhất.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.
back to top