Khoa học & Công nghệ

AI giả làm nạn nhân, giăng bẫy ngược kẻ lừa đảo

Công ty Australia triển khai 350.000 bot AI giả làm nạn nhân, kéo dài cuộc gọi lừa đảo để thu thập số tài khoản, ví tiền mã hóa và dấu vết gian lận.

Thay vì chỉ tìm cách chặn các cuộc gọi đáng ngờ, một công ty công nghệ tại Australia đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chủ động đối phó với tội phạm mạng. Apate.ai phát triển hàng trăm nghìn nhân vật AI giả làm những người nhẹ dạ, thiếu hiểu biết về công nghệ nhằm giữ chân kẻ lừa đảo trong các cuộc trò chuyện. Theo nhà sáng lập Dali Kaafar chia sẻ với WIRED, nền tảng này có khoảng 350.000 bot tính đến tháng 10/2026. Chúng không trực tiếp ngăn chặn đối phương mà tìm cách khiến những kẻ gian lận tự tiết lộ thông tin phục vụ điều tra.

ap-8057.png
Các nhân vật AI của Apate.ai được thiết kế để giả làm nạn nhân, duy trì hội thoại và thu thập thông tin từ kẻ lừa đảo. (Ảnh: Apate)

Công nghệ của Apate bắt nguồn từ nghiên cứu tại Đại học Macquarie ở Sydney, ứng dụng phương pháp honeypot (bẫy mồi nhử) thường được sử dụng trong an ninh mạng. Công ty phối hợp với các nhà mạng thiết lập những số điện thoại chuyên dụng để thu hút hệ thống gọi điện, nhắn tin hàng loạt của tội phạm. Khi nhận được liên lạc đáng ngờ, các bot AI có thể tiếp nhận và duy trì cuộc hội thoại. Mỗi nhân vật được xây dựng với độ tuổi, giới tính, giọng nói và tính cách khác nhau. Một số được lập trình để đóng vai người cao tuổi ít am hiểu công nghệ, thường xuyên hỏi lại hoặc tỏ ra lúng túng trước những hướng dẫn của đối phương.

Một đoạn hội thoại do Apate công bố cho thấy cách thức hoạt động của hệ thống. Kẻ lừa đảo tự nhận là nhân viên nhà mạng NBN, thông báo đường truyền Internet của khách hàng gặp sự cố và hướng dẫn kiểm tra thiết bị. Bot AI đóng vai một phụ nữ không rành công nghệ, làm theo yêu cầu nhưng liên tục đặt câu hỏi, than phiền về tốc độ tải và kể những câu chuyện cá nhân. Khi đối phương đề nghị cài đặt AnyDesk, phần mềm điều khiển máy tính từ xa thường bị lợi dụng trong các vụ chiếm quyền thiết bị, nhân vật AI tiếp tục kéo dài cuộc trao đổi bằng những phản ứng tự nhiên. Cuộc trò chuyện kéo dài khoảng 6 phút mà không tạo ra bất kỳ khoản tiền nào cho kẻ gian.

Điều Apate hướng tới không chỉ là tiêu tốn thời gian của tội phạm. Trong quá trình thuyết phục con mồi, những kẻ lừa đảo có thể vô tình để lộ số tài khoản ngân hàng, địa chỉ ví tiền mã hóa, website giả mạo hoặc các phương thức thanh toán đang sử dụng. Hệ thống tổng hợp dữ liệu thông qua nền tảng Apate Insights, cung cấp thông tin cho những tổ chức có nhu cầu nhận diện và ngăn chặn gian lận. Công nghệ cũng được mở rộng sang hình thức nhắn tin trên WhatsApp và Telegram, thay vì chỉ giới hạn ở cuộc gọi thoại.

ap.png
Nền tảng Apate Insights tổng hợp dữ liệu về các chiến dịch gian lận, hỗ trợ tổ chức tài chính nhận diện phương thức lừa đảo mới. (Ảnh: Apate)

Mô hình này đã được triển khai trong thực tế. Commonwealth Bank of Australia (CommBank) xác nhận sử dụng dữ liệu do Apate thu thập để hỗ trợ hệ thống kiểm soát gian lận, nhận diện các xu hướng lừa đảo mới và phối hợp ngăn chặn rủi ro. Theo số liệu do công ty công bố, các bot đã thực hiện khoảng 2,5 triệu cuộc hội thoại với tổng thời lượng tương đương 17 năm. Tháng 8/2026, Apate cũng huy động thành công 8,15 triệu USD trong vòng gọi vốn hạt giống do Lobby Capital dẫn đầu để phát triển nền tảng và mở rộng hoạt động quốc tế.

Dù vậy, số lượng cuộc trò chuyện chưa phản ánh trực tiếp số nạn nhân được bảo vệ hay số tiền thiệt hại được ngăn chặn. Hiệu quả của phương pháp này còn phụ thuộc vào độ chính xác của dữ liệu và khả năng phối hợp giữa ngân hàng, nhà mạng cùng cơ quan chức năng. Tuy nhiên, Apate đang mở ra một hướng tiếp cận đáng chú ý trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến: thay vì để người dùng thật đối mặt với những kịch bản thao túng tâm lý, AI có thể trở thành lực lượng chủ động tiếp nhận và khai thác các cuộc gọi gian lận.

Mời quý độc giả xem thêm: Hơn 40.000 hồ sơ nhân viên an ninh Mỹ bị lộ, công cụ tìm kiếm dữ liệu càng đáng lo ngại.
back to top