Thị trường trái cây thời gian gần đây ghi nhận sự trở lại đầy bất ngờ của trái lý, một loại quả bản địa từng vô cùng quen thuộc tại các vùng quê Nam Bộ như Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang hay Tây Ninh. Cây lý vốn thuộc dòng thân gỗ lâu năm, mọc tự nhiên ven bờ kênh rạch hoặc được bà con trồng xen canh vài cây trong vườn nhà để lấy bóng mát.
Trước đây, loại cây này chưa từng được định hướng quy hoạch thành các vùng trồng chuyên canh quy mô lớn, chính việc nguồn cây rải rác và không có diện tích trồng tập trung đã khiến sản lượng trái lý thu hoạch mỗi năm luôn ở mức vô cùng hạn chế.
Chính sự hiếm hoi về nguồn cung cùng nhu cầu thưởng thức tăng cao của người tiêu dùng đã đẩy giá bán trái lý lên mức rất đắt đỏ. Tùy thuộc vào thời điểm đầu mùa hay chính vụ, giá thu mua tại vườn và giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng hiện dao động từ 100.000-200.000 đồng/ký. Mức giá này cao gấp nhiều lần so với các dòng trái cây nhiệt đới phổ thông như mận, ổi hay xoài.
Khi bước vào thời điểm khan hàng cuối mùa, giá bán tại các đại lý hoa quả cao cấp và trên chợ mạng thậm chí còn tăng mạnh do nguồn cung hoàn toàn không đủ đáp ứng sức mua của thị trường.
Sở dĩ trái lý duy trì được mức giá cao mà vẫn được người tiêu dùng săn đón là nhờ nét hương vị vô cùng riêng biệt, khó tìm thấy ở các loại quả khác. Trái lý khi chín chuyển dần từ màu trắng xanh sang màu vàng nhạt, có chùm ửng chút hồng rất đẹp mắt, phần thịt bên trong màu trắng ngà, cấu trúc xốp nhẹ, khi cắn mang lại vị ngọt thanh dịu xen lẫn chút chua se thoang thoảng tạo cảm giác vô cùng dễ chịu khi thưởng thức.
Bên cạnh yếu tố nguồn cung khan hiếm, quy trình hậu cần và vận chuyển phức tạp cũng là nguyên nhân khiến giá trái lý khi đến các đô thị lớn bị đẩy lên cao. Trái lý có lớp vỏ khá mỏng, phần thịt xốp mềm nên rất nhạy cảm với lực va đập, dễ bị dập nát hoặc thâm đen nếu không được bảo quản đúng cách. Do đó, người hái phải tuyển chọn kỹ từng chùm, đóng gói bằng khay xốp cẩn thận và vận chuyển nhanh trong ngày bằng đường hàng không hoặc xe mát.
Mùa thu hoạch chính của trái lý thường tập trung từ giai đoạn cuối năm kéo dài đến khoảng tháng 3 hoặc tháng 4 âm lịch. Mặc dù thời gian ra quả không quá dài, nhưng đợt tăng giá mạnh mẽ của trái lý trong những năm gần đây đang mở ra hướng đi mới cho nông dân miền Tây.
