Ớt gió là một trong những loại nông sản đặc trưng được trồng tại một số địa phương vùng cao phía Bắc. Quả ớt nhỏ, thường được sử dụng khi còn xanh, có vị cay và mùi thơm đặc trưng. Dù không phải loại nông sản có sản lượng lớn, ớt gió đang được người tiêu dùng tại các đô thị tìm mua với mức giá khá cao.

Tại một mô hình sản xuất ở Yên Minh, Tuyên Quang, ớt gió hiện được thu mua tại vườn với giá khoảng 450.000 đồng/kg. Khi đến thị trường TP HCM, giá bán có thể dao động 600.000-650.000 đồng/kg.

Giá ớt gió biến động theo mùa vụ và nguồn cung. Đầu vụ, giá có thời điểm đạt 650.000-700.000 đồng/kg, trong khi giữa vụ có thể giảm xuống khoảng 500.000 đồng/kg. Cận Tết, khi nguồn hàng khan hiếm, giá bán có thể tăng lên khoảng 1 triệu đồng/kg.

Để lý giải mức giá này, yếu tố quan trọng nằm ở quy mô sản xuất và công thu hái. Quả ớt có kích thước nhỏ nên việc thu hoạch cần nhiều thời gian và nhân công. Bình quân, một người chỉ có thể thu hái khoảng 1,5kg trong một buổi.

Sản lượng ớt tươi tại mô hình này hiện chỉ đạt khoảng 700-800kg/vụ, trong đó thời tiết khắc nghiệt, khô hạn kéo dài là một trong những yếu tố ảnh hưởng tới năng suất. Vùng sản xuất cũng mới được mở rộng tới hơn 20 hộ dân với diện tích khoảng 10ha.

Trong khi nguồn cung còn hạn chế, ớt gió lại được tiêu thụ trong nhóm nông sản đặc sản và có nhiều hướng chế biến. Ngoài bán tươi, loại ớt này còn được làm thành ớt xóc muối, ớt ngâm giấm tỏi, chẩm chéo, tương ớt...

Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp giá trị của ớt gió không chỉ nằm ở khâu bán nguyên liệu. Từ một loại nông sản có sản lượng nhỏ, việc gắn với vùng trồng và phát triển sản phẩm chế biến có thể tạo thêm giá trị ở các khâu sau thu hoạch.

Tuy nhiên, giá cao cũng đi cùng bài toán về nguồn cung và thị trường. Khi diện tích sản xuất còn hạn chế, chỉ cần sản lượng thay đổi theo mùa vụ, giá bán có thể biến động đáng kể. Ngược lại, nếu mở rộng vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và phát triển tốt các sản phẩm chế biến, ớt gió có thêm dư địa để trở thành một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của vùng cao.

Vì vậy, phía sau mức giá cao của ớt gió không chỉ là yếu tố “đặc sản”, mà còn là sự kết hợp của quy mô sản xuất nhỏ, năng suất, chi phí thu hái, nguồn cung theo mùa và giá trị gia tăng từ chế biến.