Sưng đau chân, đột ngột khó thở không ngờ do thuốc tránh thai

Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh nữ 36 tuổi có tiền sử tự sử dụng thuốc tránh thai khoảng 10 tháng. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, chị xuất hiện tình trạng sưng đau bắp chân phải, đau tức khi đi lại. Tuy nhiên, người bệnh tự xoa dầu nóng và mát-xa tại nhà.

Ba ngày trước khi nhập viện, chị đột ngột khó thở, đau ngực, tim đập nhanh nên được gia đình đưa đi cấp cứu.

Qua khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh làm việc văn phòng, ít vận động và thừa cân, với chỉ số khối cơ thể (BMI) là 26. Tại bệnh viện, chị được chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi do cục máu đông di chuyển lên phổi. Sau 3 ngày điều trị, tình trạng người bệnh dần ổn định.

ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết Mai, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc tự sử dụng thuốc tránh thai không có chỉ định, kết hợp với thừa cân và ít vận động, là những yếu tố cần lưu ý khi đánh giá nguy cơ huyết khối ở trường hợp này.

Vì sao thuốc tránh thai có thể làm tăng nguy cơ huyết khối?

Một số loại thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen và progestin có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông do ảnh hưởng đến hệ thống đông máu. Nguy cơ này nhìn chung vẫn thấp ở phần lớn phụ nữ khỏe mạnh, nhưng có thể tăng khi đi kèm các yếu tố nguy cơ khác.

Những yếu tố cần lưu ý gồm hút thuốc lá, thừa cân hoặc béo phì, ít vận động kéo dài, tiền sử huyết khối cá nhân hoặc gia đình, một số rối loạn đông máu, đau nửa đầu có tiền triệu và giai đoạn sau sinh.

Vì vậy, trước khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, phụ nữ cần được nhân viên y tế tư vấn, khai thác tiền sử bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp. Không nên tự mua thuốc theo quảng cáo, lời mách bảo hoặc dùng chung đơn thuốc với người khác.

Nhận biết sớm dấu hiệu huyết khối, tránh biến chứng nguy hiểm

Theo ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết Mai, huyết khối tĩnh mạch sâu thường xuất hiện ở chân. Người bệnh có thể bị sưng một bên chân, đau, căng tức, nóng đỏ hoặc thay đổi màu da. Những biểu hiện này cần được thăm khám sớm, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột hoặc không rõ nguyên nhân.

Biến chứng nguy hiểm là thuyên tắc phổi, xảy ra khi cục máu đông di chuyển theo dòng máu đến động mạch phổi. Người bệnh có thể đột ngột khó thở, đau ngực, tim đập nhanh, choáng hoặc ho ra máu. Đây là tình trạng cấp cứu, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Khi nghi ngờ huyết khối, người bệnh không nên tự xoa bóp, mát-xa hoặc chườm nóng lên vùng chân sưng đau. Nếu xuất hiện khó thở đột ngột, đau ngực hoặc choáng, cần gọi cấp cứu ngay.

Chủ động phòng ngừa khi sử dụng thuốc tránh thai

Để hạn chế nguy cơ, ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết Mai khuyên, phụ nữ cần thăm khám và trao đổi với nhân viên y tế trước khi dùng thuốc tránh thai nội tiết. Bác sĩ cần được biết về tiền sử huyết khối, bệnh tim mạch, đột quỵ, đau nửa đầu, tình trạng hút thuốc và tiền sử bệnh của người thân trong gia đình.

Người dùng cần đặc biệt lưu ý nếu trên 35 tuổi và hút thuốc lá khi cân nhắc thuốc tránh thai chứa estrogen. Với người làm việc văn phòng hoặc phải ngồi lâu, nên thường xuyên đứng dậy đi lại, co duỗi chân; khi di chuyển đường dài, cần vận động phù hợp và uống đủ nước.

Nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc phải nằm bất động kéo dài, người bệnh cần thông báo với bác sĩ về loại thuốc tránh thai đang sử dụng để được đánh giá nguy cơ. Không tự ý thay đổi hoặc ngừng thuốc mà chưa trao đổi với nhân viên y tế; nếu lo ngại tác dụng phụ, hãy đề nghị tư vấn phương pháp thay thế phù hợp.