Trẻ sinh non xuất viện: Hành trình chăm sóc vẫn tiếp tục
Một em bé sinh non có thể chỉ nặng vài trăm gram khi chào đời, phải trải qua nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng điều trị tại khoa Hồi sức sơ sinh. Vì vậy, ngày trẻ đủ điều kiện xuất viện, trở về nhà cùng gia đình là dấu mốc đặc biệt. Tuy nhiên, đây không phải điểm kết thúc của hành trình chăm sóc.
BS.CK2 Nguyễn Thanh Thiện, Trưởng khoa Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2, trẻ sinh non không chỉ cần vượt qua giai đoạn nguy kịch để sống sót mà còn cần được chăm sóc liên tục nhằm bảo đảm tăng trưởng và phát triển tối ưu.
Thực tế, sau khi xuất viện, trẻ vẫn có thể đối mặt với nhiều thách thức về sức khỏe. Một số trẻ gặp khó khăn trong bú mẹ, ăn uống, hấp thu dinh dưỡng, dẫn đến chậm tăng cân hoặc không bắt kịp đà tăng trưởng.
Bên cạnh đó, trẻ có thể có nguy cơ rối loạn phát triển vận động, ngôn ngữ, nhận thức; các vấn đề về thị giác, thính giác; khó khăn trong điều hòa giấc ngủ, hành vi và tương tác xã hội.
Không phải tất cả trẻ sinh non đều gặp những vấn đề này. Tuy nhiên, nguy cơ có thể cao hơn ở trẻ sinh rất non, rất nhẹ cân hoặc từng trải qua các biến chứng nặng trong giai đoạn sơ sinh. Vì vậy, việc theo dõi sau xuất viện cần được cá thể hóa, căn cứ vào tuổi thai khi sinh, tình trạng bệnh lý trước đó và nguy cơ riêng của từng trẻ.
5 vấn đề cần theo dõi sau khi trẻ rời NICU
Theo các khuyến nghị chăm sóc được bác sĩ chia sẻ, cha mẹ cần chú ý những nội dung quan trọng trong quá trình theo dõi trẻ sinh non sau xuất viện.
Thứ nhất, theo dõi tăng trưởng. Cân nặng, chiều dài và vòng đầu là những chỉ số cần được kiểm tra định kỳ. Không nên chỉ nhìn vào cân nặng tại một thời điểm mà cần đánh giá diễn tiến tăng trưởng trên biểu đồ phù hợp để phát hiện sớm tình trạng chậm tăng trưởng.
Thứ hai, đánh giá dinh dưỡng. Khả năng bú, ăn, nhu cầu năng lượng và tình trạng thiếu hụt vi chất cần được quan tâm. Trẻ sinh non có thể cần chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng sức khỏe và mức độ phát triển, theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Thứ ba, kiểm tra thị giác và thính giác. Cha mẹ cần đưa trẻ đi sàng lọc, tái khám và theo dõi theo lịch hẹn, chỉ định của bác sĩ. Không nên bỏ qua các mốc kiểm tra chỉ vì trẻ đã xuất viện và có biểu hiện sinh hoạt bình thường.
Thứ tư, đánh giá phát triển thần kinh. Các kỹ năng vận động, ngôn ngữ, nhận thức, hành vi và khả năng tương tác xã hội cần được theo dõi trong quá trình lớn lên. Nếu phát hiện dấu hiệu chậm phát triển, trẻ cần được đánh giá chuyên môn thay vì chỉ chờ đợi khả năng tự bắt kịp.
Thứ năm, chăm sóc sức khỏe tổng quát. Lịch tiêm chủng, các bệnh lý hô hấp, tiêu hóa và những vấn đề sức khỏe khác cần được theo dõi. Cha mẹ nên duy trì lịch tái khám để bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng của trẻ.
Đặc biệt, can thiệp sớm khi phát hiện bất thường về phát triển có thể tạo thêm cơ hội cải thiện khả năng vận động, giao tiếp và nhận thức cho trẻ. Việc trì hoãn thăm khám với tâm lý chờ trẻ tự lớn, tự bắt kịp có thể khiến trẻ bỏ lỡ thời điểm hỗ trợ phù hợp.
Cha mẹ là người đồng hành quan trọng nhất
Bên cạnh các buổi khám định kỳ và sự hỗ trợ chuyên môn, gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ sinh non.
Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, ôm ấp, đọc sách, chơi cùng con và quan sát những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày. Sự quan tâm, tương tác và tình yêu thương của gia đình là những yếu tố không thể thay thế bằng thiết bị y tế.
Việc theo dõi trẻ cũng không nên chỉ tập trung vào cân nặng hay những cột mốc như biết lẫy, biết bò, biết đi, biết nói. Cha mẹ cần chú ý cả cách trẻ giao tiếp, tương tác, khám phá môi trường và đáp ứng với những người xung quanh.
Khi nhận thấy trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc chậm đạt các mốc phát triển, gia đình nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá và tư vấn kịp thời.
Mỗi trẻ sinh non có một hành trình trưởng thành khác nhau. Có trẻ nhanh chóng bắt kịp đà tăng trưởng, nhưng cũng có trẻ cần thêm thời gian hoặc sự hỗ trợ lâu dài.
Mục tiêu của chăm sóc trẻ sinh non không chỉ là giúp trẻ vượt qua những ngày đầu đời đầy thử thách và xuất viện an toàn, mà còn là bảo đảm trẻ có cơ hội phát triển tốt nhất trong những năm tháng tiếp theo. Theo dõi liên tục, chăm sóc đúng cách và can thiệp kịp thời chính là những yếu tố quan trọng giúp trẻ tiến gần hơn tới mục tiêu đó.
Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội đưa khu tập thể Trương Định vào diện phải phá dỡ: 10 tòa nhà hai tầng có thể thay bằng tổ hợp 30 tầng và 3 tầng hầm, dự kiến triển khai từ năm 2026 đến 2029