Khảo sát tại các chợ truyền thống lớn trên địa bàn TP HCM như Tân Định, Bà Chiểu, Thị Nghè cùng hàng loạt điểm bán lẻ ven đường, các mặt hàng trái cây mùa hè hiện đã phủ khắp các sạp với sản lượng lớn. Đáng chú ý, mức giá ghi nhận ở thời điểm hiện tại đang thấp hơn hẳn so với cùng kỳ các năm trước.
Ghi nhận tại một điểm kinh doanh trái cây trên địa bàn phường Bình Trưng (TP HCM), một tiểu thương lâu năm cho biết, áp lực dội chợ của nguồn hàng dồi dào trong bối cảnh sức mua nội địa giảm sút là nguyên nhân chính khiến mặt bằng giá năm nay lao dốc.
Cụ thể, giá chôm chôm Thái hiện chỉ dao động quanh mức 35.000 đồng/kg, giảm khoảng 5.000-10.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái. Tương tự, măng cụt thường cũng rớt mạnh xuống còn 60.000 đồng/kg (năm ngoái chạm mốc 80.000 đồng/kg). Điểm sáng duy nhất giữ được phân khúc giá cao là măng cụt Lái Thiêu đầu mùa nhờ lợi thế khan hàng, hiện neo ở mức 100.000 đồng/kg.
Lý giải về nghịch lý "được mùa rớt giá" này, tiểu thương này chia sẻ: "Trái cây năm nay hạ nhiệt sâu do chịu tác động kép. Một mặt, thị trường tiêu thụ nội địa chậm hẳn, lượng hàng đổ ra phía Bắc phục vụ xuất khẩu không đạt kỳ vọng như mọi năm. Mặt khác, nhiều loại trái cây hè đang bước vào cao điểm chính vụ, nguồn cung tăng vọt buộc các nhà sạp phải liên tục hạ giá để cạnh tranh và giải phóng hàng tồn".
Không riêng gì các mặt hàng miền Tây, làn sóng giảm giá còn lan rộng sang nhóm trái cây nhiệt đới khác và đặc sản phía Bắc. Tại chợ Tân Định, phân khúc trái cây bình dân ghi nhận mức giá rẻ chưa từng thấy: xoài cát chu Cao Lãnh và hồng xiêm đồng loạt lùi về mức 25.000-30.000 đồng/kg; quýt ngọt và các dòng bơ sáp cũng chỉ dao động từ 25.000-40.000 đồng/kg tùy kích cỡ.
Ngay cả những mặt hàng có chi phí vận chuyển cao như mận hậu Sơn La hay vải thiều đầu mùa hiện cũng được rao bán với giá khá mềm, lần lượt nằm trong khoảng 25.000-40.000 đồng/kg và 60.000-70.000 đồng/kg.
Tuy nhiên, nghịch lý đáng ngại nhất lúc này là đòn bẩy giảm giá không đủ sức kích cầu. Trái ngược với cảnh tấp nập của những mùa vụ trước, không khí mua sắm tại các sạp hàng vẫn vô cùng ảm đạm.
Nhận định về thực trạng này, một tiểu thương kinh doanh lâu năm cho biết: "Chưa có năm nào giá trái cây đầu mùa lại rẻ như năm nay, nhưng khách ra vào chợ cứ thưa thớt dần. Người tiêu dùng bây giờ tính toán rất kỹ, họ chỉ mua đủ ăn chứ không mua số lượng lớn như trước. Chúng tôi đã chủ động cắt bớt biên lợi nhuận, chấp nhận bán hòa vốn để đẩy hàng đi nhanh, tránh hư hỏng nhưng tình hình vẫn không mấy khả quan".
Chọn mua vài quả xoài cát chu tại một sạp hàng trên đường, chị Linh Nhi (Bình Thạnh) cho biết bản thân cũng bất ngờ khi thấy giá trái cây đầu mùa năm nay lại hạ nhiệt nhanh đến vậy. Dẫu vậy, giỏ hàng của chị cũng không vì thế mà đầy hơn mọi năm.
"Giá cả năm nay đúng là rất dễ chịu, hàng hóa lại tươi ngon nhưng thú thực là nhu cầu ăn uống của gia đình tôi đợt này không nhiều. Thói quen của nhà tôi giờ cũng thay đổi, thay vì mua tích trữ cả rổ trái cây để sẵn trong tủ lạnh như trước thì nay đi chợ thấy tiện thì mua vài quả ăn ngay trong ngày cho tươi. Giá rẻ thì thích thật nhưng nhu cầu có hạn nên cũng chẳng mua nhiều làm gì", chị Linh Nhi chia sẻ.
Tương tự, chị Phương Anh (TP.HCM) cũng thừa nhận không còn mặn mà với việc mua sắm số lượng lớn. Theo chị, thị trường hiện tại có quá nhiều sự lựa chọn từ trái cây nội địa đến nhập khẩu, quanh năm lúc nào cũng có sẵn nên tâm lý mua trái cây vào mùa không còn mạnh mẽ như trước. Chính sự bão hòa về nhu cầu tiêu thụ này khiến lượng mua tại các chợ giảm hẳn, dù mức giá hiện tại đã tiến về mức rất bình dân.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nguyên nhân cốt lõi khiến giá trái cây sụt giảm trên diện rộng thời gian qua đến từ việc nguồn cung nội địa tăng đột biến. Nhờ thời tiết thuận lợi và kiểm soát tốt xâm nhập mặn tại các thủ phủ cây ăn trái miền Tây và Đông Nam bộ, năng suất nhiều loại quả đạt mức kỷ lục. Việc hàng loạt nông sản chủ lực như cam sành, dưa hấu, thanh long, xoài đồng loạt bước vào cao điểm thu hoạch rộ đã tạo áp lực lớn lên thị trường.
Tình hình càng trở nên thách thức khi hoạt động xuất khẩu gặp rào cản lớn: từ ngày 1/6/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc chính thức áp dụng Lệnh 280 về đăng ký quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm. Quy định mới buộc các đơn vị phải rà soát lại toàn bộ hồ sơ và mã số đăng ký, khiến tốc độ thông quan chậm lại và một lượng lớn nông sản xuất khẩu buộc phải quay đầu, dồn ứ tại thị trường trong nước.
Trước bài toán dư thừa nguồn cung tươi, giới chuyên gia nhận định ngành rau quả Việt Nam cần lập tức chuyển dịch cơ cấu, đẩy mạnh phân khúc chế biến sâu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kênh tiêu thụ tươi truyền thống nhiều rủi ro. Đây được xem là giải pháp nhằm giảm áp lực tiêu thụ tức thì cho nông dân mỗi khi bước vào đỉnh điểm vụ thu hoạch.
Thực tế cho thấy, với sự phát triển của công nghệ sản xuất hiện đại, các sản phẩm chế biến sâu không chỉ bảo toàn nguyên vẹn hàm lượng dinh dưỡng và chất lượng nguyên bản của trái cây, mà còn tối ưu hóa thời gian bảo quản, mở ra dư địa lớn cho việc điều tiết thị trường và gia tăng giá trị xuất khẩu bền vững.
